mucus brained

Carbon Footprint, Dolphins, atbp...

2012-02-13T03:35:00.000-08:00

Ngayong araw ay sinubukan kong magbawas ng carbon footprint ko. Namasahe lang ako papunta sa Lombosco Academy sa Muntinlupa. Kung magdadala ako ng sasakyan, tinatayang mga P1,000 mahigit ang uubusin kong gasolina mula sa Kalookan (Totoo. Para kasing nagmumumog lang ng gas ang sasakyan ko), plus toll fee pa. Nakatipid na ko, nakabawas pa ko ng polusyon… Kaya ayos diba? Bawas-carbon-footprint… Kaso, nagmukha naman akong carbon paper na lukot pag dating dun. Sobrang layo pala ng lugar!

Sinong hindi dudungis pagkatapos makipagsiksikan sa mga pawisang tao sa MRT, maglakad sa Ayala Avenue papuntang sakayan ng bus pa-Alabang (Ay, nagkamali pa ako ng side na binabaan sa MRT – pa-North-bound imbes na South-bound. Tangek! Akyat uli ng MRT.), tumawid sa bawal tawiran sa tapat ng Star Mall para makasakay ng jeep papuntang Katarungan (Correction, dulo pa pala ng Katarungan), at bumagtas sa mausok at maalikabok na kalasada?

Oo, tumawid ako sa tapat ng malaking karatulang “NO JAYWALKING!” , pero di ko na yun kasalanan… Nagtanong kaya ako sa traffic enforcer kung saan ako pwedeng sumakay papuntang Katarungan. Dun niya talaga ako tinuro. Sinigurado ko pa yun sa kanya habang tinuturo ng nguso ko yung karatula. E, siya na yung nagsabi na sign lang yan, lahat naman ay dun tumatawid. Hah! Talaga lang ha? I-bloblog ko talaga yan! Pero sinunod ko muna kasi nagmamadali ako, hehe…

Sa pagkakaalam ko, wala pang alas-otso ng umaga nung umalis ako ng bahay para sa 10:00 am schedule. Pero na-late pa ko ng 15 minutes -- so, mahigit na dalawang oras na biyahe. Nung tinanong ko kanina yung driver ng jeep kung kakayanin nang labing-limang minuto ang biyahe papuntang Lombosco, nagtawanan pa sila ng pahinante niya. Di daw talaga kasi makitid at matrapik ang kalsada. Sabi ko naman, baka nga kinabukasan pa kami makarating kung di tataas sa 20kph ang takbo niya at lahat ng kanto ay hihintuan nya.

Ganun nga ang nangyari. Kung minsan 10kph pa ang takbo nya kahit wala namang trapik. Nagawa pa nga niyang makipagkuwentuhan sa drayber ng kasalubong na jeep at makapagpagasolina. Bad trip talaga yung pagpapagasolinang iyan. Bakit ba hindi pa niya sinimulang bilangin ang mga barya niya habang nakapila pa kami? May dalawang sasakyan na nauna sa amin sa pila tapos saka pa nya nilabas yung mga piso at limang pisong barya para masagot nya ang tanong ng gasoline boy kung magkano ang kanyang ipapakarga. “Dalawang daan!”, anya. “Tapos, pengeng resibo.” Napakahalaga siguro ng resibo na yun para hintayin namin ng karagdagan pang limang minuto. Sabi ng drayber sa pahinante nya, may promo daw kasi yun sa Jollibee. WASAK!

Nagtuloy-tuloy na ang kamalasan ko pag dating ko sa school (salamat sa mga buena mano sa Lunes-na-Lunes pa naman). Ayaw gumana ng power-point presentation ko tapos naghang pa yung laptop ko. Mga bata pa naman ang bibigyan ng lecture tungkol sa mga dolphins. Dahil sadyang maiksi pa ang kanilang attention span, kinakailangang matiyak na malilibang sila sa maraming litrato at animated na nakikita. Kung di gagana ang visual aid ko ay, malamang, ako ang maging buhay na visual aid… Isang buhay at malaking visual aid! Ang stressfull diba? Pagkatapos mapagod sa biyahe, baka mag-ala-dolphin pa ko dun para magdemonstrate. Baka sabihin pa ng mga bata na hindi naman ako dolphin… Balyena!

Sinubukan ko nang magsimulang magsalita para di masayang ang oras habang ginagawan ng paraan ang teknikal na suliranin. Kumuha ng ibang laptop ang isang guro doon pero di pa rin uubra dahil ang presentation ko ay naka-save sa laptop ko. Pansin ko na hindi pare-pareho at consistent ang atensyon ng mga estudyante (iba-ibang levels from pre-school to grade six). Kaya pinipilit ko na maging masigla pa rin, mag-joke, at para akong nasa Batibot. Pag natawa sila, it’s either effective ako o mukhang tanga.

Halos malapit na ko matapos nung naalala ko na may kinopya pala akong mga powerpoint presentations sa USB ko mula sa mga kasamahan ko sa Earth Island. Bagamat may pagka-teknikal yung iba para sa mga bata, maraming pictures ng mga whales and dolphins nga pala doon. Kaya sinalang ko ang USB sa pinahiram na laptop at…. Magic! Napapa-Wow ang mga bata (Salamat Dong Pading at Carlito! You have just saved my ass!). Sa huli’y nagpalakpakan pa.

Mga realizations: Totoo pala talaga na mas madaling maappreciate ang mga bagay na abot-tanaw mo lang… Ang mga abstraktong konsepto ay mananatiling abstrakto sa mata ng isang bata…. Maliban na lang kung bigyang-buhay mo ito… Tulad ng salitang "carbon footprint" --ano nga ba yun? Mas mapapangalagaan ng henerasyon nila ang mga nilalang na ito at ang kalikasan kapag mas naiintindihan nila ito… At mula sa pagkakaunawa, mabibigyang-daan ang pagkalinga… (Ang lalim na, tama na!)

Nakakatuwa ang mga bata. Expressive sila sa kanilang appreciation. Bukal-sa-loob ang pasasalamat sa kanilang mga bagong natutunan. Ang ayaw ko lang ay yung nagmano sila sa akin. Para namang ang tanda-tanda ko na. Sabi ng principal, ganun daw talaga ang tinuturo nila sa school kaya nakasanayan na nila. Oo nga naman… sige na nga, payag na ko. Kaysa ako pa ang maging bad influence sa mga bata.

Iba pang mga realizations: Matanda na nga siguro ako… Kapag seryoso at may passion sa ginagawa, laging may paraan… Sa pagbabawas ng carbon footprint ay pwede kang magkahika (mausok at maalikabok ang pagko-commute)… kung malaon ay ikaw na ang magiging karbon sa dungis…

“The Political Animal” Pick-up Lines & Quotes: “Persdyir” (First Year)

2012-02-06T21:03:00.000-08:00

Year 2009-2010: Selected posts from THE POLITICAL ANIMAL Facebook Page (Formerly an application page):

* Men are political animals… er, it’s a good thing that i’m a woman! =)

* If you can’t beat them, join them… If you can’t join them, beat them!

* Mag-ingat ngayong nalalapit na kapaskuhan, maraming snatcher… Mag-ingat din ngayong nalalapit na eleksyon, maraming godfather…

* Term of the Day: “ACDC” (Attack-Collect-Defend-Collect ) -gawain ng mga korap na taga-media, pagsusulat ng negatibo o positibo kapalit ng datung. =)

* “Back-offf!!!” — FG Mike

* Term of the day: “ANAK NG DIYOS” -taong laging nabibiyayaan ng mataas na opisyal; taong protektado ng mga opisyal, pulis, at iba pang nasa kapangyarihan -from Corruptionary by Cenpeg

* “Mas mabuting mabigo sa paggawa ng isang bagay kesa magtagumpay sa paggawa ng wala…” -Tong Alimango, Alamat ng Gubat by Bob Ong

* Term of the Day: “P.R.” - pera release (from the word “press release”), pagpapaganda sa imahe ng tiwaling politiko.
*

Usapang hayop: Amoeba - single celled organism that the only reason for being is survival and propagation; walang pinag-iba sa mga taong walang pakialam sa mundo.

* “Hayop!… Hayuuup!… Hayuuuppp!!!” -Nora Aunor in Ina Ka ng Anak Mo

* Term of the Day: “Bantay-Salakay” - mga opisyal na dapat sana ay prumuprotekta sa kanyang mamamayan, pero sa halip ay panganib pala ang dulot.

* Usapang Hayop: Virus - wala na ngang silbi, infectious pa!

* Usapang Hayop: Limatik - di bibitaw sa kasisipsip ng dugo hanggang di pumuputok sa kabusugan. (sana pumutok din sa katakawan ang mga opisyal na yan!)

* Usapang Hayop: Langaw - feeling mas mataas pa sa kalabaw na tinutuntungan, akala mo kung sino, e, tae naman ang kinakain!

* Usapang Hayop: Loro- spokesperson ng Malacanang, pwede ring mouthpiece ng mga makapangyarihan…

* Usapang Hayop: Pagong - makupad umaksyon, laging nakatengga ang mga proyekto.

* “To those who cling to power through corruption and deceit… blah.. blah.. blah…” —Blahblah Obablah

* ….Anak nga naman ng Diyos! Bakit di mapapaboran? E, naalala mo ba yung 12-0 score sa senatoriables in favor of the administration last elections sa Maguindanao? Me reklamo ka?! Ampatuan kita diyan, e! (translation: Karnehin kita diyan, e!)

* The carnival comes to town!!! See for yourself a bewildering showcase of clowns making fools of themselves, pigeon-eating half-men, half-snakes, and other mythical beasts and creatures. The carnival comes to town!!! Free admission!!! Coming in MAY 2010! ;)

* Breaking News (as in breaking talaga!): Tuloy ang pagtakbo ni GMA sa pagka-congresswoman! Nakowpow!!! Di ka napapagal sa pagkamal ng kapangyarihan, noh? Gloria Magtatagal-Arroyo ka nga… =)

* Usapang Hayop: Lameduck - isang opisyal na wala nang pumapansin o nakikinig dahil matatapos na ang kanyang termino. Alternatibong kahulugan: isang tongressman na inilaglag ng kanyang constituents at partido para bigyang daan ang kandidatura ng kanyang ina.

* Usapang Hayop: Tuko - (kapit-tuko) parang mighty bond kung makakapit sa kapangyarihan.

* Alternative dictionary: “stay involved” = stay in power (credits to Malacanang)

* Speaking of mga “hayup”….Palparan seeks Senate seat to oppose ‘leftist’ bets - Nation - GMANews.TV - Official Website of GMA

* Bishop, magkano ba natanggap mo para itulad mo kay Jesus si Gloria? Patawarin ka sana ng diyos mo… Amen o Omen? Re: Priest likens Arroyo’s descent to Jesus Christ - INQUIRER.net, Philippine News for Filipinos

* USAPANG HAYOP: Buwaya - politiko, pulis o opisyal na sugapa. Bwitre - mas sugapa sa buwaya, pati bulok kinakain! Dinosaur - extreme glutton dahil parang patay-gutom, bossing ng buwaya at bwitre. T-Rex - pinakamataas na opisyal.

* Amparo for Ampatuans? Ampucha naman!

* Ang warlordismo at pasismo ay di lang binunga o kinakanlong ng gobyerno, eto ay ang mismong katangian ng estado… ibig sabihin, hindi ito nangyayari sa Maguindanao lang… ibig rin bang sabihin, pwede ring ideclare ang MARTIAL LAW sa buong bansa??? TAE NYO!!!

* Terms of the Day: “CONSULSOLTANT” - mga sipsep at palpak na tagapagpayo sa Malacanang… “CONSUHOLTANT” - nagbibigay ng mga panukalang may katumbas na suhol na salapi, pribilehiyo o posisyon… Ika nga, there is no such thing as “Pro-Gloria”… only “Pro-self”!

* Brutal murder and rape, ginawa lang rebellion… di lang ito insulto sa mga biktima, insulto rin ito sa mga rebeldeng may cause na pinaglalaban. Imagine if all the heinous crimes committed by those in power are considered rebellion, e di yung mahihirap lang ang matatawag na kriminal…(re US Military who raped a Filipina)

* “No politics, please” daw, sabi ni Remonde, oh?! Ganyan kayo pag nasusukol na, haha! Sino kaya ang adik sa pulitika at kapangyarihan?

* Niyahaha!! Na-access ko na rin sa wakas yung facebook account ko! Dating gawi na naman… hehe! Kung sino man yung naglaro sa account ko, UNGAS yun! UNGAS!

* Isabela Governor Grace Padaca was unseated in favor of Benjamin Dy… Who’s next kaya? Hala ka Panlilio, baka ikaw na! hehe! Beware of the revenge of the Gremlin bago matapos ang term niya…

* ika nga ng kapitbahay kong galing rehab: “uso talaga yang martial, martial law na yan! anu ba yan?! kung nakakakain lang yan, e di busog na ko!”

* “Panahon na! Kung hindi tayo kikilos, kelan? Kung hindi ngayon, sino?” - boy adik

* Free your mind… tapos habulin mo para bumalik! =)

* Shall we expect more violence to happen as they’re trying to justify martial law? Isang malakas na “BOOO…” para sa direktor at sciptwriter nito!

* Bad spellers of the world, UNTIE!!!

* For the boys: Anong pumapasok sa isip mo kapag may nakita kang vandalism sa dingding ng men’s restroom habang jumijingle ka? Ganito yung nakasulat: “Kabataan, hawak mo ngayon ang inyong kinabukasan!”

* Ampatuan, ampowerful nyo na sana pero ampait ngayon ng dinaranas nyo dahil ampalpak ng diskarte nyo ng amputa mong among ampandak!

* Remember nung nag-“I-am-sorry…” sya dati? Wala rin namang nangyari! So what’s the use? Re: Arroyo not sorry for martial law; SC move awaited - INQUIRER.net, Philippine News for Filipinos ‎

* …Ang pasko ay sumapit, tayo ay namimilipit! sa hirap na magbudget habang ang mundo’y ligalig.. ‎

* ”Failure is the foundation of success” daw. Kaya naman ginagawa ng pamahalaan ang lahat ng kanyang makakayanan para magsilbing perpektong halimbawa ng kapalpakan… nang sa gayon ay ma-differentiate natin ang tama at mali, ang demonyo at mabuti, at ang GLORYA at pagdurusa…

* May buhay ba ang bagong taon mo? Pass a 50-paged thesis kung negative ang sagot, whahahaa!!!

* Bawat isang Pilipino, may utang nang P47,039 kung hahatiin sa populasyon natin (92.23 million) ang P4.338 trillion na inutang ng gobyerno. So, dapat dumami pa tayo para lumiit, hehe!

* Term of the Day: CASHPOINT - checkpoint na itinayo ng mga namamaskong pulis o military.

* Term of the day: ENVELOPMENTAL JOURNALISM - pagsusulat ng taga-media nang pabor sa nagbabayad ng tamang halaga (from “Corruptionary” by CenPEG)

* New Year Resolution: Parang plataporma rin yan ng mga pulitiko… maswerte na ang ma-reach ang 40% ng goal, get used to it!

* Sabi ng abogado nya, di raw nakakaintindi ng English o Tagalog si Andal Jr. Pwede bang magmura sa website na ito? Ginagago ba tayo ng abogadong yan? Sabagay, mukhang di nga nya naiintindihan ang mga salitang hustisya, human rights at “maawa ka wag mo kaming papatayin.”

* Repost ko lang: para maipadama sa gobyerno ang ating pagkainis sa gawi nilang lihis? Wag magbayad ng buwis. At yung mga kapatid na draybers, mag-strike kayo maghapon sa araw mismo ng bayaran ng tax para walang makapagbayad ng tax.

* Php459 million daw ang ginastos sa Pampanga, sa distrito kung saan nila balak mangampanya. Kaya naman pala hindi namin naramdaman at alikabok pa ang kalsada namin. Hindi namin siya ka-distrito. Dipaningalti naman o!

* Di na daw tatakbo si Mikey sa distrito nya kasi baka dayain siya ng nanay niya…

* Term of the day: “INAREGLO” -ilegal na transaksyon na ginagawa kapalit ng regalo; pinagsamang salitang “inayos” at “regalo” -Corruptionary by CenPEG

* Pustahan hihirit pa yan ng appointments bago mag-end ang term. =) Di talaga titigil hangga’t lahat ng nasa 3 branches of govt tauhan na niya. Mukhang di nga siya makakasuhan kahit wala na ang immunity niya as pres.

* Ganda ng pinapakinggan kong version ng Nobody-nobody ng Gabriela. Ganito, o: “Nobody, nobody wants you… Nobody, nobody trusts you. Termino’y ‘wag pahabain, pahirap ka sa amin… Cha-cha mo’y bibiguin, bibiguin, bibiguin…” =)

* Term of the Day: SOP - awtomatikong pagbibigay ng komisyon o pabuya sa mga nag-aayos ng transaksyong ilegal (mula sa katawagang “standard operating procedure”) - Corruptionary by CenPEG

* Failure of elections = “success” of plan to stay in power.

* I can see it coming. Counting machines na di reliable, programs na pwedeng i-hack, late training ng teachers (Marso pa daw). Bakit ganoon ka late? Di ba kaya ng Informatics yan?

* Sundalo: SAAN ANG PUGAD NG MGA NPA!!!! SUMAGOOT KAA!!!

Magsasaka: ANO PO BANG KLASENG IBON YUN?

Sundalo: (kinulata sa dibdib ang pilosopo)

* MTRCB, gusto lang “MAGPASIKAT” kaya puro “SHOW TIME”…

* Panoorin ang pagtatapos ng “May Cha-cha Pa” sa Primetime Bida….

* Lahat tayo may pulitika sa katawan… Lahat din tayo may iba-ibang level ng kahayupan… Share this page to your friends.

* Dahil sa malawakang land-conversion na yan, darating ang panahon na wala nang matataniman at makakain. Pwes, pagpraktisan na nilang kainin yung mga building na yan!

* POLITICAL FORECAST: (Knock on wood) Automated elections will yield to failure of elections… So, Gloria pa rin!

* Term of the Day: REPRESENTATHIEF - tonggressman (synonym); corrupt na mambabatas

* Ano bang pagkakaiba ng “gumagawa ng WALA” sa “walang ginagawa”? Alin ba ang mas mahirap gawin? Kung minsan, gusto ko nang tanungin ito sa mga expert na pulitiko natin…

LIKE THE POLITICAL ANIMAL Page at:

http://www.facebook.com/#!/pages/The-Political-Animal/221982267894478

Sagasa Trip

2012-02-02T21:32:00.000-08:00

By: Angela Colmenares

Kung meron lang akong criminal immunity nang katulad sa isang diplomat, siguro ang isa sa gagawin ko ay araruhin ng sasakyan ang mga pesteng MMDA traffic enforcers na nag-aabang ng pagdidilihensyahan. Magso-sorry na lang ako pagkatapos…

Makikita ang mga kumag na to sa mga lugar di na mo kagad mapapansin.Tapos biglang bubulagain ka — Eat Bulaga! Taguan-trip…

Malalaman mo namang nagpa-power-trip siya kapag kunwari’y sesermonan ka pa tungkol sa iyong “violation”… at ibig ka niyang pasunurin sa kanyang nanaisin. Kapag nagmatigas ka at walang nakaipit sa iyong lisensya, asahan mong patong-patong ang violation na ipapataw sa iyo — at tiyak, pahirapan pa sa pagtubos sa LTO (Buti kung di nya ipitin ang lisensya mo… malas mo pag sinabing nawala o wala silang kinalalaman sa sinasabi mong lisensya.) Pag-tubos sa lisensya, hindi lang magbabayad ng penalty sa sandamakmak na violations, may seminar pa. Wala ring silbi kung ideklara mong “under protest” ang pagkakahuli sa iyo. Dadaan ka sa butas ng karayom at titiyakin nilang ikaw ay talagang maaabala-to-death.

Kung kaya mapipilitan ka na lang pagbigyan ang power-trip (kakit pa food-trip!) ni manong MMDA. Mas ok kung dagdagan mo pa ng pang-yosi. ‘Pag nakatalikod ka na ay saka mo na lang

murahin nang malutong.

Kung bakit kasi may ganyan pang klaseng trabaho? Pinipiga tayo ng gobyerno sa mga buwis na kinakaltas sa atin para sweldohan ang mga pusisyong wala namang silbi. Para nating binubundat ang mga parasitiko.

Ang mismong pagkakaroon ng mga manghuhuli bilang isang propesyon ay nakakabahala. Bahagi ito ng repleksyon ng ating lipunan at kung anong mga pagpapahalaga at disiplina ang meron tayong mga Pinoy. Ibig sabihin lang nito ay napakarami kasing lumalabag.

Ganundin ang pagkakaroon ng mga paskil at paalala tungkol sa mga dapat at di-dapat nating gawin. Kelangan pa bang sabihin na nakakamatay yung pagtawid sa lugar na walang tawiran? Sino pa bang loko-lokong aakyat pa ng metal fence na ginawa ng MMDA? Sadly, meron nga…

Sa tuwing nakakakita ako ng mga ganito, naaalala ko tuloy ang sinulat ni Lourd de Veyra sa “This is a Crazy Planets” (talagang sinadyang ganyan ang title ng libro, di yan typo error) ukol sa naghuhumiyaw na nakasulat sa pader na “BAWAL TUMAE DITO!”.

Sabi niya: “The keyword is “horrible,” for why would there be a need for someone to actually take time out to spray-paint these words.” Baka anya napikon na talaga yung nagsulat nun sa pagkarumal-dumal at sa dalas ng pagkakataon na tinaihan ng tao (syempre tao… kaya bang basahin yun ng aso?) ang lugar na yun.

Nakakahiya mang aminin, pero totoo. Kinakailangan pa natin ng mga manghuhuli at mga nakakabobong mga paskil para paalalahanan tayo. Kahit pa nga meron nito ay meron pa ring lalabag. May mga tao kasing nabubuhay na parang sila lang dapat ang mabuhay sa mundo at wala siyang pakialam sa kapwa.

Yung mga jeepney, bus at tricycle drivers ang mga notorious pagdating sa kakulangan ng disiplina sa kalsada. Yung iba sa kanila, mga adik at multiple murderers pa (di ba’t oryentasyon sa kanila na kapag di pa patay yung nasagasaan ay kailangang balikan para mas mura ang bayarang danyos-perwisyo?)

Oo nga’t kailangan din nilang kumayod para mabuhay at biktima sila ng krisis at kapabayaan ng gobyerno kaya paminsan-minsan ay lumalaban sila nang di-patas… (Salamat Ka George San Mateo sa pagpapaalala sakin) Pero lahat naman tayo biktima at nahihirapan. Karamihan sa atin ay may mga pamilya din na umaasa.

Gustohin man nating magpakagago lahat para mag-survive ay di pwede… Dahil lahat tayo ay maaapektuhan din ng pagpapakagagong iyon. Tayo rin ang lalong mahihirapan. Kaya tigilan na ang panggugulang at pambibiktima sa kapwa mahirap. Kung feel ninyo managasa at pumatay ay unahin nyo yung gobyerno na sinasabi nyong problema nyo. Kung gusto niyo ilabas lahat ng angst nyo sa buhay, mas ok pang magrebolusyon na lang kayo para baguhin ang sistema. Bakit di kayo magvolunteer suicide-bomber?

Doing Nothing

2011-12-18T20:36:00.000-08:00

He's not really a statue... Hmmn.. this guy, earns a lot than me for doing nothing! But I realized that doing nothing ain't easy as most of us may think... For "DOING NOTHING" is still "DOING SOMETHING."

NOTHING is not such a blank irrelevant word. NOTHING is something.. It means a vast space that is infinite. Something may occupy some space but NOTHING holds spaces.. Space may hold a matter which means NOTHING could even hold the universe.. NOTHING is beyond matter, or may be the opposite of matter. God could even be nothing.. Or NOTHING could be our God...

Now, the question is: How could you do NOTHING? The concept of NOTHING makes doing nothing really hard.

Confused?

God Knows What Turns You On and Makes It Forbidden

2011-12-05T23:03:00.000-08:00

Photo from Religion Poisons Everything Facebook Page: http://www.facebook.com/?ref=tn_tnmn#!/photo.php?fbid=289511557754484&set=a.229927950379512.56096.229551967083777&type=1&theater

Well, I feel sorry for you if you still continue to believe that... Because if that's true, then God could be a sadist mad scientist enjoying our miserable lives; and we are just like guinea pigs in an experiment cage. Whichever you want to believe in depends on how you know your God or if he does exist to do such evil thing...

Save Freedom Island

2011-12-04T20:46:00.000-08:00

Stretching at Manila Bay, where the famous sun set paints a dramatic view everyday, lies Freedom Island. Also known as the Las Pinas-Paranaque Critical Habitat and Ecotourism Area, it is the last remaining mangrove frontier in Metro Manila that serves as a sanctuary for marine life and an avian refuge for more than 80 species of local and migratory birds. By virtue of its multifarious biodiversity and fragile ecosystem, it was declared as a critical habitat in 2007. But, ironically, it is presently bombarded with threats of relentless garbage disposal and the impending reclamation project of the Philippine government.

The 175 hectare haven defends the coast from strong winds and waves and its lagoon performs as an outlet for major waterways of nearby cities. The mangrove and salt marshes ecosystem functions as a buffer that protects sea grasses, seaweeds and coral reefs from heavy sedimentation and serves as a habitat for a wide-range of aquatic and marine species that also provides feeding areas for commercially important fishes and mollusks. Large number of local fisherfolk families and coastal dwellers depend on it for their livelihood and security.

Once when Manila Bay was considered one of the Philippines’ national assets, the mangrove ecosystem used to be one of the best to talk about because of its great potential to both ecological and socio-economical purposes. Its abundance invited cetaceans and other rare marine animals to inhabit the bay a long time ago.

However, the bay has suffered from serious water quality deterioration due to the dumping of sewage, garbage, industrial pollutants and land reclamation. The problem exacerbates with the decline of the mangrove population from 54,000 hectares during the latter part of the 19th century to only about 794 hectares at present primarily due to land conversion / reclamation projects and toxic contamination. Mangrove loss means disruption or loss of food and habitat of marine species. And the last-remaining mangrove forest in Freedom Island also means the last of our hope for the living things that depends on it.

The inner portions of Manila Bay near Metro Manila and Cavite are almost devoid of large fishes and marine life. While the waters near Bataan and Batangas, however, are still home to bottle-nose dolphins as well as large schools of fishes. There was also an occurrence a few years back in 2009 of large pods of rare melon-head dolphins, 200 to 300 as estimated, which flocked the shallow waters of Manila Bay. Have they not been saved by the local fishermen who drove them away to safety, awful things could have happened to the pod in the contaminated waters. Countless incidents of marine animal deaths due to intake of plastic waste and other contaminants have been sighted in Manila Bay. The environmental depletion had not been only a danger to marine life but to people as well as the phenomenon of red tide and climate change-related catastrophes frequently arise.

Protecting and restoring Freedom Island and Manila Bay means a lot in protecting and restoring all life forms inhabiting the area. Various organizations from coastal communities, fisherfolks, students, professionals, environmentalists and other sectors undertakes a central role to save it from present and impending threats. Series of coastal and inland waterway clean-ups have been launched and started a broad and viral movement.

SAVE FREEDOM ISLAND MOVEMENT (SFIM) is a gathering of different organizations, groups and individual advocates with common aspirations for environmental conservation and protection and believes that such movement is important in raising the awareness and mobilization of the people to obtain significant change.

It believes that protecting Freedom Islands and other critical habitats from further corporate exploitation and degradation is essential to our struggle for the country’s environmental wellness, people’s welfare and national patrimony.

The Movement, which began with clean-up activities and inter-partnerships with different environmental networks and grassroots communities for years, was just formally launched with media hype on September 11, 2011 during the “Coastal Clean-Up 9/11” at Freedom Island led by Earth Island Institute Philippines (EII-Phils) and its networks. Said activity was participated by 559 people.

Organizations and individuals who first acted to convene the SFIM were EII-Phils, Stand For The People, Samahan ng mga Manggagawa sa Konstruksyon (Construction Workers’ League) – National Capital Region, Kadamay-NCR (Organization of Urban Poor Dwellers), Kabataan Para sa Sining at Kultura (Youth for Arts and Culture), and individuals from birdwatcher clubs, fisherfolks, schools and communities.

SFIM’s objectives are the following:

1) Unite the broadest spectrum of environmental advocates regarding the issue of Freedom Islands in particular, as well as other environmental concerns in general, forge cooperation, motivate them to take active part in the campaign, and to come out with resolutions as an expression of unity.

2) Intensify the protest campaigns against the Manila-Cavite Coastal Road and Reclamation Project (MCCRRP), the resurrected PEA-Amari scam, to stop the destructive reclamation project.

3) Serve as a vehicle for information dissemination, education, lobbying, mass actions and others concerning the said issue.

4) Lead or support clean-up drives, waste segregation, recycling and other environmental activities.

5) Link up the struggles of environmental organizations, groups and advocates of the Save Freedom Island Movement with the struggles of other sectors and groups affected by environmental destruction.

Though it is unrealistic to claim that clean-up activities will immediately solve the years of neglect to our coasts, SFIM is hoping that this could be a start of rehabilitation with the help of the grassroots communities’ united and sustained action. Direct actions like this, SFIM believes, would enlighten and inspire people to take part in the said campaign. This is also a call to the Philippine government that people want this place conserved and protected and would not want further irreversible impacts caused by land reclamation projects, that’s why they are cleaning it up.

http://www.facebook.com/pages/Save-Freedom-Island-Movement/261825077172453

The Paradox of Freedom Island

2011-12-04T20:14:00.000-08:00

In the midst of chaotic urbanization and rapid environmental depletion in the cities of Las Pinas and Paranaque lies a sanctuary for local and migratory birds, namely, Freedom Island and Long Island or collectively known as FREEDOM ISLANDS. But its name is a paradox of its whole story.

The 175 hectare haven stretches at the western side of the Cavite-Manila Coastal Road. It is a natural shield against typhoons and its lagoon functions as an outlet for major waterways in the two cities. Local fisherfolk families such as the magtatahong or mussels and shellfish gatherers also depend on it for their livelihood. Its rich ecosystem plays a vital role for men, birds and marine life.

It is the only remaining coastal periphery of mangroves, salt marshes and multifarious biodiversity in Metro Manila that serves as an avian refuge for 80 different species of birds including the Black-crowned Night Herons, Kentish plovers, Curlew Sandpipers and Siberian Ruby Throats, the endangered Chinese Egret, Philippine Duck and the rare Pied Avocet. By this virtue, it was declared as a critical habitat in 2007 by Proclamation No: 1412.

But on the contrary, an impending devastation perpetuated by the national government itself through the Philippine Reclamation Authority (PRA) awaits Freedom Islands. The Las Pinas –Paranaque Critical Habitat and Eco-Tourism Area (LPPCHEA) Project plan to reclaim 635 hectares of the shoreline in front of the sanctuary. According to the design of the P14 Billion ($ 324 Million) project, a highway linking the future business centers of Las Pinas and Paranaque with the rest of Metro Manila will cut through the mangroves and about 15 percent of the island will be removed to pave way for a drainage system.

Although the PRA argues that the rest of the island will remain intact for eco-tourism purposes, said infrastructures would pen in the critical habitat wherein saltwater could not circulate and eventually extinguish the mangrove trees. The disintegration of its ecosystem would not only displace birds and livelihoods but also threats big floods for the two cities.

Furthermore, the project forms part of the controversial Manila-Cavite Coastal Road and Reclamation Project (MCCRRP), the resurrected PEA-Amari deal that the Supreme Court has already voided with finality in November 11, 2003 because of issues of patrimony, social injustice, environmental crimes and unconstitutionality. Change of players’ names is somehow intended to mislead the issue. But it’s still the same old modus operandi of the government-corporate mafia.

The Philippine Estates Authority (PEA) was simply renamed as the Philippine Reclamation Authority (PRA); and the Amari Estates Co Ltd. was replaced by Italian-Thai Development Public Co. LTD (ITD-PCL) which are both owned and/or controlled by the wealthy and powerful Charanachitta family of Thailand. The MCRP Construction Corporation, which is the local counterpart of the ITD-PCL, is a subsidiary/ affiliate of the Cyber Bay Corporation. The latter has claims for reimbursement representing a total project development cost and total project-related receivables in the amount of P 10.2 billion with the Philippine Reclamation Authority (PRA). Such claims allow the MCRP / ITD-PCL to control the island for their private business purposes while local fisherfolks and the public are not allowed to enter the facility. Birdwatchers are allowed only into a certain extent in the area.

It is , therefore, a clear disrespect to the Philippine laws and the Supreme Court. It is also an issue of national patrimony aside from issues of livelihood displacement and further environmental disaster.

Our protest against the reclamation project affecting Freedom Islands is essential to our struggle for national patrimony and well-being of the people and the environment. Freedom Island is a symbolic depiction of the entire country. It must be truly freed from environmental exploitation, corporate greed and foreign interests.

SAVE FREEDOM ISLANDS! NO TO RECLAMATION PROJECT!
SAVE THE ENVIRONMENT… DEFEND OUR PATRIMONY!

http://www.facebook.com/pages/Save-Freedom-Island-Movement/261825077172453?sk=info

SIGN PETITION: http://www.change.org/petitions/no-to-reclamation-save-freedom-island-movement

Partido Kalikasan sucks!!!

2011-12-02T01:25:00.000-08:00

Iba talaga kapag agitated ng passion, ika nga! Gagawin mo halos lahat para mahikayat din ang iba na suportahan ang iyong magandang adhikain. Ganito ngayon si Save Dolphins para sa isang online petition campaign para sagipin ang Freedom Island:

"Hi! Please sign this important petition. Help save Freedom Island from the sinister and irreversible effects of the impending reclamation project.

Save the last remaining mangrove frontier in Metro Manila...
Save the bird and marine sanctuary...
Save the livelihood of fisherfolks and their families...
Save us from typhoons and floods...
SAVE FREEDOM ISLAND FROM RECLAMATION!!
http://www.change.org/petitions/no-to-reclamation-save-freedom-island-movement"

Sa lahat ng groups sa Facebook na kabilang siya, syempre, i-popost niya ito...

Pero paano naman kung hindi passion ang motibasyon mo? Maraming ibang ganyan... Ang tingin siguro nila sa environmental advocacy ay raket o isang pagkakataon para magkamal ng kapangyarihan (at syempre, salapi) sa loob ng gobyerno. Yung iba nga diyan, ni hindi naghirap sa pagpupundar ng pangalan at kredibilidad... Basta na lang inirehistro sa Comelec ang pangalang di naman kanila. (For example lang naman ay: KALIKASAN, hehe... Di naman lingid sa iba na matagal nang may grupong Kalikasan bago pa pinaburan ang PARTIDO KALIKASAN bilang (bogus) partylist.

Minsan, sa isang pribadong pag-uusap sa Facebook:

PARTIDO KALIKASAN: "We wanted to promote this post properly sa aming wall sa FB pero the link is bad. Kindly resend to us pag ok na alng link and we will be more than willing to help promote this. Also, you posted this is a thread sa PK FB group na di naman intended for this. Could you please respect naman yng proper thread kung saan kayo nagpopost! Wag naman kayo mag forum shopping at our expense. Your campaign is important, please give it its due stature. Wag naman ganun. We are removing your post there. Please let us learn to respect each other's proper space."

SAVE DOLPHINS: (tinignan muna ang kanyang nai-post sa PK group at nakitang puro pangangampanya lang naman para sa halalang 2013 ang nandoon) "so what is supposed to be the intention of the fb group? di pwedeng advocacy? kung ganun, ok, wag na lang. next time wag na rin kayo umasa ng boto sa amin. thanks na lang. post na lang kami sa ibang concerned talaga sa kalikasan. di lang sa eleksyon. goodluck na lang sa so-called advocacy nyo kung meron pa nga. paki tanggal na rin kami sa group niyo. we didn't ask for that."

SAVE DOLPHINS: (Pahabol) "...and we don't need you anyway!"

PARTIDO KALIKASAN: "arrogante kayo. goodluck na lang sa inyo!"

SAVE DOLPHINS: "yes, kami talaga bahala sa sarili namin at di namin kelangang iasa sa mga corrupt na partylist na nagpoposturang para sa kalikasan kuno. goodluck din, baka matalo ulit kayo dahil di marunong makipag-usap ang mga operators tulad mo."

PARTIDO KALIKASAN: (mukhang di na-gets ang sinabi ni Save Dolphins) "hahaha operator lnag pla kayo. we definitely dont need political operators like you."

SAVE DOLPHINS: "you really suck. walang kapuli-pulitika kahit sense kausap. i should stop this conversation na. baka mahawa pa ako."

PARTIDO KALIKASAN: "your kind of politics is not ours. we do not need groups and people like you!"

SAVE DOLPHINS: "eww.. trapo kadiri! ok, stop na talaga ako, haha!"

Kayo na ang bahalang humusga...

PETITION: DA Sec. Proceso Alcala and BFAR Director Asis Perez, Deny the export of the RWS 25 dolphins to Resorts World

2011-12-02T00:53:00.000-08:00

SIGN THE PETITION via http://www.change.org/petitions/da-sec-proceso-alcala-and-bfar-director-asis-perez-deny-the-export-of-the-rws-25-dolphins-to-resorts-world

Why This Is Important?

Since 2008, a total of 25 wild-caught dolphins have been imported by Resorts World Singapore (RWS) into the Philippines from the Solomon Islands -- this despite scientific reports prepared by the International Union for the Conservation of Nature (IUCN) showing that the harvest of wild dolphins from the Solomon Islands may not be sustainable and could further endanger the local population of dolphins in the island nation. Its government has announced just last September 2011 that it will ban all dolphin hunts in their territory starting January 1, 2012.

Yet, given all this information, the 25 dolphins that are now in the Philippines are still being trained as show animals and kept under tight security at the Ocean Adventure Park in Subic Bay, Philippines. It is time to rehabilitate and return them back to their home in the Solomon Islands.

We urge you to consider that:
(1) Scientific studies have proven that dolphins, whales, and other cetaceans are not suited for a life of captivity;
(2) These captive animals are bottlenose dolphins. BFAR FAO No. 208, pursuant to Sections 11 and 97 of R.A. No. 8550, lists bottlenose dolphins as an "Endangered Species";
(3) These dolphins were captured despite IUCN's reports in 2009 that dolphin hunts in the Solomon Islands may be detrimental to the dolphin population in the territory.

We appeal to you to:
(1) Deny the export of these dolphins to Resorts World Singapore;
(2) Promptly order the rehabilitation and return of the dolphins back to their home in the Solomon Islands.

Additional information contained in a report prepared by ACRES Singapore - http://www.saddestdolphins.com/report/report.html

Earth Island Institute Philippines Joined World Animal Day

2011-12-02T00:47:00.000-08:00

World Animal Day was celebrated in the Philippines this October 1, 2011 at the SM Mall of Asia. This was organized by the Philippine Animal Welfare Society (PAWS) and participated by groups and individual animal welfare advocates. From the left side were Angela Colmenares-Sabino of Earth Island Institute Philippines (EII-Phils), Ana Cabrera of PAWS, Luis Buenaflor of the Animal Kingdom Foundation (AKF), Nancy Cu-Unjieng of Compassion and Responsibility for Animals (CARA) and Rochelle Regodon of People for the Ethical Treatment of Animals (PETA)-Asia-Pacific.

Bayan Mo Ipatrol Mo Environment Day

2011-12-02T00:40:00.000-08:00

Earth Island Institute Philippines joined Bayan Mo Ipatrol Mo Environment Day: Bayanihan Para sa Kalikasan last Oct 21, 2011 at the Marikina Sports Park. news link: http://www.abs-cbnnews.com/video/lifestyle/10/21/11/2000-join-bmpm-day

FREEING FREEDOM ISLAND FROM THREATS: Starting from Tree Planting, Coastal Clean-Up and Standing Against the Reclamation

2011-12-02T00:26:00.000-08:00

Various environmentalist groups held tree-planting and coastal clean-up at Freedom Island, Las Pinas-Paranaque Critical Habitat and Eco-Tourism Area this Sunday, October 23, 2011. Led by Earth Island Institute Philippines (EII-Phils), Wild Bird Club of the Philippines (WBCP) and Save Freedom Island Movement (SFIM); a signature campaign to stop the reclamation project in the said area was also launched.

The group claimed that they are cleaning the coast and planting trees in Freedom Island because they want this place conserved and protected. They clarified that this is not only a campaign for a healthy environment but also a way of protest against the impending reclamation.

Freedom Island is the last remaining mangrove frontier in Metro Manila that stands as an avian sanctuary for more than 80 species of local and migratory birds. Its diverse ecosystem of mangrove trees and salt marshes also caters different marine creatures that are important to the livelihood of local fisher folks. Birds, marine resources and livelihoods are not the only things at stake, but also the residents of the nearby cities because the lagoon serves as an outlet of their major waterways. Reclaiming the lagoon might cause floods and other environmental disasters.

Philippine Reclamation Authority argues that the rest of the island will remain intact for eco-tourism purposes and states that there is an environmental compliance certificate for the project. However, Wild Bird Club of the Philippines believes that the proposed extension of Macapagal Boulevard and infrastructures would pen in the critical habitat wherein saltwater could not circulate and eventually extinguish the mangrove trees.

Earth Island Institute-Philippines campaign officer, Angela Colmenares, said that the environmental impact assessment (EIA) passed by the PRA should be challenged for obvious adverse environmental impacts. She explained that land reclamations are one of the most disastrous projects because it will not only disturb the coastal balance and current pattern of waves, it would also cause destruction of mangroves and coral reefs and would, therefore, destroy the habitat of marine life and other life forms that depend on it. Reclamation is restricted in some parts of the world due to the severe damage it may cause.

“There was a time that Manila Bay used to have great potentials to the ecological and socio-economical lives of the people. However, the bay has suffered from serious water quality deterioration due to the dumping of sewage, garbage, industrial pollutants and land reclamation. The problem exacerbates with the decline of the mangrove population from 54,000 hectares during the latter part of the 19th century to only about 794 hectares at present primarily due to land conversion, reclamation projects and toxic contamination. The last-remaining mangrove forest in Freedom Island also means the last of our hope,” Colmenares elucidated.

The P 14 billion project forms part of the controversial Manila-Cavite Coastal Road and Reclamation Project (MCCRRP). Glacy Macabale of Save Freedom Island Movement supposed that it is a resurrected PEA-Amari deal that the Supreme Court has already voided with finality in November 11, 2003 because of issues of patrimony, social injustice, environmental crimes and unconstitutionality.

“The Philippine Estates Authority (PEA) was simply renamed as the Philippine Reclamation Authority (PRA); and the Amari Estates Co Ltd. was replaced by Italian-Thai Development Public Co. LTD (ITD-PCL) which are both owned and/or controlled by the wealthy and powerful Charanachitta family of Thailand. It is, therefore, a clear disrespect to the Philippine laws and the Supreme Court.,” she further expounded.

Macabale contemplated that Freedom Island’s name is a complete paradox of its story and it should be truly freed from threats of relentless disposal of garbage, toxic pollution from industries, insufficient social services of the government, corporate greed, and the disastrous reclamation project.

The group is optimistic that said campaign will be supported by people, organizations and some enlightened government officials. In just three days since they started the signature campaign, they already gathered more than 4,500 signatures and is continuing to gain more.

http://www.earthislandph.org/content/article/freeing-freedom-island-threats-starting-tree-planting-coastal-clean-and-signature

* To get updates about the campaign and to join the next activities, visit:

EARTH ISLAND INSTITUTE PHILIPPINES' page at
http://www.facebook.com/pages/Earth-Island-Institute-Philippines/257456237615124

SAVE FREEDOM ISLAND MOVEMENT at
http://www.facebook.com/pages/Save-Freedom-Island-Movement/261825077172453

WILD BIRD CLUB OF THE PHILIPPINES at
http://www.facebook.com/BirdwatchPhilippines

COASTAL LAGOON CLEAN UP at
http://www.facebook.com/CoastalLagoonCleanUp

Coastal Lagoon Las Piñas- Parañaque at
http://www.facebook.com/pages/Coastal-Lagoon-Las-Pi%C3%B1as-Para%C3%B1aque/159044860794062

CYF YOUTH WEEK CELEBRATION SPEECH

2010-09-20T23:53:00.000-07:00

CYF YOUTH WEEK CELEBRATION SPEECH

UCCP Cubao

9/19/10

By: Angela Colmenares

Una sa lahat ay nais kong pasalamatan kayo sa pag-imbita ninyo sa akin bilang isang tagapagsalita. Sa totoo po ay nagulat po ako sa natanggap kong imbitasyon mula kay Yosa Suarez at inisip kong na-wrong send lang ang kanyang text. Ang reply ko nga po sa kanya: “Hi! Kanino po nakapatungkol ang text ninyo?” , ang sagot niya: “Sa iyo po.. C ate ela po b ito?”, ang sabi ko naman: “Yup! Kala ko sa mister ko, hehe! Tungkol san yung sasabihin?”, nagreply uli sya: “About youth po pero based pa din po sa theme, yung may challenge po sa mga youth as church people.. Pasend na lang po ng biblical reference sakin..” E di nanlaki yung mata ko nung nabasa ko yung salitang “biblical reference”. Sabi ko sa kanya: “Biblical reference! (imaginin niyo na naka-bold letters talaga with exclamation point) Ahm, ok lang naman po sakin magsalita kaya lang parang hindi po ako yung tamang tao. Di ko po kasi gagap ang bible. Sensya na po..”

Opo. Hindi ko po ito inaasahan sapagkat bukod po sa matagal-tagal na rin po akong di nagsasalita sa harap ng publiko, hindi po ako isang church figure. At huwag po naman sanang mapabalikwas kayo sa mga inuupuan niyo, inaamin ko po na ako po’y isang agnostic… Maari niyo pong sabihin na ako’y isang naliligaw na tupa.. pero agnostic po ako hindi dahil ako po ay walang sinasantong diyos. Opo, agnostic po ako… Hindi dahil sa kinasusuklaman ko ang diyos kundi dahil marami po akong nakikitang mga maling pamamalakad sa loob ng mga institusyunal na simbahan. Agnostic po ako dahil ayaw ko pong magpakahon sa mga rigid at makikitid na kautusan ng ilang doktrina sa simbahan. Gusto kong umalpas at tumuklas ng marami pang mga bagay… at palayain ang aking kaisipan… hindi pa naman po ako, sarado… nagninilay-nilay pa lang… na tamang-tama po sa tema natin ngayon.. DISCERNING.

Subalit, wala naman po tayong malaking pagtatalunan, sapagkat nakikita ko na ang CYF ay isa sa mga pinakabukas at kritikal mag-isip sa hanay ng mga kabataan ngayon… (Maswerte po kayo dahil mas liberal ang inyong simbahan) Wala po tayong malaking pagtatalunan sapagkat marami po pala tayong pagkakapareho…

Pare- pareho po nating nais ng pagmumulat, pagbabago at pag-unlad hindi lang po bilang Kristiyano, kundi bilang mga TAO – mga tao na pinagkalooban ng kakayahang mangatwiran --the gift of reasoning, na siyang nagbigay sa atin ng pagkakaiba sa mga hayup at sa iba pang mga nilalang… Kung innate o divine ang likas na talino ng tao ay di na siguro usapin. Ang mahalaga ay ginagamit natin ang wastong pangangatwiran sa pagsusulong ng mga mabubuting adhikain para sa ating kapwa – yan ang tunay na PAGPAPAKATAO. Tayo ay nagkaroon ng eksistensya (existence/being) sa ganitong esensya at layunin… at kung gayon, sa relihiyosong usapin, ito ay kalooban o “will” ng Diyos para sa atin. Gusto niya sigurong gamitin natin ang binigay niyang pangangatwiran para sa ikabubuti ng sangkatauhan at kung hindi ay bakit pa tayo meron nito?… E di sana, ginawa na lang tayong hayop kung dir in lang natin gagamitin ito… Tandaan po natin na ang konsepto ng “wasto” at ng “katwiran” ay laging may kaakibat na moral at intelektwal na mga usapin, relihiyoso ka man o hindi… Ang wasto at makatuwiran ay nakabatay sa hustisya at pangkalahatang kaagalingan; at dun po sa punto-de-bistang yun iinog ang ating talakayan .

Nung nabasa ko po ang tema: “Discerning and Obeying God’s Will in These Critical Times”, naisip ko na ito’y baka isang “calling” sa akin (kung sino man ang tumawag, =D) upang ibahagi ang ilang kaalaman at mag-rehistro rin ng isang hamon sa mga kabataan ngayong kritikal na panahon… isang kritikal na panahon ng krisis pang-ekonomiya, pangpulitika at pangkultura kung saan ang kabataang Pilipino, lalo na yaong mga nais sumunod sa yapak ni Kristo, ay nahaharap sa isang malaking hamon na manindigan at kumilos para sa pagbabago na pare-pareho nating inaasam…

Tulad po ni Kristo, hindi po siya nagpakahon sa mga makikitid na kautusan ng hirarkiya ng mga Pariseyo at Saduseyo sa simbahan, bagkus ay binatikos niya ang mga nakikitang maling kairalan at katiwalian. Dahil dito, itrinato siyang rebelde sa kanyang panahon. Katulad ni Kristo, inalay niya ang kanyang buhay para sa nakararami, para sa mga kapus-palad at napagsasamantalahan ng iilang makapangyarihan. Dun siya mas higit na matatagpuan sa mga tinatawag na “ochlos” or outcasts. Tulad niya, walang kapaguran siyang nagturo at nagmulat… Hindi lang pisikal na karamdaman ang kanyang pinapagaling kundi maging ang sakit panlipunan sa panahon ng pangongolonya ng Emperyong Romano. At katulad ni Kristo, pinangunahan niya ang daluyong ng isang kilusan na aalpas mula sa lumang Judaismo – at ito ngayon ang tinatawag nating Kristiyanismo – isang mapagpalayang Kristiyanismo, ang Kristiyanismo na panig sa interes ng masa, ang Kristiyanismo na nagwawaksi ng makitid na pansariling interes, ang Kristiyanismo na matapang na humaharap sa panawagan ng ating panahon… ang Kristiyanismo na hindi lang personal na kaligtasan ang hinahangad kundi pangsangkatauhan…

Ang aking mga nabanggit ay ang ubod at simulain ng tinatawag nating “discernment” -- isang malalim na pagtanaw sa esensya natin bilang tao, lalo na sa yaong nagsasabi na sila nga ay Kristiyano. Ayon sa inyong Youth Week Celebration Guide, “discernment is to perceive beyond what is ordinarily perceived… it is the ability to see beyond”. Hindi lamang nakikita ang mga bagay at konsepto na idinidikta ng mga awtoridad kundi mas malalim pa… mas malalim at patuloy pang nagsasaliksik sa katotohanan… Sapagkat hindi po basta itinuro ng mga kinikilala nating awtoridad ay tama na. Hindi lang po basta sinabi ng presidente, media, pastor, titser, magulang o sinumang pinag-uukulan natin ng mataas na respeto ay siya na ngang pinakatumpak na ideya… Hindi lang po ang nakikita natin sa kasalukuyan ang umiiral at iiral…

Ika nga ay marami sa atin ang parang mga palakang nahulog sa balon na ang nakikita lamang ay kapirasong bahagi ng langit. At para matanaw natin ang kabuuan nito, kinakailangan nating lumabas sa kinasanayan nating balon.

Pero, siyempre, makonsensya ka naman kung ikaw lang ang makakalabas sa balon! Pa-experience mo rin naman sa iba. Ang sinumang nakamalas ng katotohanan ay may karagdagang tungkulin… Kung sinasabi nilang “Knowledge is power”, at na-quote naman si Spiderman sa “In great power comes great responsibility”; therefore, KNOWLEDGE IS RESPONSIBILITY.

… Kaya tungkulin natin na bumalik sa balon upang ibahagi ang kaalaman.

Ang discernment daw ay ang pangunahing tungkulin ng isang propeta… at kayo, tayo, o sinuman sa atin ay maaaring maging mga makabagong propeta sa ating panahon sa pamamagitan ng paglabas sa “balon”, pagpapahayag ng ating mga nakita sa labas ng “balon” para sa kapakanan ng mga nakakulong pa, pagpapalaganap ng kaisipang naayon sa wasto’t makatwiran, at aktibong pagkilos upang himukin at organisahin ang iba na kumawala sa malalim at madilim na balon ng kamangmangan at pagsasawalang-kibo .

Kabataang Kristiyano, handa po ba tayo sa ganitong uri ng komitment at sakripisyo? Handa ba tayong harapin ang hamon ng ating panahon?

Sa gitna ng malalim na krisis pang-ekonomiya,nagpapatuloy ang kawalan ng lupa, kakulangan sa trabaho, mababang pasahod, pagsirit ng presyo ng langis, pangunahing bilihin atbpng mga bayarin, dislokasyon ng mga tahanan, komersyalisasyon ng edukasyon, kakulangan sa serbisyong panlipunan, at mayorya pa rin ang lubog sa umiigting pang kahirapan… habang ang iilan ay nagpapakasasa sa yamang piniga mula sa mga mahihirap…

Sa larangan naman ng pulitika ay nananatili ang monopolyo ng iilang mga mayayamang pamilya sa burukrasya at laganap pa rin ang kurapsyon. Bago bumaba sa pwesto si Gng. Gloria Macapagal-Arroyo, ang Pilipinas ay nakabilang sa labing-tatlong (13) bansa na pinakakurap sa buong Asya at ika-48th naman sa buong mundo (out of 179 countries).

Sa larangan pa rin ng pulitika, namamayagpag pa rin ang paghahari at kontrol ng mga makapangyarihang bansa sa ating kasarinlan, sa ekonomiya, pulitika at kultura.

Laganap pa rin ang paglabag sa karapatang pantao at extra-judicial killings sa hanay ng mga kritiko, aktibista at mamamahayag. Nasa 1,206 na ang bilang ng mga pinaslang at marami pa ang di pa malaman kung buhay pa dahil di pa naililitaw.

Ilan lamang ito sa mga hamon na susubok sa ating tatag at prinsipyo bilang kabataang Kristiyano… Ang lahat ng batayan at katwiran upang tumindig at kumilos ay nailatag na ng sitwasyon… Given na rin ang “Will” o kalooban ng Diyos para sa atin; at ang panawagan para sa “discernment”… Nasa atin na po ang desisyon sa susunod na hakbang…

Naniniwala akong ang kabataan ay may makasaysayan at napapanahong prophetic role o ambag para sa pagbabago. Sa ating kasaysayan, sila ay ang mga tulad ng mga propagandista’t rebolusyonaryo noon; at mga mamahayag, aktibista, makabayang artista’t manunulat, taong simbahan, estudyante, propesyunal, manggagawa, magsasaka, at iba pang kabataang kumakatawan sa iba’t ibang sektor ng lipunan ngayon… Mga kabataan na likas na mapanaliksik, may angking talino, lakas at sigla, at may malinis na hangarin na kapakipakinabang sa pagsusulong ng kilusang magpapalaya sa atin mula sa luma at nabubulok na sistema.

Kung nagawa na ito ng kabataan sa ating kasaysayan, magagawa’t magagawa natin itong muli. Subalit dapat rin po nating kilalanin na hindi sapat ang pwersa kung tayo lang mga kabataan ang kikilos, kinakailangan rin nating makiisa sa malawak na mamamayan lalo na sa mga batayang uri ng ating lipunan tulad ng mga manggagawa at magsasaka. Dapat rin po tayong matuto at maging mapagkumbaba sa masa.

Ayon rin po sa Celebration Guide, kinakailangan rin ng mga sumusunod: “a) using more than ordinary sight, b) being rooted in an historical memory, c) building upon some experience of what you are seeking to envision.”

Batay po sa aking pagkakaintindi (mas malalim siyempre ang eksplanasyon ni Pastor), higit sa ordinaryong pananaw ang kinakailangan natin –yaong lagpas sa ating personal na pagtanaw – sapagkat ang atin nang nakikita, naririnig at nadarama ay ang pananaw na yinayakap ng masa. Na kapag tumingin tayo ay hindi lang pansarili ang makikita kundi pangkalahatan. Maaarmasan lamang tayo nito kapag tayo ay naging malapit at mahigpit na nakikiisa sa kanila at sa kanilang mga aspirasyon.

Pangalawa ay kinakailangan din nating gamayin ang ating kasaysayan upang makita natin ang proseso at mga salik ng ating pag-unlad, upang mas maintindihan din natin ang kasalukuyang pundamental na mga suliranin, at upang mahango rin natin mula rito ang mga aral na magagamit natin sa paglikha ng ating kinabukasan. Hindi ho ba’t maging ang Bibliya ay mas madaling intindihin kung batid natin ang mga konteksto ng mga binabanggit na talata? Napakahalaga po ng pag-aaral sa ating kasaysayan para sa ating pag-aanalisa sa mga problema at solusyon. Napakahalagang baon po natin ito sa ating patutunguhan.

At ang pangatlo ay ang pagsasapraktika ng ating mga kaalaman upang lumikha ng mga baytang tungo sa pagsasakatuparan ng ating mga layunin. Gasgas man pong sabihin sa lenguwahe niyo, “Faith without action is dead!” Kung nais natin halimbawang maabot ang lipunang makatarungan ay maging makatarungan din po tayo at patas sa ating kapwa. Kung nais po nating supilin ang katiwalian, maging tapat din po tayo at huwag lip service lamang po tulad ng mga pulitiko. Kung nais po natin ng kalayaan, umalpas po tayo at huwag lamang magsawalang-kibo. Kung nais po natin na wakasan ang pagsasamantala, lumaban po tayo!

Maraming salamat po!

Tanga ba ako o pa-"deep" lang kunwari?

2010-05-03T04:57:00.000-07:00

TANGA ba daw ako o NAGPAPAKA-DEEP?! Bakit ba daw ako nagpapakahirap sa lintek na bar gayong wala naman daw akong malaking magaganansya? Ano ba ang meron diyan bukod sa inuman at kung bakit di ko maiwan-iwanan yan?! Oops! Mababaw na dahilan ang hilig sa alak dahil pwede naman akong uminom kahit sa bahay, mas mura pa!

Sa dami ng incorporators nito, maswerte na daw ako kung kumita ako ng isang libong pisong dibidendo sa isang taon kung kikita ito halimbawa ng isang milyon. Dagdag pa ang stress na idudulot nito sa dami nang maaring di pagkasunduang mga paniniwala at patakaran sa loob ng board. Ang pagpupuyat gabi-gabi, ang pagka-ubos ng pera dahil sa panggasolina at pang-order (Oo, walang libre ni discount! At probono ang serbisyo ng mga board members sa kumpanya.), ang paglaki ng cellphone bill dahil sa kaka-text brigade para makahikayat ng customers, ang napapabayaang mga trabaho at pamilya, ang pagod, at kung anu-ano pa.

Di bale na sana ang pisikal at mental na pagbabanat. Pamatay na kung sasamahan pa ng mga drama at alitan. Pamatay, men! As in unti-unti akong pinapatay... nauupos...

Bagamat ganun, yun lang simpleng may humanga sa disenyo ng bar, yun lang may mga customer na nasisiyahan sa aming serbisyo, at may mga crew na nakaka-appreciate sa pagtrato mo sa kanila; malaking dagdag na lakas yun. Sobrang laki ang naitutulong nun para matibay naming harapin ang mga pagsubok. So far, may mga ilan nang narating ang bar at matagumpay namin itong napasinayahan noong ika-23 ng Abril.

Alam kong may sarili rin akong buhay at mga pangarap. At alam ko rin namang di ko kayang tumanda nang groovy palagi sa bar. Ang sagwa naman nun. Nais ko lang sanang makitang bumuwelo ang mga pinaghirapan namin. Di naman perang ganansya lang ang sukatan ng achievement. Yun lang mga nabanggit ko kaninang maliliit na acts of appreciation ay maituturing nang imortal na tropeo.

Nais ko ring matiyak na nasa maayos na kalagayan ang mga manggagawa ng bar. Dahil kasi sa magkakaibang prinsipyo namin sa board, maari pang manganib ang seguridad nila sa trabaho at mga benepisyo. Sana lang ay maranasan nila ang maging manggagawa para mas maintindihan nila. Kung hindi man e mabulunan sana sila, este, matutunan sana ng mga manggagawa kung paano tindigan ang mga karapatan nila habang inuunawa rin ang kalagayang pampinansya ng negosyo. (Siyempre, di naman kami big time na kapitalista o burgesya komprador, noh. Kaya kahit sa gubyerno at imperyalismo muna sila magalit, hehe...)

Isa pang "katangahan" o "pa-deep" na katwiran ko ay ginagawa ko ito para sa kapatid ko na siyang may malaking share at pangalang nakataya dito. Itinuturing ko itong family business na kelangang protektahan -- at syempre, ako ang Ate. Kung baga e, "I'm da man!" kaya tumabi-tabi sila, har! har!

---Pagbigyan niyo na ko magyabang dahil pampalubag-loob ko lang yun sa sarili ko. Alam ko namang di ako indispensable sa board at di rin ako si Darna. Kelangan ko rin ng suporta ng team at ng pamilya para makamit ang mga layuning ito.

Tanga na o pa-deep. Pero malinaw sa akin ang mga kailangan kong itaguyod na interes. At natutuwa ako na it's still in me -- nandito pa rin ang mga itanim na prinsipyo sa akin. Kaya ko pa rin dumama ng pulso, maging sensitibo at compassionate sa kapwa, ang magmahal sa pamilya, blah! blah! blah!

Oo, tanga ako na pa-deep. At wala talaga akong pag-asang yumaman, tsk! tsk!

Pero maniwala ka-- NO REGRETS!

Ano bang mas higit na mahalaga sa eksistensya araw-araw?

2010-04-24T08:16:00.000-07:00

Ano bang mas higit na mahalaga sa eksistensya araw-araw? Sumusweldo para makakain, makabili ng damit at load, makabayad sa mga bayarin, atbp... Sa madaling salita, mabuhay nang ayon sa ating mga instincts at pangangailangan. E, ano bang pinagkaiba natin sa mga hayop kung ganun?!

Hindi ba dapat nabubuhay tayo nang rasyunal araw-araw? Nabubuhay para sa paniniwala, para sa kapwa at para sa lipunan? Ewan ko kung ano ang isasagot mo. Marahil sasabihin mong deppressed lang ako o nag-eeksibisyon ng ideya. Pero nitong mga nagdaang araw, nakapag-isip-isip na ko kung ano ang "worth" ko sa buhay... TAO ako na may sarili. TAO ako na nangangailangan ng respeto. TAO ako na bahagi at lumilikha ng kabuuan...

To the Priest That Liked Gloria to Christ:

2009-12-04T03:03:00.001-08:00

Our fathers, who art with Gloria
Cursed be thy names
Thy bribed money come
Thy corruption done
In church as it is in Malacanang!

Give us this day any reason to respect you
And may God forgive your sins
As you forget the crimes committed by your president
Do not force us to exterminate you
To deliver us away from extreme evil...

OMEN!

Aba ginoong mga pari
Napupuno ka ng grasya
Ang gloria ay sumasainyo...

Bukod siyang pinagpala sa babaeng lahat
Pinagpala rin naman ang mga alipores niya...

Santisima Ulopong! Anak ka ng Diyablo!
Ipapanalangin namin kayong makasalanan
Ngayon na ang araw na kayo'y mamatay

AMEN!

Join The Political Animal Discussions:
http://www.facebook.com/apps/application.php?v=app_2373072738&id=183493590987#/topic.php?uid=183493590987&topic=11911

RE: ANGEL LOCSIN : tumulong na, inintriga pa!

2009-10-02T10:59:00.000-07:00

Quotted from http://angellocsin.com.ph/forum/index.php?s=&showtopic=102&view=findpost&p=22661

date='Oct 1 2009, 04:21 PM']

ANGEL LOCSIN : tumulong na, inintriga pa!

"Hindi namin masakyan ang gustong palabasin ng ilang tao na hindi raw taos sa puso ang ginawang pagtulong ni Angel Loscin sa mga kababayan nating nasalanta ng bagyong Ondoy nang mag-isa itong mamahagi ng relief goods.

Kesyo gusto lang daw solohin ng actress ang credit ng pagtulong sa mga nasalanta ng bagyo samantalang puwede naman daw itong sumama sa kapwa Kapamilya stars na nagsama-sama para damayan ang ating mga kababayan.

Dahil daw ba may mil-yonaryong manliligaw nga-yon si Angel kaya malakas ang loob nitong magsolong mamigay ng relief goods?

Ruffa Guitterez even Tweeted 2 Post about Angel's Current Situation

[b]Ruffa Gutierreziloveruffag My gosh kawawa naman si Angel Locsin!Now she's the one being bashed & questioned for helping.What's with these people?Let's help each other!

Ruffa's latest twitter post:
I LOVE ANGEL LOCSIN! She's one of the nicest, most hard working, unaffected celebrities I know. I wish her happiness & more blessings![/b]"

SAGOT KO DIYAN:

Nakakainis naman itong balitang ito. :angry: Yung bang nagsulat ng intriga na yan ay may nagawa nang tulong para sa kapwa? Sana i-convert niya na lang sa paggawa ng mabuti yung kanyang panahon at lakas kaysa sa manira ng kapwa.

Anyway, FYI lang po: Halos lahat ng ikot ni Angel para sa Rescue Operations ay [u]walang publicity[/u]. Sa case ng Bagong Silangan kung kaya may media, pinaabot lang po namin sa abs-cbn news and public affairs (hindi sa entertainment) ang kalagayan ng mga biktima dahil nung nagpunta kami dun nung Linggo ng gabi, naalarma kami sa dami na casualty-- sa mga larawan ng mga batang patay, mga pamilyang nahuhukay sa ilalim ng putikan, at maraming bilang ng mga taong nawawala. Sabi namin, [b][i]"bakit hindi nababalita ito?"[/i][/b] dahil nung mga panahong yun, nakapokus sa marikina, pasig at cainta ang mga balita. Nung nireport namin sa abs-cbn through Ms. Tina M-Palma, maging sila nagulat kaya gumawa naman ng kaukulang aksiyon ang sagip-kapamilya. Malaking bagay ito kung bakit nabigyang-pansin ng madla ang kalunos-lunos na kalagayan ng lugar. Ito ay tulong sa mga residente ng Bagong Silangan at hindi pa kay Angel.

Kasabay nun ay ang TXT BRIGADE ni Angel nung linggo ng gabi sa lahat ng mga contacts niya para humingi ng tulong para sa mga nasalanta. Nakakatuwa ang dami ng mga rumesponde. Marami sa kanila ang nag-commit ng mga donasyon at ng mga sarili para magvolunteer. Isa sa mga napaabutan ni Angel si Ms. Mariole ng Star Magic para sa nasabing Mission. (So, anong sinasabi ng iba na gustong magsolo?) Positibo naman ang naging pagtugon ni Ms. Mariole.

Kinabukasan ng umaga, datingan ito ng mga donasyon at volunteers sa NCCP compound kung saan ang tipunan at repacking ng goods bago magtungo sa Brgy. Bagong Silangan. Ang usapan, [u]alas-dos (2pm) pupunta sa Area[/u] at sa NCCP nga ang tipunan. Ang Star Magic, based on the forwarded text they circulated (with Carl as coordinator), nagcall-time ng mas maaga sa mga artista para [u]magtungo sa area ng ala-una (1pm)[/u]. Dito, tinawagan sila kagad ng PCPR (Promotion of Church People's Response na ka-tie-up naming organization) para imungakahing sabay-sabay na lang kami magtungo dun dahil iniiwasang magkakagulo na ang tao sa area sa kanilang pagdating at dahil din may sistema ng distribusyon na inihanda ang mga lokal na lider dun. Bukod dun, siyempre, umasa kami na tutungo kaming lahat dun "AS ONE" para makatulong sa mga tao. Of course, yun naman ang pinaka-ultimate objective natin sa mga panahong ito: Ang magkaisa tayong mga Pilipino para magtulungan...

Mga bandang alas-dos yata dumating yung bus ng Star Magic sa NCCP at sabay nga kaming nagpunta sa area. Magkaka-convoy kami...

Pagdating dun sa Area 2, Sitio Veterans sa Bagong Silangan kung saan may maikli at simpleng programa na inihanda ng mga tagaroon, nakilahok kami nina Angel kasama ang mga volunteers. Nandun rin po sina Ms. Candy Pangilinan at Ms. Irma Adlawan hindi lang upang magpamahagi kundi para makiisa sa mga tao. Sinundo pa nga ni Angel yung mga kasamahan niyang artista sa van at siniguro ang kaligtasan nila (marami kaming volunteer marshalls ang nakabarikada) pero inabot ng mahigit kalahating oras yata bago sila nakababa (walang halong pag-iintriga dahil maari namang may iba't ibang kadahilanan sila na valid -- ewan ko, baka ayaw pa sila pababain ng handler nila or whatever, kinukwento ko lang, naka-video naman po yan para di ako ma-libel :lol: ).

Dun po sa mga litratong nakita niyo kung saan may hawak na mikropono si Angel, nag-aayos siya nun ng pila ng mga tao at inaannounce yung number ng stubs ng mga beneficiaries. Masaya kami dahil organized naman ang naging takbo ng distribusyon. Sa kalagitnaan pamamahagi ng relief goods at habang abalang-abala ang lahat, nakikipaglobby yung handler nila na baka pwede daw pabilisin yung pila dahil sila naman daw ang mamamahagi at dahil ang ilan sa kanila ay se-segue way pa sa ibang lugar. So, naging malinaw sa amin na hinihintay lang pala nila kami matapos bago sila magsibaba sa bus kaya pinagbigyan naman namin ang kanilang request. Yan po ang pangyayari kung bakit mistulang magkahiwalay yung diskarte ni Angel sa kanyang mga kasamahang artista. Nais ko lang pong linawin na di naman sumama ang loob ni Angel dito, ang mahalaga naman ay nakarating sa mga tao yung tulong, di na mahalaga kung kanino nanggaling yung initiative. At ang isa pang magandang nangyari ay naging simula ng mga pagsisikap na yun sa pagdagsa ng marami pang tulong mula sa ating mga kababayan sa naturang lugar mula nang ito'y napabalita.

Lumad Refugees Retrieved their Lands from Military

2009-09-02T14:01:00.000-07:00

(translated and edited for PCPR's statement)

Witnessing the deploring conditions under a temporary shelter at the Diocesan Pastoral Center in Tandag, Surigao del Sur; a grim outlook has left a challenge on church people to further analyze the Mindanao situation and call for a genuine peace that is based on justice.

Within four days of the National Solidarity Mission which was held in August 28 to September 1, 2009; mission volunteers comprising of church workers have seen the dire situation of more than 1,700 Lumad refugees, mostly children, who were forced to evacuate from their communities in Diatagon, Lianga, Surigao del Sur since July 17, 2009 when elements of the 58th Infantry Battalion under Lt. Col. Benjamin Pedralvez occupied their lands.

Though facilities in the evacuation center such as tents, beddings and others are inadequate to their number; the refugees chose to temporarily leave their homes and livelihood out of fear for their lives. This reveals issues of mining and logging schemes that utilize the military to protect sinister interests of a few against the rights of the Lumad people to peacefully till their ancestral lands.

But behind massive human rights violations and fear; there is resistance, hope and determination to go back to their lands through a unified action. Mission volunteers came along with them to Diatagon and integrated in their agricultural and social activities. It can be observed that the residents of Diatogon have developed an advanced way of communal farming, water purification and a system of education through their organized efforts. The sense of “common good” among the Lumads is remarkable. Their economic and cultural system empowered them and enhanced their living in their communities – a kind of living that is far different from their helpless situation in the evacuation center.

Upon reaching their homeland, the military have already left but traces of plunder are evident -- sanctity of homes looted, farm fields and properties destroyed and some animals stolen. This was a shameful act of those who are expected to protect lives and properties of the people. But in spite of these, the residents was able to reclaim their lands and shall continuously uphold their struggle against militarization and displacement.

As church people, there’s a calling for us to be in solidarity with God’s people especially the oppressed and the poor. Shall we allow militarization, mining and logging concessionaires and other evil attempts destroy the environment and this tradition’s richness? Shall we allow rights to be incessantly trampled?

The Promotion of Church People’s Response, along with other groups and individuals, supports the loud uproar for respect on human rights and peace. We also hold the indigenous people’s right to self determination and vows to fight side-by-side with them against militarization, large scale mining and destruction of our natural resources.

Putahe Mo, Gloria!

2009-08-12T08:47:00.000-07:00

Pagkatapos ng ilang araw ng pagpapagod sa trabaho, paminsan-minsan, gusto ko namang i-treat ang sarili ko. Makapamasyal, makapagshopping ng kakaunting gamit para lang may nakikita akong mistulang trophy of achievement mula sa aking pinaghirapan, makapagrelaks, siyempre, cool ang manood ng pelikula; at higit sa lahat, kumain ng masarap sa mga paborito kong kainan.

Ang bawat kagat sa malutong na manok, ang bawat nguya sa mga pagkaing di naman madalas nakahain sa mga ordinaryong araw ang lulunod pansamantala sa mga bad trip na araw mo nitong nagdaan... Yung mga araw na nagkukumahog kang pumasok ng maaga, makipag-agawan sa sasakyan, makipagsiksikan sa LRT o bus, pagkatapos ay sisigawan ka lang ng pangit mong boss -- lahat yun tila bumabaon na lang sa mucus membrane sa sandaling ito habang nilalanghap mo ang pleasure ng fast food... Ika nga, ang pagkain ang lunas sa depresyon. Wala ka munang pakialam sa mga nangyayari dahil ninanamnam mo pa ang sarap, at pagkatapos nun ay babalik ka na sa tunay mong mundo at uuwing barya na lang ang pera mo.

Paglabas na paglabas mo pa lang sa fast food chain, sasalubungin ka ng mga batang namamalimos, at maari mo rin makita ang ilan sa kanila na may bitbit na supot ng rugby. Habang nilulunod mo pala ang sarili mo sa kaligayahang makukuha sa pagkain, nagpapakalango naman sila sa amoy ng rugby upang di makaramdam ng gutom. Sa isang iglap, may kumurot sa iyong puso... Sa isang iglap, nawala ang kaligayahan ng masarap na pagkain... Sa isang iglap, uusigin ka ng iyong konsensya...

Pero makikipagdebate ka sa iyong katwiran para di ka tuluyang madurog. Paminsan-minsan lang naman ika mo ang paggastos mo ng ganito at deserving ka namang dumanas ng kahit konting sarap dahil pinagpaguran mo naman ito. At isa pa, di mo naman kasalanan kung marami ang nagugutom. Responsibilidad dapat ito ng gobyerno. Bakit nga naman si Gloria at mga alipores niya, milyon kung gumastos sa isang hapunan lang nung nasa Amerika sila? Bakit sila, huh?! Sino ba sila na hindi pwedeng kumain sa isang hotdog stand lamang? Pinagpapaguran ba nila ang ginastos nila? Sino ngayon ang mas insensitive sa amin?

Tataas na naman uli ang presyo ng gasolina, malaking bilang ang natatanggal sa trabaho, mahal ang kuryente, tubig at iba pang serbisyong panlipunan, pati matrikula at iba pang bayarin sa mga eskwelahan ay nagsisiritan, paparami rin ang mga magsasaka at mga katutubong minorya na napapalayas sa kanilang lupain dahil sa pangangamkam ng iilan, matindi ang pagkasira ng kalikasan, at sunod-sunod ang dapat imbestigahan na mga katiwalian... Nakakaumay na pero ang mga ito ang menu na nakahain sa atin sa araw-araw. Masaklap sa ating panlasa, pero napagtatakpan kung minsan ng mga pangako at mga achievements diumano ng mga pulitiko... Parang fast food, mapanlinlang...

Mapapasubo ka pa rin ba sa mga bulok nilang inihahain o isusuka mo na ito?

Salamat sa Pagbisita...

2009-07-09T16:36:00.000-07:00

Salamat sa pagbista...

Wala namang signipikanteng pagbabago...
Karamihan ng mga sulatin ko noon ay nilipat ko lang.
Tutal wala pa naman ganong nakakaalam ng blogspot na ito.

Kasalukuyang bumubuo pa lang uli ako ng mga konsepto--
--konseptong sa tagal ay marahil nakuha na ng iba o wala na sa panahon...
Ang kagandahan lang ay naprepreserba ang mga ito,
kung sakaling maging malilimutin na ako...

Pagtiyagaan niyo na ang aking mga likha...

Sa muli ninyong pagbisita...

Ano kaya kung may facebook na noong 1890's?

2009-07-07T01:23:00.001-07:00

My Reflections from our Mindanao Immersion

2009-07-07T01:08:00.000-07:00

- There's a bigger picture and deeper cause of the Mindanao Conflict.
Like Angel said, it is not as simple as a Moro-Christian War.

- I agree that the root cause of insurgency is poverty resulting from
feudal conflicts. This is a problem of both Muslims and Christians all
over the country. Thus, we share a common struggle.

- Cultural displacement follows landlessness.
What is even more painful, vasts of land are exploited by foreign corporations.

- The presence of armed groups (even the military) is a threat to their security.

- War dehumanizes people. It aggravates poverty and the human rights situation.
We have seen how a simple "lugaw" and bread would cause stampede...
While war is profitable to a few.

- The government should pushed through the peace negotiations by seriously
resolving the roots of conflict. There will be no genuine peace when there is no
justice. But since, it's gonna be a long way to resolve this because it involves
structural change, at least pursue first for an immediate ceasefire to protect
the civilians.

- It's good to study original Filipino cultures before Western domination distorts it.
(Shall we allow this?)

- We should be actively involved!

GMA’s Charter Change: Another Immoral Act Towards Dictatorship

2009-06-08T10:34:00.000-07:00

“The thief comes only to steal and kill and destroy...” Jn.10:10a (NRSV)

Beware of those who sneak at night! While the people were deeply asleep last June 5, 2009, sinister forces consisting of GMA’s allies in Congress once again attacked to steal the little democratic space left for the people. Under the leadership of Speaker Prospero Nograles, House Resolution 1109 was forcibly pushed to pave way for the “Constituent Assembly” for the ominous Charter carnage.

In spite of the loud protests and church statements against these diabolical attempts, Arroyo through her cohorts stubbornly maneuvers to pursue Charter Change for self-serving objectives to perpetuate an immoral and illegitimate regime at the expense of the people’s interests. This devious move pursued in the Lower House instead of prioritizing genuine agrarian reform, employment, liveable wage, affordable education and services, and other popular clamors.

Forcing “Cha-cha” clearly manifests dictatorship. True sovereignty emanates from the people, not from a few bunches of so-called “representatives”.

As a parliamentary form of government does not guarantee a solution for the sickening political crisis, Charter change would only intensify threats to wide open the economy and patrimony to unbridled foreign exploitation and plunder, further degrade our nation's sovereignty and trample the constitutional provisions on human rights and civil liberties. Therefore, to deceive the people that Cha-cha would set the path for substantial change is an explicit lie.

The “Cha-cha”, a literally forward-then-backward-stepped dance as the attempts to tamper the Constitution has been, was forwarded many times by previous regimes but all ended up a failure due to the massive protests of the people. This time, through the overwhelming objections from church people and sectors, it is destined to fail again....

We call on all faithful to stand firm to defend our democratic rights and sovereignty. NEVER AGAIN TO ANOTHER DICTATORSHIP!

Francism

2009-04-15T03:27:00.000-07:00

Tribute to Master Rapper Francis M.

“Meron akong... (Ano?)
Meron akong kwento!
Meron akong... (Ano?!!)
Meron akong kwento!
Meron akong... (ANOOO?!!!)
MERON AKONG KWENTO!!!
(AH, WALA,WALA, WALA, WALA, WALA!!!!)” –Francis M.

Eto, totoong kwento na talaga. Meron sabi, e! Naalala ko lang kasi yung mga panahon ng kasikatan ng kantang ito. Dalagita ako at maliit pa si Angel. Bibihira pa ang mga Pinoy artists na nag-rarap noon. Puro sina MC Hammer at Vanilla Ice pa ang napapakinggan namin. Kung di ako nagkakamali, si Francis Magalona ang kauna-unahang rapper sa Pinoy mainstream music.

Ilang masterpieces din niya ang nagpa-indak sa amin tulad ng “Mga Kababayan Ko”, “Three Stars & a Sun”, at “Mga Praning!”. Kung maaalala pa ni Angel, bago niya inihayag noon sa madla na hindi siya marunong sumayaw; lagi niyang sinasayaw ito nung maliit pa siya (pasikat pa nga siya noon sa mga bisita, e). Pinagdiskitahan ko noon ang pagra-rap dahil uso (tongue exercises na rin sa pagkabulol ko) at naaalala kong sagutan pa kami ng mga linya ni Angel noon (Buti na lang nasira na yung betamax tape na nagcapture ng moments na yun, hehe!).

Those were the days... nakatulong rin pala ang mga ito sa bonding naming magkapatid. At talaga nga namang patok-na-patok sa amin si Francis M. lalo na’t hindi siya ma-ban ni Daddy sa bahay (kahit ayaw niya sa mga rap music) dahil ang valid excuse ay may magandang message ito para sa mga kabataan.

Ito ang unique kay Kiko, hindi “blah-blah!” lang ang laman ng kanyang musika... His “Kabataan Para sa Kinabukasan” and his other songs make a lot of sense... May tungkol sa pagiging makabayan, may tungkol sa moral values, (at kahit na tungkol sa mahiwagang kamote! hehe!), atbp... In many ways, naging inspirasyon siya sa mga katulad niyang artists sa pagtataguyod ng mga kapakipakinabang na adbokasiya...

At pati outfit niya noon (batik fabric or tsalekong Ifugao) ay may tatak-pinoy kahit basically Western in origin ang rap music. Di rin siya rigid sa pagsunod sa hiphop patterns, dahil may mga pagkakataong hinahaluan niya rin ng rock ang ritmo. Kasagsagan pa noon ng walang-kwentang awayan ng “hiphop” at “metal” (may kaibigan nga ako noon na naka-low waist na lawlaw lang, nagulpi na ng mga so-called “metal”). Pero napatunayan ng “Francism” na pwedeng magsama harmoniously ang Pinoy at Western; ang hiphop at metal; at ang mainstream music at alternative... His music is as free and unifying as he is. Ika niya nga:

“Every color, every hue
Is represented by me and you.
Take a slide in a slope.
Take a look at the Kaleidoscope
Spinnin’ round, make it twirl
In this Kaleidoscope world...”

...Isa ito sa mga favorite songs namin ni Angel at di mawawala sa playlist namin, kaakibat ng legacy na iniwan ni Mr. Francis Magalona... It made him immortal....

Dwende sa Loob ng Aking Kokote

2009-04-13T00:00:00.000-07:00

Minsan, gusto kong maniwala na ang malikot na pag-iisip ay isang suliraning kailangang gamutin. Parang STD, TB, sipon o anumang virus na nakakapinsala… o di kaya, nakakahawa!

BAD TRIP! Sapol pa lang ng pagkabata ko ay pinupulaan na akong tamad. E kasi daw nakatunganga ako palagi, kapag inuutusan naman ay nagtetengang-kawali. Hindi ba nila alam na ito ang pinakamahirap na trabaho? Na kung kelan nakatanaw ako sa kawalan ay saka naman ako nagiging abalang-abala? Bakit ang mga senador kapag nakapikit sa hearing ay nag-iisip daw ng malalim?

Habang naglalaro ang aking imahinasyon at nagsisiksikan ang mga kataga’t ideyang bumubulong sa akin ng “Yoohooo… Buuin mo ako, buuin mo ako, please…” (Hanep! Parang mga “dwendeng” nakatira sa isip ko, hehe!) ay napakarami nang lumipas na sandali na “hindi naging kapakipakinabang.”

Ipinagkait nito sa akin ang aking kabataan. Hindi normal na buhay ang dinulot nito sa akin. Peste talaga! Ang “dwendeng” namamahay sa aking isipan ang salarin! Inilayo ako nito sa kapwa ko bata – yun bang tipikal na mga batang may interaksyon sa isa’t-isa-- umaakyat ng puno, naglalaro ng patintero, tumbang preso, taguan, habulan, piko, ten-twenty, Chinese garter, bahay-bahayan, manikang papel, ungoy-unguyan, pitik-bulag, jack-en-poy, shagidy, burutan, pikunan, na nagiging boksing, wrestling o kagatan, pagkatapos ay iyakan at sumbungan, maya-maya’y riot na ng mga nanay-- at marami pang happenings na may thrill talaga. Iyan ang normal na buhay ng bata para sa akin ngayon… Pero noon, sila ang weird!

Oo. Inisip ko na lang na weird sila at wala namang kwenta ang kanilang mga ginagawa. Ano ba naman kasing makukuha sa mahihirap na larong nagpapalibag lang ng balat? O di kaya’y sa boring na bahay-bahayan? Sa makalat na paggawa ng manikang papel? O luto-lutuan ng mga pinitas na dahon? – tiyak kurot sa singit pa ang mapapala ko dahil nasira ang paboritong halaman ni ermats. At siguradong mauuwi nga sa pikunan ‘pag kasali ako dahil ayokong mataya. Bawal ako “i-touch” sa habulan. At lalong bawal umilag ang kontrabida kapag ako na si Yellow-4 ng Bio-man.

Palibhasa hindi ko kaya ang ginagawa nila. Bukod sa may “pagka-obese” – hindi pala – “mabigat-ang-katawan” ko noon, iba ang trip kong gawin. Mas okey sa akin ang mag-food-trip (tirador ako ng laman ng ref at hindi lang yan—nagnanakaw pa ko ng itlog sa manukan namin); power-tripping sa mga walang labang hayop at insekto (ako ang master nila noon, minsan naman, kilabot na scientist); at mambad-trip ng iba (tipong kontra-bida noon sa telenovela dahil madalas kong sabotahehin ang paglalaro ng mga pinsan ko), ika nga, “If you can’t join them, beat them!”

Representative din ako minsan ng lolo ko sa pagtaboy sa mga batang naglalaro sa kanyang halamanan. Off-limits yun, kung hindi, tatamaan ka ng bato, pamalo o tubig mula sa hose (parang Proclamation 1017 ni Gloria). Mas enjoy ako dito.

II.

Minsan naman, sounds ang trip ko. Siyempre dahil 80’s, new wave! Malakas rin ang impluwensya ng kultura ng mga kilos-protesta noon laban sa diktadurya. Kaya okey din sakin noon ang mga kantang pam-People Power. Ewan ko ba kung ano ang pumasok sa isip ko nung gawan ko ng English version ang patriyotikong kantang “Ang Bayan Kong Pilipinas” (yun ba ang title nun?) ni Freddie Aguilar. O, kantahin mo nga ‘to kung kaya mo:

“Even birds are free to fly in the sky,

Put it in a cage and it will cry.

How could the people not desire

To break oppression of theirkind?

Philippines, whom I adore

Nest of all my sorrows and tears…

O, I really hope

Someday I’ll see you free…”

Hehe! Yun lang muna. Nakakahiya na yung ibang lyrics. Ang daming mali sa grammar, distortions at pilit na sukat. At higit sa lahat, korni. Pero kung tutuusin, hindi na rin ito masyadong masama para sa siyam-na-taong gulang na weirdo.

Nagcompose din ako ng kantang “Graft and Corruption” in the tune of “State of the Nation” ng 1980s. O-ha!

III.

Bukod sa kumain, magsound-trip, mag-power-tripping at mambad-trip; trip ko ring gumawa ng mga kwentong barbero. Mwe-he-he! Nabiktima ka kanina, noh?

At higit sa lahat, trip kong TUMUNGANGA – tumitig sa mga bagay o sa kawalan…

Ang paborito kong titigan ay ang langit at paglaruan ang mga sumusunod na ideya:

Maghanap ng kung anu-anong hugis duon mula sa namumuong mga ulap – may hugis rabbit, korteng puso, isda, barko, missile, Saddam Hussein, atbp…

Isipin kung paano naporma ang mga ulap, paano nagagawa ang ulan, kung gaano ito kataas at saan banda dun nakatira si Papa Jesus.

May mga kaluluwa kayang naghahanap kay San Pedro doon? Makikita rin kaya doon ang Care Bears?

Kung totoong umuulan dahil umiihi ang mga anghel? O mula sa mga tinapong inimbak sa C.R. ng mga eroplano?

Kung totoong may UFO?

Kung galit ba ang langit sa mga kasalanan ko kapag kumukulog? Kung bakit laging huli sa eksena si kulog kaysa kay kidlat? Kung bakit huli rin lagi ang mga pulis sa mga mala-kidlat na pangyayari?

Marami… Marami pang katanungan na karamiha’y itinatanong ko pa rin hanggang ngayon kahit kumpleto na ko ng required units sa science at theology.

Kamangha-mangha para sakin ang mga butuin. Bago ko natutunan sa klase ang constellations ay alam ko nang mag-connect-the-dots ng mga ito. Katulad ng mga ulap, marami ring pigura ang mabubuo mula rito sa tulong ng masipag nating imahinasyon.

Nadagdagan ng siyensiya ang aking kaalaman nang malaman ko na mayroon palang simula at kamatayan ang mga bituin. Napag-aralan namin noon sa klase ang life-cycle of the stars kung saan nagmumula ito sa mga pwersa at alikabok sa loob ng nebula, unti-unting nabubuo bilang white dwarf at patuloy na lumalaki hanggang maging kulay yellow, tapos orange, hanggang maging supernova na kulay red, na kalauna’y sasabog sa kalawakan at babalik sa pagiging nebula, white dwarf, tapos magiging yellow ulit at… – Haay! (hinga muna) Walang katapusang tuloy-tuloy na pagbabago!

Pero kung sa tingin ninyo’y paulit-ulit lang ang pagbabago na animo’y wala talagang nababago sa kabubuan ng isang sistema, maaring nagkakamali kayo. Sa batas ng buhay ng mga bituin at kalawakan, maari ring maglaho ang mga bituin, mga planeta at iba pang bagay sa kawalan kapag nahigop ito ng black hole. Taglay ang napakalakas na gravity, kayang lamunin nito maging ang liwanag. Malakas itong humigop. Sobrang sipsip kung sa mga alipores ng Pangulo ihahambing. At kahit paulit-ulit pang imbestigahan ng Senado, misteryo pa rin hanggang ngayon kung saan dinadala ng butas na ito ang mga bagay na nakain niya (naaalala ko tuloy si Russel, hindi ko rin alam kung saan napupunta ang mga kinain).

Pati ang distansiya ng mga bituin na may milyon-milyong light years ay kamangha-mangha. Ganundin katagal maglakbay ang liwanag nito bago maaninag ng mga taga-mundo. Ang nakikita lang pala natin sa kanila sa kasalukuyan ay ang kanilang nakaraan nang kalagayan. Kung gayon, sa tagal makarating ng liwanag nila sa ating persepsyon, maaring hindi na ganun ang aktwal na itsura nila. Maaring nakapagbagong-anyo na ito o di kaya’y tuluyan nang naglaho bago pa man natin malaman.

“Labo ng heaven, pare! De-hins ko magetz…,” sagot sa akin ng kausap kong nababangag na sa aking kwentong barbero. “Ibig sabihin, ‘dre, iba ang ating nakikita sa totoong nagaganap sa kalawakan. BOPOL!”

Wow! Nagustuhan ko ang teorya at talinhaga nito. Pwedeng ihambing sa totoong mga kaganapan sa mundo. Maari na tayong makagawa ng tele-nobela tungkol sa mga naglahong pangarap, sa minamahal mong tuluyan nang natorotot ng nagtutulay sa inyo dahil totorpe-torpe ka… Tapos ang masaklap dun, alam na ng halos lahat maliban sa iyo dahil bopol ka nga… Tapos, sa pait ng dinanas mo ay dapat tragic ang ending… Tipong mala-Terminator para may konting action din na swa-swak sa panlasa ng pinoy… Tapos, may konting fantasy rin para kahit medyo bayolente ay pwede pa ring panoorin ng mga bata… Siyempre dapat may moral lesson din kahit pilit para ma-approve ng MTRCB. Tapos… wag na nga lang! Korni pa rin, e.

Sa pagtunganga ko pa lang sa kalangitan, inaatake na naman ng toyo ang “dwendeng” nananahan sa aking kamulatan…

IV.

Nakarating na pala tayo sa langit, kalawakan at telenobela, e, hindi pa tapos ang kwento ko. As I were saying… Nasan na nga ba tayo? A, alam ko. Kung tatanungin ninyo ako kung bakit weird ako, hindi ko alam.

Hindi ko alam kung genetic pero isa yun sa mga pinagsususpetsahan ko. Ang weird din kasi ng nanay ko, e. (Hehe! Peace, Ma!)

Kung sa kinakain ko naman, ang hilig ko lang naman ay yung mga masesebo, taba ng baboy, balat ng manok, litid-litid, laman-loob, bone marrow, cartilage, ulo ng isda at iba pang maaring kainin ng pusa namin. Hindi ako gaanong mahilig noon sa masusustansiyang pagkain maliban sa instant noodles at chichiria na “fortified with vitamins” daw.

Oo nga pala, humihigop rin pala ako noon ng hilaw na itlog kaya nagawa kong magnakaw sa manukan namin. Remembrance pa nga ng chicken raid na yun ang pilat ko malapit sa mata – nasabit sa matulis na bagay noong pilit kong inaabot ang mga nang-aakit na itlog. (Sila kasi, e!) Minsan, nakita rin ako ng nanay ko na duguan ang bibig. Akala nya napaano na ko, yun pala, may sisiw na yung nakain ko. Noon yon, ha! Hindi na ngayon. Eeeeiwe!

Hindi rin ako palabasa ng libro. Napipilitan lang ako kapag may assignment sa skul. Mas gusto ko pa noon magbasa ng komiks at manood na lang ng cartoons. Kung naging komiks nga lang ang bibliya, at naging cartoon movies na lang ang literary novels na pilit pinapabasa sa atin ng mga guro; e, di sana naging interesanteng mga paksa ito para sa mga kabataan. E, di sana sikat din ang mga characters nito na matatagpuan din natin sa mga computer games, laruan at nakatatak sa mga t-shirts, pencil case, pencil, underwear, atbp. Imaginin nyo:

Bagets 1: “Pare, astig yang t-shirt mo, a!”

Bagets 2: “Message shirt ito. Tignan mo ang likod, nakatatak dyan

ang Ten Commandments!”

Bagets 1: “Haha! Kahapon naman Shakespeare ang suot mo!

Te’na, pare, laro na lang tayo.”

Bagets 2: “Ano yang bagong computer game mo?”

Bagets 1: “Joshua’s Army. Jews vs. Philistines. Mechanics ng game:

Kelangan imassacre lahat ng Philistines. Hehe!

Bagets 2: “Lupheet!!!”

Hanggang ngayon ay mahilig pa rin ako sa cartoons. (Uunahan ko na kayo. Hindi mukhang cartoon character ang napangasawa ko, noh!) Kaya naman siguro trinato kong parang animation ang buhay. Kapansin-pansin din ang malimit na paggamit ko ng hyperbole dahil puro exaggerated din ang kwentong napupulot ko dito.

Mababakas din ang katangiang bayolente sa akin. Implikasyon siguro ito ng mga bayolenteng cartoons tulad ng walang-kamatayang kontradiksyon nina Road-runner at Cayote, ang masaklap na pakikipagsapalaran nina Sylvester at Tweety, ang mapait na love quarrel (L.Q.) nina Tom at Jerry, ang masalimuot na relasyon nina Bart Simpsons at Homer, ang kapana-panabik na adbentyur nina Kiko Matsing at Pong Pagong (?) (Oo. Believe me! Kahit basahin mo pa sa Alamat ni Pagong at Matsing, bayolente talaga… Then pass a 50-paged reaction paper to me kung di ka naniniwala.)

Nagmimistulang katuwaan ang mga nasasaktan. Nagmimistula ring katawa-tawa ang hirap ng buhay…

Hindi lang mga nakakatuwang bagay ang maaring magpalikot ng isip. Sa aking naobserbahan, madalas, ang takot ang pinakamabisang stimulant nito – parang shabu na nakaka-high. At ang mga batayang institusyong nakapalibot sa atin – ang pamilya, komunidad, eskwelahan at simbahan – ang mga pangunahing salarin.

Bakit malagim ang naiisip natin kapag nababalutan tayo ng dilim? Bakit maraming nawawalan ng katinuan sa gitna ng mga kalbaryong ayaw harapin? Paano nilikha at nakaka-impluwensya ang mga tinipong librong nagluwal ng Bibliya (isang makapangyarihang obrang pangliteratura) mula sa takot sa walang-hanggang apoy ng impiyerno? Paanong nagkaroon tayo ng pambihirang lakas at liksi sa gitna ng sunog o anumang panganib?

… Kung takot ang nagtulak ng lahat ng ito, ano naman ang pinagmumulan ng takot?

Kadalasan daw, takot ang idinudulot ng mga bagay na hindi natin alam. “Fear of the unknown” sa makulay na pananalita, kamangmangan naman kung brutal ang usapan.

Natatakot tayo sa dilim dahil may kakambal daw na misteryo ito --- kung saan, ayon sa mga lola natin, aktibo ang mga lamang-lupa, umaatake sa panahong wala kang kamalay-malay, nanggugulat at nakakamatay. (Oo nga, madalas ako nakakatapak nito sa madilim na eskinita namin… malagkit at pamatay din ang amoy nila!)

Aminin mo man o hindi, pati ang Diyos ay kinatatakutan natin. Ipinakilala sa atin ng mga batayang institusyon ang isang mapanibughuin, ego-maniac, sadista at mapagparusang Diyos… At sinuman ang hindi kumilala sa kanya at sumuway sa kanyang batas ay itatapon sa kumukulong impiyerno. Hindi siya si Joker Arroyo, pero ang motto nya: “Pag bad ka, lagot ka!”

Natatakot tayo sa mga mababangis na hayop dahil hindi natin lubusang kilala sila… Natatakot tayo kung minsan sa ungol ng hangin sa pag-aakalang tinig ito ng isang yumao… Natatakot ako dati sa mga magbobote dahil sinabi ng lola ko na isisilid nila ako sa sako para gawing pampatibay ng tulay ang dugo ko… Natatakot ako noon na maglaro ng taguan dahil baka nga kidnapin ako ng mga dwende kapag walang nakakakita… Natatakot akong umakyat ng puno dahil hindi ko alam kung paano… Natatakot ako mag-exam kapag hindi ako nakapag-aral… Takot pa rin hanggang ngayon ang pinsan ko magswimming dahil baka malunod siya sa 3 feet.

Isa kayang logical fallacy ang nabuo nating kongklusyon?:

Ang takot ang nagpapalikot ng isip…

Ang kamangmangan ang nagdudulot ng takot…

Ergo; ang kamangmangan ang nagpapalikot ng isip!

(Huh?!. Bopol ako?)

(…..)

Kung sabagay, kaya tayo nag-iisip dahil may gusto tayong tuklasin… Kaya gumugulo ang isip natin dahil sa mga hiwagang itinanim sa utak natin… Kaya lumilikot ang isip natin ay dahil uhaw tayo sa kaalaman…

(Hmmph!! Kayo na ngang mag-isip!)

VI.

Kung anuman ang mga salik sa pagiging kakaiba ko ay wala na sigurong magiging saysay sa akin ngayon. Ang nakakabahala lang ay ang kakaiba ring epekto sa akin nito ngayon. Ang hirap ng ganito. Lalo na kapag hindi ko masyadong makontrol ang powers ko (naks naman!).

Kung minsan ay gusto ko nang patayin ang “dwendeng” bulong-nang-bulong sa isip ko. Kung pwede lang na ibaon sa mucus membrane ang paglikha ng mga kwento’t ideya, isinga papalabas ng katawan, inuman ng anti-biotic, at magsimula ng panibagong identidad.

Hindi na kataka-taka kung lagi akong nabibiktima ng mga mandurukot at manyak. Naholdap na rin ako minsan dahil mukha yata akong tatanga-tanga (ganun talaga ang impression kapag nakatulala ka o di kaya’y nakatitig sa tao na para kang nang-se-seduce). Madali tayong husgahan ng kapwa batay sa pahaphaw na nakikita nila.

Napapagkamalan din akong suplada kapag tagusan ang aking tingin na wari’y invisible ang mga kasalubong. Minsan sa mall ay nakasalubong ko na ang asawa ko pero hindi ko pa nakilala. Sinundan niya ako sa paglalakad pero hindi ko pa rin siya napansin. L.Q. kunwari. Pwera biro, hindi ako nagpapapansin lang sa kanya, noh.

Minsan naman, selective hearing ang gumagana sa akin. Disclaimer: Malaki ang pagkakaiba nun sa binge, ha. Napipili lang nito ang nasasagap ng pandinig dahil sa pangangailangan ng konsentrasyon o pokus sa isang bagay.

Mahirap din akong unawain ng iba. Minsan iritable na biglang pumumutok, minsan tahimik, minsan naman ay hyper. Disclaimer uli: Hindi sapat na batayan ito para dalhin sa mental ang isang tao. Mood swings ang tawag dito sa psychology. Sa layman’s term naman ay “topak.”

Pero minsan ay okey din ito. Mahusay itong pampalipas-oras kapag ako’y nababato. Kapag may trapik, boring na miting o klase, o sa simpleng mga pagkakataong wala akong magawa. Kaysa naman kutuhan ko ang sarili ko sa mga nakakabagot na oras na yun. O di kaya’y makipagtsismisan tungkol sa lovelife at sex preferences ng mga artista, magpalipad ng eroplanong papel, mamuti ang labi sa pagkutkot ng butong pakwan, mag-vandal sa upuan, maglaslas ng balat at patakan ito ng kalamansi para hindi antukin, o mag-amok.

Malaking tulong ito lalo na pag soooobrang traaappiiik… Sa isang siksikang jeep at sa maikling panahong nakapanayam mo ang mga pasahero, makikita na natin ang isang bahagi ng buhay, ang iba-ibang personaheng nasasalamin sa mga mukha at gawi ng mga pasahero, ang kalunos-lunos na kalagayan ng ating kapaligiran, ang kakulangan ng gobyerno, ang mga buwaya sa kalsada, at marami pang iba… Kumpleto… Social, economic at political aspects ng buhay-pinoy.

Halimbawa:

Ang jeep mismo na sinasakyan mo ay maaring kumatawang simbolo ng pamumuhay sa bansa. Kadalasan ay bulok, may diperensya at hinango mula sa surplas na basura ng dayuhan. Pero kahit ganito ang itsura nito, nag-uunahan pa rin ang mga pasahero sa pagsakay kapag rush hour. Kaysa nga naman magtaxi, sayang ang pera, kailangang magtipid… o wala nang titipirin…

Makikilala mo rito ang iba’t ibang katauhan ng mga pasahero… kahit di mo sila kausapin.

Yung mga humahabol at sumasabit pa sa punong jeep ay yung mga determinadong makarating sa paroroonan o mga adbenturista.

May mga pasaherong parang commentator sa radyo na, mula sumakay sila hanggang bumaba, sila ang agaw-eksena sa loob ng jeep – marahil nagpapalipas ng inip kaya dinadaan sa kwento; o di kaya (kapag maraming reklamo) pumupukaw ng damdamin ng kapwa pasahero para ipamukha na mayroon tayong kailangan gawin sa mga problemang nakikita.

May mga iba naman na nagtutulog-tulugan na lang sa kahabaan ng trapik – sila marahil ang mga eskapista na ayaw harapin ang realidad ng trapik o yung mga batang namamalimos sa kanila.

Yung iba, talagang knock-out – sila marahil ang mga abang manggagawa na kayod-kalabaw sa trabaho (kapag amoy-pawis, marumi at hindi kagandahan ang damit), kapag amoy perfume at maganda ang kasuotan, malamang mga napuyat sa call center o sa gimikan.

Sa jeep ng buhay, may mga sumasakay at bumababa tulad ng mga taong lumipas at dumating sa buhay mo. May mga bako-bakong landas na kailangang daanan, minsan kailangang lumiko, huminto, umusad, at kung kinakailangan, bumalik para balikan ang nakalimutan.

VII.

O, balik tayo bago makalimot. Kamangha-mangha at nakakaaliw ang maaring gawin ng “dwende” sa utak ng tao. Ika nga ng paborito kong author, ang isang maliit at malambot na karne sa loob ng bungo ng tao ay maaring lumikha ng napakaraming magagandang bagay, o di kaya, sumira ng mundo.

Ang makulit na “dwende” sa aking kokote ang siya ring lagi kong kasa-kasama… Sa mga panahon na kinakailangan kong mag-isa upang pagbulayan ang mga nagawa; sa mga panahon na kailangan kong pansamantalang huminto upang alamin kung saan nga ba ako patungo; at sa mga panahon ng matinding depresyon… Oo nga’t siya ang pinakamatindi kong rasyunal na kadebate. At kung minsan pa nga ay kinamumuhian ko siya sa lahat ng pang-iistorbo. Subalit sa kabuuan ay maituturing ko siyang pinakamatalik na kaibigan – siya na pinangalanan kong “Ysip.”

Paumanhin sa lahat ng mga sinabihan kong sila ang bespren ko noon. Pero sa buong buhay ko ay wala pa yata akong pinahihintulutang pumasok sa itinakda kong pader na limitasyon ng aking pribadong buhay at tunay na mga saloobin… Walang sinuman kahit kabiyak o kapatid ko… Tanging ako at ang malikot kong pag-iisip ang nakakaintindi sa aking mga pananaw; sa aking mga takot, kasiyahan, pangarap, galit at dalamhati; sa aking mga kalakasan at kahinaan; sa aking buong pagkatao.

Meron akong ilang malalapit na kaibigan. Pero sadya yatang may mga bahagi ng pagkatao na hindi kailangang ibukas sa iba. Bukod sa selective information, minsan iba-iba rin ang personalidad ko depende sa kaharap. Kapag kalog, napapakalog din ako. Kapag mga lalaki, astig din ako. Kapag relihiyoso, mabait din ako. Kapag punk o hiphop, nakiki-“in” din ako. Kapag aktibista, tibak din ako. Kapag sosyal, hmmn, wala yata akong kaibigan na ganun.

Kaya sino ang makakakilala sa tunay na ako? E, di ako!

I derpor kongklud na hindi lang mainam na pangontra sa pagkabagot ang kaibigan kong “dwende”, isa rin siyang mapagkakatiwalaang kasama kung saan marami kang matututunan. Paliliparin niya ang diwa sa isang dimensiyon kung saan malaya at walang limitasyon ang mga ideya. Tinutulungan ka niyang baklasin ang takot na pumipigil sa kaalaman at mapangahas na tumuklas.

(Yun lang ba ang pakinabang nun?!!) Hindi, ah! Siyempre meron pa. K-katulad ng… ng… O, siya! Eto nang susunod na talata.

VIII.

Sa tuwing gumagana na naman ang malikot na imahinasyon ko ay wala naman sa plano ko dati ang magsulat. Tulad ng karamihan, may takot at pag-aalangan din ako sa umpisa. Kamakailan ko lang naisip na tipunin ang aking kalat-kalat na kaisipan sa pamamagitan ng panulat at papel – at pag-aralang mahalin at paunlarin ang talentong ito.

Hindi ako pinanganak na manunulat. Hindi rin ito ang kursong napili ko sa kolehiyo. Lalong hindi rin ako magpapakahon sa mga teknikalidad ng pormal na pagsusulat—ito ang dahilan ng takot at pag-aalangan ng karamihan sa larangang ito.

Para sa akin, isang porma ng panunupil ang teknikalidad. Malupit na panunupil kung saan idinidikta sa iyo kung ano ang dapat mong isulat at sa paanong paraan ka magsusulat. Walang pinag-iba sa mga formal-theme activities noong elementary at highschool kung saan pilit kang pagsusulatin ng tungkol sa “Summer Vacation,” “My First Day in School,” “My Family Tree,” at kung anu-ano pa sa balangkas ng mga batas ng “English Language” na itinuturo sa mga paaralan.

Batayan ba ng talino ng tao ang kakayahang mag-Ingles? Ang kakayahang tukuyin ang subject, verb, linking verb, direct object at indirect object ng sentence? Makakatulong ba ito ng malaki sa lohikal na daloy ng ating pagsusulat? Magkakaroon ba ng kahulugan ang sentrong mensahe ng sulatin kung magaling ka lang mag-ingles at sumunod sa batas nito?

Kung babalikan natin ang layunin kung bakit pinag-aralan ng ating mga ninuno ang pagsulat, ito ay upang makapagpahayag. Bilang kasangkapan sa komyunikasyon, sapat nang batas na dapat maunawaan ito ng babasa. Kaya kung wrong “grammy” (grammar) ang kinatatakutan mo, e, di wag ka mag-Ingles! Wala namang nakakahiya dun dahil Pilipino ka naman. Di bale na ring mali ang “spellign”.

Bira lang ng bira! Sayang ang ideya. Para silang mga paro-parong maaring lumipad palayo sa iyo kapag hindi mo kagad nasunggaban. Sa loob ng tatlong araw, mamamatay na ang paro-paro. Sayang kapag di man lang ito nakapag-iwan ng binhi.

Bukod sa teknikalidad, sa professional writing, meron ring kinokonsiderang “human interest story” o kung ano yung mga mabenta sa publiko. Wala ring pinag-iba sa mga malulupit na editors na pagkatapos ka bigyan ng pressure na habulin ang isang kaganapan, magsulat at puyatin para maabot ang deadline ay kakatayin lang ito hanggang sa isang linya na lang ang matira dito. Diyos ba siya?

Para sa akin, walang ibang diyos ang iyong obra kundi ang may tangan ng ideya nito. Dapat ang may tangan nito ang siyang maging malupit na tagakatay sa sarili niyang likha upang ito’y higit na pakinisin. Kumakatay siya para sa lalong ikakaganda ng kanyang likha at hindi para sa iba… o sa kapalit nitong salapi.

Marami ang napipilitang maging sunod-sunuran dahil ito ang kanilang kabuhayan. Nawawala ang esensya ng pag-iisip. Baliktad na ang relasyon nito sa propesyon. Nagiging alipin ang pag-iisip ng sarili niyang propesyon imbis na ang propesyon ang gamitin upang palaganapin ang kaisipan. Ngunit anumang pigil nila sa kanilang nagpupumiglas na mga ideya, sasambulat pa rin ito sa huli… gaya ng agos sa ilog…

Kung babalikan ang dahilan kung bakit isinulat ko ito, nais ko lamang itong maging daluyan at ekspresyon ng aking mga ideya sa paraang kasiya-siya para sa akin at nauunawan ng mga mambabasa – lalo na ng mga fans ko… sa pangarap.

Kung saan man ako maaaring dalhin nito ay wala pang katiyakan. Sa ngayon, nais ko munang pag-aralan kung paano ito gamitin sa tamang layunin, sa tamang oras at sa tamang lugar. Nang sa gayon ay hindi ito magmistulang suliraning bumabagabag sa aking pagkatao – bagkus ay isang kapakipakinabang na talentong maaaring ialay sa paglilingkod sa kapwa at sa sambayanan. Sa ganitong dahilan, masasabi kong “Kaligayahan ko ang magsulat.”

O, anong say nyo? Subukan nyo rin!

Pipilitin Kong Magsulat

2009-04-12T11:06:00.000-07:00

Pipilitin kong magsulat…

Pipilitin kong magsulat ng mga kataga’t talatang

Kinalawang na sa aking isipan…

Pipilitin kong ihayag

Ang mga nadaramang

Matagal nang sinupil sa aking puso…

Pipilitin kong salatin

Ang sentro ng aking kaluluwa –

Ang esensya ng ating pagkakalikha

At ubod ng mga dakilang simulain…

Pipilitin kong madama

Ang bawat pintig ng mamamayan

Sa paghihikahos at pagkalugmok sa kahirapan,

Ang bawat pulso ng mga hinahagupit,

At bawat sakit na hatid ng mga salot ng lipunan.

Pipilitin kong makita

Ang karimlang bumabalot sa sambayanan,

Ang trahedya ng sabwatan ng mga gahaman,

At kawalang-hustisya sa ating hukuman…

At sa aking pagbabalik

Sa larangan ng aking pagsulat;

Pipilitin kong makita, madama, maisulat at maihayag

Ang katumpakan ng ating dakilang paglaban…

LAKBAY-DIWA

2009-04-12T11:00:00.000-07:00

PROSA:

March 12, 2008

LAKBAY-DIWA

Tripping din lang naman ang hilig ko, tila pinagbigyan ako ng mapagbirong pagkakataon ng isang paglalakbay na hindi ko malilimutan – nakakikilabot at nag-iwan pa sa akin ng matinding palaisipan.

Akala ko di na ko magigising. Natulog ako kaninang tanghali matapos magpakabusog at maghimagas ng maraming tsokolate. Patagilid akong nahiga sa kama. Nakadagan ang aking katawan sa aking kaliwang braso.

Sa kalaliman ng tulog ko ay naglakbay ang diwa ko sa kalangitan. Di ko tiyak kung meron akong sinakyan pero wari ko’y lumilipad ako... tumatalbog sa hangin at sa karagatan... para akong human missile... Pigil ang aking paghinga nang dumausdos ako sa dagat... sumisid... tumalbog muli... lumipad.

Inaykupu!!! Gusto ko na bumalik. Nakakapagod. Sumigaw ako pero walang lumabas na tinig. Sa isang iglap ay nakita ko na ang kwartong pinagpapahingahan ko.

Nakita ko rin ang nanay ko na naglilinis. Labas-pasok siya sa kwartong iyon. Nag-i-spray siya ng disinfectant sa sahig habang nagma-mop. Parang nakatayo lang ako sa gitna ng kwarto habang nagmamasid...

Pero di pa rin pala ako gising. Sa kama pa rin nakaluklok ang naninigas kong katawan. Hindi ko pa rin maigalaw ang anumang parte sa akin. Walang pagtatalong tulog pa rin ako sa mga sandaling iyon. Ang nakakapagtaka lang ay alam ko ang eksaktong nangyayari sa loob ng kwarto.

Tumawag ako ng tulong. Pero hindi ako pinansin ng nanay ko. Dedma lang siya sa aking pagmamakaawa. Oo nga’t medyo slow siya umintindi pero sa pagkakataong ito, wala talaga siyang naririnig. Naisip kong igalaw ng kahit kaunti ang isang daliri ko. Yun ang hudyat ng pagkagising ko.

Ikinuwento ko sa nanay ko ang nangyari. Sinabi nya na narinig nya nga akong umuungol. Pero tulog daw ako’t nakapikit. Paanong nangyaring nakita ko siya at ang lahat ng kanyang ginawa?

Napa-isip ako. Hindi kaya humiwalay ang kaluluwa ko sa katawan ko? Kung hindi ko ba naigalaw ang aking daliri ay di na ko makakabalik? Sabi ng utol ko, Astral travel daw ito. Nangyari na daw ‘to sa kanya, pero pinag”pray-over” niya daw ito para mawala.

Pero, teka, naniniwala nga ba ko sa kaluluwa? Hindi ba’t pinagtatawanan ko dati ang konseptong ito?

Bakit kaya ito ang unang pumasok sa isip ko? Para naman akong di nag-aral ng siyensiya. Kung sabagay, Political Science lang ang kinuha ko. At hindi naman ito karaniwang pinag-iisipan ng taong hindi nakaranas ng bingit ng kamatayan.

Naniniwala ako na marami pa talagang hindi natutuklasan sa mundo. O di kaya, sadyang maraming pagtutuklas ang sinusupil ng nangingibabaw na kaisipan sa mundo.

Madalas at palasak na nating ginagamit ang salitang “kaluluwa” pero ano ba talaga ito?

Literal kayang espiritu na may katauhan – mula sa punto-de-bista ng mga relihiyosong paniniwala at mga kwentong panghorror? Yung metapisikal na tipo na pwedeng magparamdam, magpakita, makipagchat, at patayin sa sindak si Barbara?

Sa tradisyong Pilipino, meron tayong Araw ng mga Kaluluwa (FYI: Hindi ito Halloween) kung saan, hindi lang natin ginugunita ang mga yumao para magpiknik at magtong-its sa puntod nila, kundi pinagdadasal natin sila para lumakas sila kay Lord.

Dahil nakabaon sa ating kultura ang impluwensya ng Katolisismo, pinaniniwalaan ng karamihan ang supernatural na kaluluwa na maaring mapunta sa langit, sa purgatoryo o sa impiyerno sa isang nakatakdang panahon. Pero kung tutuusin, hindi lang mga Katoliko ang nagpauso nito. “In” na rin ang ganitong paniniwala mula noong panahon ng prehistorikong paganong pagsamba.

Sa isang banda, maari ring makulay na pigura ng pananalita (figure of speech) ang katagang “kaluluwa” na ginagamit sa larangan ng pilosopiya at sa mga sulating pangliteratura. --Yung tumutukoy sa ubod ng bawat pagkatao, mga prinsipyo at mga pagpapahalaga.

Sa ganitong konteksto, kaluluwa ang nagtatakda ng esensya ng tao kung siya ba ay masama o mabuti.

“Fighting spirit,” halimbawa, ay isang mabuting katangian. Ganundin ang “high-spirited” – mataas ang moral (hindi yung naka-shabu, ha!). “Soulmates” ang tawag sa dalawang tao na para sa isa’t isa.

Saksakan ka naman ng sama kapag sinabihan kang, “Wala kang kaluluwa!!!” Biruin mo, pati si Taning maiisahan mo! Wala siyang makukuha sayo para dalhin sa impiyerno.

Nasabihan naman ako dati ng ermats ko na “wala akong espiritu” nung nakabasag ako dahil ‘aanga-anga ako. “Wala sa sarili” ang ibig sabihin nito.

Kapag sinabing, “Ang mga mata ang siyang salamin ng ating kaluluwa,” nangangahulugan itong “Tanggalin mo muna ang muta mo para di kagad husgahan na dugyot ang iyong pagkatao!”

Kapag sinabi namang “Kita na ang kaluluwa nung babae,” iba nang usapan yun... Hindi papayag ang mga peminista sa figure of speech na iyan. ‘O nga naman, kung katumbas ng “esensya” ang katagang “kaluluwa,” hindi nga naman makatarungang ihambing ito sa pribadong bahagi ng katawan. Bakit? Buong pagkatao ko na ba ang ari ko?

Vague? Lha-bo talaga ng kaluluwa!

Nabanggit ko kanina na pinagtatawanan ko dati ang konsepto ng “kaluluwa.” Hindi naman sa minamaliit ko ang paniniwala ng iba. Loka lang talaga ako.

Alam kong hindi pa sapat ang lahat ng aking nalalaman. Batid ang kahinaang ito, pinipilit kong unawain ang ibang pananampalataya kahit hindi ko kayang lapatan ng lohika ang lahat ng usapin.

Bago ko ipagpatuloy ang diskusyon hinggil sa kaluluwa, sana lang ay hindi ako maging excomunicado, o gawing human torch, o di kaya’y isumpang itapon sa kumukulong impiyerno habang-buhay dahil sa kakaiba kong paniniwala.

Masahol pa sa Martial Law yun! At labag din sa Universal Declaration of Human Rights Law. Hindi man makatao, maraming beses na itong naganap sa kasaysayan sa ngalan ng Diyos. Napapatawa na lang talaga ako sa mga “absurd” (pano ba Tagalugin yun?) na praktika’t paniniwala na sadyang mahirap intindihin sa kanila.

(Ooops! Time out muna! Bago ka magpatuloy sa pagbabasa, requirement ang at least 3 units ng Logic, 6 units ng Philosophy, 3 units ng Psychology at 0 unit ng Theology. Kung wala ka pa nito, pwede naman sigurong P.E. na lang – basta maghome study ka na lang sa labas ng bahay.)

Over-acting kasi ang ibang mga relihiyoso na walang ginawa sa buhay nila kundi paghandaan ang kanilang kamatayan para maisalba diumano ang kanilang kaluluwa. Ano ba ang dapat paghandaan sa wakas ng buhay? Bakit kasi ang tingin nila sa buhay ay isang buong pagsubok lang – mahirap na pagsubok para lang patunayan ang tibay ng kanilang pananampalataya at sukatin kung karapat-dapat ba sila sa pangakong “buhay na walang hanggan”?

Para ba tayong mga guinea pig na pinanonood ng isang mad scientist o sadistang Diyos? Buti sana kung naging Tamagochi tayo, mas maganda pa ang dating.

Binuhay ba tayo para subukan lang? Kung ganon, bakit sinasabi nila na regalo Niya sa atin ang buhay? At ano namang klaseng regalo ito kung ang nangingibabaw sa mundo ay pagsasamantala’t pang-aapi ng iilan sa karamihan? Matatawag pa rin ba Siyang Diyos ng Pag-ibig, Kapayapaan at Hustisya?

Totoo ba Siya? Totoo ba ang paghuhukom? Ang langit at impiyerno?

Kung hindi ang sagot, para saan pa ang kaluluwa? E, ang kaluluwa, totoo rin ba?

Bakit ganun na lang ang takot natin at pangangailangang maniwala alang-alang sa pinag-uusapan nating “kaluluwa”?

Marami pa akong katanungan... marami... At bawat katanungan ay nagsasanga pa ng maraming katanungan. Kung totoong makakaharap natin ang Makapangyarihang Maylikha sa araw ng paghuhukom, kailangan ko ng isang buong araw na appointment sa Kanya para sa mga katanungan ko. Baka sakaling hindi na niya maisingit sa agenda na husgahan ako.

...And if I ever had a line to heaven, I swear, (kanta yun, a!) I’ll call Him... Para sabihin sa kanya na bad trip siya... para itanong sa kanya kung ano ba ang ginagawa niya...

Pero minsan, naiisip kong unfair din namang sisihin siya sa ating kinasinapitan kung ni hindi man lang tayo sigurado kung talagang umiiral siya... Parang sumusuntok sa buwan. O tumuturo sa kawalan...

Sa aking dalawampu’t siyam na taong pag-iral sa packing sheet na mundong ito, napagtanto kong tayo ang gumagawa ng sarili nating impiyerno at langit... tayo at ang ating kapwa rin kung minsan ang mga anghel at demonyo na nagpapabuti at nagpapasama sa buhay natin...

At kung gayon, walang dapat hintaying supernatural na pangyayari para baguhin ang takbo ng buhay natin...

SIGURADO KA BA?

2009-04-11T06:42:00.000-07:00

Tamang weirdong pilosopo muna tayo ngayon... Ssshhh... Seryoso ‘to! Kaya huwag ka muna umasa na may joke time dito...

Sigurado ka na ba sa iyong kasalukuyang pinaniniwalaan? Paano ka nakatiyak? Sinabi lang ba sa iyo ito ng mga taong nirerespeto mo, o natuklasan mo ito?

Paano kung malaman mo na ang kinalakihan mong paniniwala, na siya ring pinaniwalaan ng mga naunang henerasyon, ay kabulaanan pala?

Pa’no kung nauto lang ang mga magulang mo na nagturo sayo nito?

Pa’no kung psycophatic pala ang lolo mo?

Pa’no kung sabôg lang pala ang titser mo?

Pa’no kung bolero ang barbero mo at puro tsismosa naman ang mga kapitbahay nyo? (O, hindi hypothetical yan, ha!)

Pa’no kung pinagkakaisahan ka na pala ala-Conspiracy Theory ng mga institusyong naghubog sayo?

Pa’no kung ang sistemang itinataguyod mo ay ang sistemang magkukulong at aalipin sa iyo?

O? Anong gagawin mo bukod sa magpakamatay?

Itutuloy mo pa rin ba ang pagtuklas, o ipipikit na lang ang mga mata? Handa ka bang danasin ang madugo at walang-humpay na debate, o piliin ang manahimik na lang? Kumportableng pamumuhay, o pagbabanat ng utak?

Obligadong mamili. Walang none; walang all-of-the-above!

Pero ingat lang dahil “right-minus-wrong” ang pagsusulit. Ang bawat pagkakamali ay ibabawas sa lahat ng tama mong nagawa. Huhusgahan ka batay sa “moral” na sukatan ng lipunan—sukatan na walang tiyak na pulgada, walang batas ng numero, at walang absolutong tama.

Pwede kang mangopya ng sagot sa katabi, pero hindi ka makapanggagaya. Pwedeng mangodigo pero hindi ka maaring mandaya...

Kung iniisip mo ngayon ang maaring kahinatnan ng exam mo matapos dumaan sa sistemang ito, malamang katulad ko rin ikaw na napra-PRANING.

At makatwiran lamang mapraning kung hindi na natin natitiyak kung ano pa ang maaring paniwalaan. Lalo na kung ang mga institusyong inakala mong magdadala sayo sa tamang landas ay “pusher” pala ng mga lason na paniniwala. Pero higit sa lahat, hindi mo alam kung paano ka huhusgahan ng lipunan.

Mas matindi kung di mo na alam kung may lipunan o realidad ka pa nga bang ginagalawan, kung totoo ba ang lahat ng iyong nakikita o bunga lang ng iyong persepsyon, kung gising ka ba talaga o hindi, at kung pinagdududahan mo na rin maging ang iyong pag-iral sa mundo...

Kung iniiisip mo na nasa loob ka ng sopistikadong computer program na Matrix, at kasing guwapo mo si Keanu Reeves, hindi ka naprapraning... May sayad ka na kapag ganun.

(ANG LUPET!!! Hindi ako makapaniwalang seryoso na itong sinusulat ko. Goodluck na lang sa akin... Hehe!)

(ABANGAN ANG LIBRONG "SIGURADO KA BA" MULA SA INYONG LINGKOD --- ISANG SELF-PUBLISHED BOOK NA WALANG PAKIALAM SA MGA EDITORS AT PROOFREADERS... LALABAS AT LALABAS DIN ITO SA PUBLIKO PARA BANATIN ANG INYONG UTAK MASKI ILANG BESES NANG NAPUPURNADA ANG PINAG-IPUNAN PARA SA PUBLIKASYON...)

INTERVIEW WITH THE AUTHOR

2009-04-11T05:27:00.000-07:00

#: Anong pakiramdam mo ngayong natapos mo na itong libro?
@: Ayos lang. Hehe!
#: How did you do it?
@: Fine, thank you.
#: I mean, ano ang mga naging preparations mo sa
paggawa ng libro?
@: Walang anuman.
#: Alright. Hindi ka ba natatakot sa mga kritiko?
@: Oo.
#: .... (?)
@: .... (Dapat kasi ang tanong ay kung natatakot ako o hindi.)
#: .....
@: .....
#: Bakit naisipan mong magsulat?
@: Wala lang.
#: Kelan ka pa nagsimula sa pagsusulat?
@: Nung pre-school.
#: Ano ang naging motivation mo sa paggawa nito?
@: E, di motives. O sige na nga, hatred na.
#: So, galit ka sa mundo?
@: Sakto lang.
#: Galit ka rin sa relihiyon?
@: Medyo.
#: Naniniwala ka ba sa diyos?
@: It depends.
#: Sumeryoso ka naman! Uumbagin na kita, e!
@: Ang serious, sa ospital dinadala!

Apoy at Seremonya

2009-04-11T00:10:00.000-07:00

Nasaksihan ko ang anghel ng kamatayan…

Siya, ng hapis at pagdurusa,

Lumulutang siyang walang pagbabahala

sa madlang binabad sa kasalatan…

Sa ideyalismo’t metapisika,

paluluhurin niya ang masa;

pipiringan ang lahat ng nakakakita;

igagapos sa lason na paniniwala…

Sismulan na niya ang seremonya:

Dala-dala’y krus na espada,

Habang sumasalubong ang maingay na ritmo ng dambana,

Maghahasik ng nakapapasong bendita…

Itataas niya ang kalis na dugo

Mula sa pinigang mga magsasaka at obrero.

Lalaklakin matapos isubo

Tinapay ng kabuhayang minomonopolyo…

Bibigkasin niya, pamatay na talata

Walang iba kundi berso ng nagsasamantala.

Mga papauri sa salot na imperyalista,

Umaalingawngaw mula sa kanyang mabahong bunganga!

Sa dagat ng bumabalot niyang karimlan,

Mistulang ritwal ang “kapalaran.”

Sa ikagagalak ng kanyang diyos-diyosan,

Ang sakripisyong alay ay ang sambayanan!

Ngunit sa dagat rin ng bumabalot niyang karimlan,

Sisibol pinakasulong na kaisipan

Ng uring malaon ng pinahihirapan;

Babaklas sa tanikala ng pagiging sunod-sunuran!

Apoy itong maglalagablab,

Sa dilim maghahasik ng liwanag…

Uring anakpawis ngayon na’t lumaban!

Ibasura ang mga panginoon sa libingan ng kasaysayan!

Sa Inyong Pagkahulog

2009-01-10T02:00:00.000-08:00

October 13th, 2008

May ulap ang mga mata

Nang kayo’y lumisan…

Nakatanaw pa rin ang mga kasama

Sa daang inyong binagtas…

Iginala ko ang aking paningin

At namalas ko ang ilang mga dahong

Marahang bumabagsak sa lupa,

mga ibong nananatiling panatag

Sa mapagkupkop na bisig ng kalikasan,

At mga patak ng ulan

na animo’y diyamante

kapag sinasaniban ng gintong silahis ng araw…

Ah, mga patak ng ulan na katumbas

ng mga patak ng ating pagpapakasakit

-pinakikinang ng mga silahis

ng dakilang prinsipyong gumagabay-

na didilig sa lupang tigang…

Mga munting patak ng pagpapakasakit

na dadaloy sa mga kabundukan

upang lumikha ng bukal

patungo sa mga ilog ng pagsulong…

Mga patak na magpupundar ng lakas

upang limikha ng mga daluyong

patungo sa karagatan ng kaganapan…

Mga kasama, hindi kayo hihimlay sa kawalan…

Kayo ay mga dahong nahulog

na magsisilbing pataba sa lupang

dinidiligan ng ating pagpapakasakit…

Upang ang mga ilog ay patuloy na sumulong…

Upang ang kagubatan ay patuloy na yumabong…

Upang ang mga puno’y patuloy na kumupkop ng mga ibon…

At upang ang bawat patak ay maghatid-buhay sa bawat nilalang

na aba, napapagal, naghihikahos, nagugutom…

Na pinapatay ng mga lintik!

Mga kasama, tulad ng mga ibon

na panatag sa mga puno,

sumalig at magtiwala sa masa

saan man tayo magtungo,

anuman ang ating mga tungkulin…

Kasama ang malawak na mamamayan,

patuloy tayong magsisikhay

sa gitna ng mga hampas ng hangin

at mga patak ng ulan…

Religious Paranoia

2007-04-11T05:51:00.000-07:00

Siguro buong-buhay mong inisip kung ano pa ba ang dapat mong gawin para maging karapat-dapat sa kinikilala mong diyos. Nakatanim sa isip mo na pinanonood ka niya sa lahat ng oras at panapanahong binibigyan ng pagsubok. Pakiramdam mo ay nasa loob ka ng Pinoy Big Brother’s house.

Pero sa subconscious na bahagi ng iyong kamalayan, isa kang parte ng malaking eksperimento ng isang ego-maniac at sadistang supernatural na nilalang...

Sinikap mong sundin ang lahat ng kanyang mga kautusan, tumalima ka nang hindi nagtatanong kung para saan ang mga ito... Binasa mo ang ilang bahagi ng bibliya ngunit sinadyang palagpasin ang mga nakita mong kultura ng karahasan at kamangmangan sa loob ng mga talata...

Marahil naisip mo, ngunit hindi mo binigyan ng pagkakataong sagutin, ang mga lehitimong katanungan, dahil baka magkasala ka... Katulad ng karamihan, kinatatakutan mo ang “impiyerno” kahit na ang mismong bibliya mo ay walang tiyak at konsistenteng paglalarawan kung ano ito o “figure of speech” lamang ito...

Inisip mo na lang na mabuti na ang sigurado, at wala namang mawawala sayo kung susunod ka sa kautusan ng iyong simbahan... Wala nga bang nawala? ... At gaano mo rin nasiguro ang iyong kaligtasan?

Baka masyado rin kaya tayong paranoid sa pagsunod sa mga pamantayan, kaibigan?...

Pansamantalang suspendihin muna natin ang pagsunod sa mga house rules ni “Kuya”, sa mga nakakasikil na do’s and dont’s at mga banal na kautusan.

Ano ba naman ang konting recess para blankuhin muna ang utak natin sa anumang indoktrinasyon? Back to basics muna tayo. Para kung ano man ang piliin mong paniwalaan sa huli, makasisiguro kang gagap mo ang esensya at mga prinsipyo nito, at lubos mo rin itong mapapanindigan.

Baka sa dami nga naman ng mga doktrinang itinuro sa atin ng mga institusyong kinapapalooban natin, wala na tayong espasyo sa memory para sa new messages. Ang masama ay kung mag-hang pa ang proseso ng ating utak. Paminsan-minsan, kailangan din natin sigurong magbura sa inbox para malayang makapasok ang ibang mga ideya...

Kung nakahanda na ang inbox mo, nagpa-load na rin ako para makapagpadala ng mensahe sayo...

(ABANGAN ANG LIBRONG "SIGURADO KA BA" MULA SA INYONG WEIRDONG LINGKOD NA NAGTATAGO SA PANGALANG THE DA BITCHY CODE... AND EXPERIENCE THE FEELING NG MAYRONG SARILING LIBRO NA DI COPY-PASTED...)

Sigurado Ka Ba? II

2007-04-11T05:00:00.000-07:00

‘Lupit talaga!

Oo. Malupit ang lipunan sa sinumang may salungat na paniniwala.

Sino ba ang hindi nakakaalam sa sinapit ni Kristo sa kamay ng Roma at ng mga Hudyo? Hindi ba’t paulit-ulit na nating napakinggan ang mga klasik na kwentong pambata tungkol sa bayolenteng pagtortyur sa mga unang Kristiyano, sa kamartiran ng mga kinilalang “tigas-ulong” mga santo noon, o sa mala-tele-nobelang pakikipagsapalaran ng katutubong Kristiyanismo na tipong “against-all-odds” ang tema?

Hanggang ngayon, pinaparangalan pa rin natin sila dahil sa kanilang “kadakilaan” at mga sakripisyo alang-alang sa pagmamahal nila sa diyos...

Subalit, pagdaan ng ilang panahon, ang dating tinutugis ang pumalit na manunugis... Palatandaan na walang permanenteng dominanteng kaisipan sa mundo.

Hindi ba’t gumamit din si Constantine ng dahas para ipilit bilang opisyal na relihiyon ang Kristyanismo sa lahat ng nasasakupan ng Emperyong Romano noong 325 A.D.?

Sa pamamagitan daw kasi ng simbulong krus na nagpahiwatig diumano sa kanyang pangitain, matagumpay na nailunsad ang mga digmaang mapanakop ng emperyo upang ibayo pang magpalawak at magpatatag ng kapangyarihang teritoryal.

Dahil mistulang naging goodluck charm ang krus para sa kanilang kademonyohan, prinoklamang ligal ang Kristiyanismo sa pamamagitan ng Edict of Milan at naging unang Kristiyanong emperador si Constantine. Bagamat hindi naman daw lantarang ipinagbawal ang “paganismo” sa kanyang panunungkulan, may mga partikular na templong pagano ang winasak at kinumpiska.

Sa panahon ni Gratian noong 375 AD, mas humigpit at dumami ang mga batas na anti-pagano. Ipinag-utos nito na kumpiskahin ang lahat ng mga pag-aari ng mga paganong templo, pari at vestal virgins -- mga birheng tagapaglingkod ng diyosang si Vesta (ang sabi’y “pag-aari”, di tinukoy kung kasama pati “ari”).

Noong itinalaga ni Gratian si Theodosius the Great (379 AD) para pamunuan ang silangang bahagi ng emperyo, mas lalong lumala ang panunupil. Lahat ng porma ng paganong pagsamba ay ipinagbawal na. Ang mga templo ay ninakawan, sinalaula at walang habas na sinira ng mga “mababait”, “makatao” at “makadiyos” na mga Kristiyanong di pa rin nagsasawang rumesbak sa mga tinagurian nilang “pagano.”

Kahit ang Judaismo, na siyang pinanggalingan ng relihiyong Kristiyano, ay inupakan rin. Marami sa mga synagouges ng mga Hudyo ang pininsala lalo na sa panahon ni Theodosius II noong 416 AD.

Maging ang babaeng pilosopo na si Hypathia ng Alexandria ay walang awang dinumog at morbid na pinatay ng madla. Siguro dahil masyado nga siyang pilosopo kaya napikon sila... O dahil kakaiba ang kanyang paniniwala, o ang tabas ng pagmumukha niya... O dahil may taong insecured na lumaglag sa kanya (Ganun naman kadalasan, diba?)... At yun nga, lumabas na dahil ito sa panggagatong ng intrigerong obispo (“patriarch”) ng Alexandria na si Cyril (415 AD).

Masahol pa kay Jigsaw ng Saw I, II, III & IV ang brutalidad ng mga taong iyon. Biruin mo, hubad na kinalakad daw si Hypathia mula sa kanyang kalesa patungong simbahan, at matapos nun ay parang hayop na kinatay! Kabibe ng talaba ang ginamit na pangkayod para paghiwalayin ang kanyang laman at buto. At gumagalaw-galaw pa daw ang kanyang mga braso’t paa nung ihagis sa apoy. Eeeeww... Yucky!

Eto naman, mas malala pa sa pelikulang Chainsaw Massacre. 4,500 Saxons ang ipinag-utos ni Charlemagne na maputulan ng ulo noong 782 AD dahil diumano sa patuloy nilang pagtataguyod ng Germanic paganism matapos silang mai-“Kristiyanisa.” Ang title ng horror story na ‘to ay The Massacre of Verden na pinalabas na lang sa kasaysayan bilang isang bunga ng relihiyosong digmaan --- hindi bilang isang malagim na panunupil ng relihiyon.

Napag-aralan mo din ba sa World History ang mga Crusades noong 1096 hanggang 1291 A.D.? Bahagi ito ng panahong Medieval. Kahit 2.25 lang yata ang grade ko noon, natatandaan ko pa rin.... (napanood ko rin kasi si Orlando Bloom sa “Kingdom of Heaven” --- Eeeeee!!! Ang guwapo niya, diba? 2 thumbs up ang rating!)...

...(Ehem!) Sa konteksto ng pag-aagawan sa Jerusalem, inilunsad ng “Holy” Roman Empire ang mga Krusada laban sa mga Muslim. Ang mga mamamayan ng mga bansang saklaw ng Emperyo ay inudyukang sumapi sa kanilang hukbong pandigma sa pangakong mabubura ang kanilang mga pagkakasala. Ngunit ang lahat ay nauwi lamang sa malalagim na trahedya. Isa na rito ay ang sinapit ng limampung-libong bata mula sa Pransya at Alemanya – kung saan karamihan ay namatay, ang iba ay ibinenta bilang alipin sa Hilagang Aprika, at ang iba siguro’y inampon ni Michael Jackson (Children’s Crusade, taong 1212).

Pagdating naman sa Science, alam ba ninyo kung paano binatikos ng simbahang Katoliko si Nicolas Coppernicus dahil sinabi nyang ang araw, at hindi ang mundo, ang sentro ng solar system? Ganundin sinupil ang mga sumuporta sa teoryang Coppernican (heliocentrism) gaya ni Galileo sapagkat lumabag diumano ito sa banal na kasulatan. (Tignan ang Josh. 10:12-13, Eccl. 1:5, Ps. 19:4-6, 1st Chron. 16:30, Ps. 93:1 & 96:10 – kung tinatamad ka, kahit ‘wag na lang)

Pano nga naman kasi, nakasaad sa bibliya na ang araw ang siyang lumulubog at lumilitaw, at ang mundo raw ay hindi natitinag – kung ganun, pinagpapalagay nilang wasto ang teorya ni Aristotle hinggil sa kalawakan -- na ang mundo ang sentro at ang araw diumano ang umiikot dito. Nasusulat din sa bibliya na ang mundo ay patag, may mga sulok at sinusuportahan ng mga haligi – samakatwid, hindi bilog (Isaiah 11:12, 1st Sam. 2:8, Job 38:4, Ps. 75:3, Ps. 104:5, Jer. 31:37). Sino naman ang maniniwala diyan ngayon?

Kaya naman malaking iskandalo para sa mga pinuno ng simbahan ang mga bagong-tuklas na kaalaman. Kredibilidad ng bibliya at ng simbahan ang nakataya rito.

Kung kaya, sa ilalim ng pamumuno ni Pope Urban VIII, pinwersa si Galileo na itanggi ang kanyang mga teoryang “heretikal.” Pinagbawalang ipalimbag ang kanyang sulatin (“Dialogue”), kinundena siyang mabilanggo at sa kalaunan ay ipinataw ang house arrest bilang sintensya kung saan siya namatay noong 1642 (sa kasalukuyan ay iniimbestigahan pa ni Madam Auring kung may foul play na nangyari). Pinagbawalan ang paglibing ng kanyang katawan sa Basilica de Santa Croce kung saan nakalibing ang kanyang angkan.

Tsk...tsk! Pero meron pang mas masaklap...

Nalaman mo rin ba ang mga naganap na mga pagtortyur at pagpatay sa ilalim ng pamumuno ng Vatican? Ang mga “inquisition” at pagsunog sa libu-libong kababaihang pinaratangang mangkukulam noong tinagurian nilang “Age of Faith”?

Kabilang na dito si Joan of Arc; isang babaeng mandirigma ng Pransya, namuno sa mga matagumpay na pagsalakay laban sa tropang Ingles, mula sa uring pesante, “no-read-no-write”, makadiyos, matapang, virgin pa, maganda, astig (‘Yun ang napanood ko sa pelikula, e. Si Mila Jojovich ba naman ang gumanap.), pero weirdo... Nakikipag-usap diumano sa kanya ang diyos sa pamamagitan ng mga simbulo, araw-araw siyang nangungumpisal sa pari, at pinagpapalagay niya ngang instrumento siya sa pagganap ng kalooban ng diyos.

Kung bakit mas masaklap ang nangyari sa kanya ay dahil maging ang isang relihiyoso at tapat na Kristiyanong tulad niya ay di rin pala ligtas sa panunupil at pagtataksil ng kanyang pinagkakatiwalaang simbahan. Sayang lang ang inilaan niyang respeto para rito.

Sa pagmamaniobra ng simbahan ng Inglatera at sa pakikipagsabwatan ng monarkiya ng Pransya na pinaglingkuran niya, kinundena siya sa salang “blasphemy,” “witchcraft,” “multiple murder”, pagsusuot ng damit panlalaki, atbp. (malinaw na sa kadahilanang pulitikal). Pero matapos ang 500 taon ng kanyang pagkakasunog, ginawa siyang santo para “makabawi” ang simbahan sa kanilang inutang na dugo. Pero di pa quits!

------------------------------------------------------------

Mapapansin natin na kung kailan mas intensipikado ang relihiyon sa kultura, mas tumataas din ang antas ng kalupitan sa lipunan. Ang panahong Medieval (panahon ng paglaganap ng relihiyon sa iba’t ibang panig ng mundo) ay isa sa pinakamadugong yugto ng kasaysayan ng sangkatauhan nang dahil sa sobenismong pangrelihiyon.

Napag-isipan mo na rin ba ang mga paglupig at pananakop ng mga “Kristyanong” bansa sa mga “hindi-sibilisadong” mamamayan?— pwes, kailangan mong mag-isip dahil kasama tayo dun. OK?

Ang krus, mula pa noon, ay isang paraan upang linlangin ang nais sakupin... kapag pumalag, simpleng babaliktarin ang krus para maging espada ng pandarahas -- multi-function na parang Swiss knife, gumaganap na pansagip diumano ng mga kaluluwa habang pumupuksa ng mga abang katawan…

Marami sa mga ninuno natin ang nagtangkang lumaban ngunit pinaslang. Ginantimpalaan naman ang mga lider na lumuhod sa kanilang diyos at mga patakaran. Sinamantala nila ang mga hidwaan sa pagitan ng mga tribu upang gamitin ang isa laban sa isa... nadaig tayo ng taktika nilang “manghati para maghari”. Nalipol ang mga matitinong pinuno kaya siguro puro mga istupido at buwaya ang natira (ninuno ng mga pulitiko natin ngayon)…

Mahigit 300 taon tayong inalipin, hinuthutan ng yaman at niyurakan ng dangal. Pero hanggang ngayon, hindi pa rin tuluyang naaalis ang ating tanikala... Nananatili pa rin ang impluwensya ng simbahan, meron pa ring mga Padre Damaso sa kasalukuyan, humihimas at lumuluhod pa rin tayo sa kanilang mga banyagang santo, patuloy pa rin tayong nauuto, at lagi pa rin tayong nakaasa sa supernatural na kaligtasan…

Tila hinahanap-hanap na natin ang pagiging alipin... Walang stir! Pagiging alipin na naging national identity pa nga natin. Isang bayan ng mga domestic helpers, caregivers, nurse aids, call center operators, mail-to-order brides, sex slaves, contractual workers, landless peasants, squatter sa sariling bansa, gobyernong tuta ng Kano, kiss-ass cabinet members, mga tonggressmen na alipin ng pera’t kapangyarihan, at marami pang iba! Sabi nga ng idol kong si Bob Ong, dapat ALIPPINES na lang ang gawing pangalan ng Pilipinas. May point siya, ha? Pero mukhang nawawala na tayo sa topic.

Marahil, marami-rami pa ang ating bubunuin para lubos na makalaya; higit sa anuman, sa ating mga sarili...

Pero naniniwala ako na ang susi sa kinakalawang na padlock ng kadenang bumibihag sa atin ay ang pagiging bukas sa tuloy-tuloy na pag-unlad ng pilosopiya at kasaysayan... Kailangan ng bukas at mapagsuring pag-iisip dahil walang anumang bagay o kaalaman ang yari na, permanente o tumigil na sa pagbabagong-anyo (narinig ko lang yun).

Pangalawa, matapos buksan ng ating pag-iisip ang naturang kalawanging padlock, iwasan nang tumunganga… kumilos para kalagin ang kadena! – at ‘wag iasa sa mental powers, please lang. Ika nga ni Rosa Luxemburg kung sino man siya, “He who does not move does not even notice his chains...” Kaya galaw-galaw na para di ma-stroke. Tandaan na sa pagiging aktibo, marami tayong mapupuntahan at matutuklasan... Marami rin tayong puwedeng baguhin.

At pangatlo, subukan niyong basahin itong libro ko. Hehe! Hanep sa promotion, no? Di halata.

Sa suma-total: Maging bukas at kumilos. Ang pagbibigay-pansin sa likas na mapagduda nating pag-iisip ay mahalaga sa mga prosesong ito. Magbibigay-talas ito sa ating mapanuring kaisipan sa gitna ng kabukasan nito sa anumang impormasyon. Magbibigay-gabay rin ito sa ating pagsasaliksik at pagkilos tungo sa pag-unlad ng ating pagkatao at lipunan.

Ang pagdududa o “doubt” (para sa mga Kanong hilaw) ay isang mahalagang aspeto ng ating kritikal na pag-iisip o rasyunalidad... at ang rasyunalidad ay kaakibat ng ating pagkatao. Kapag sinusupil ito, may malaking bahagi ng pagkatao ang kinikitil.

Magduda, magsuri at kumilos ayon sa ating pagkatao. Di na uso ang naive ngayon dahil para lang yun sa mga bida sa tele-nobela, mga musmos o kulang sa gulang, mentally challenged, o mga nagpapanggap na inosente.

O, siya! Praning na kung praning!

Paniniwalang Nakaka-High

2007-04-11T04:59:00.000-07:00

(Excerpts mula sa librong "SIGURADO KA BA" --kung baga, free taste!)

I.

Oo na nga! Inaamin ko na! Ako yung dating hiphop dance group member na biglang naging asshole na relihiyoso matapos magka-“mild” depression. Oo, ako nga yung pirming naka-dress pag-linggo na may hawak na bibliyang puno ng highlights at post-it notes... Pero ilang buwan lang naman akong ganun, in fairness.

“Asshole” hindi dahil sa bigla akong nagpalit ng fashion from being astig to geek. Kundi dahil kinaiinisan na ako maging ng mga taong malalapit sa akin dahil sa’king pa-feeling righteous. Marami-rami ring palang mga tao ang na-offend ng panenermon ko. Ang intensyon ko lang naman noon ay i-share ang mga natutunan ko at “iligtas” din ang mga kaluluwa nila. Kahit nanay ko, pinagagalitan ako noon. Bakit naman daw ang dalas na yata ng aming pagsamba at lumalagpas na ko sa curfew ko sa bahay. Baka lumagpas na daw ako sa langit niyan!

Medyo nainis rin sa’kin yung barkada ko nung pers dyir ako sa USTe (kaklase ko rin sila nung hayskul sa St. James na pag-aari ni Mang Jaime na siyang feeling patron saint ng iskul). Pano naman kasi, inireport ko pa sa guard na may napulot akong dalawang libong piso. Pam-pizza na daw sana namin yun kundi daw ako tanga.

Yung mga pinsan ko naman, pinagtatawanan ako. Kung anu-ano daw kasi ang pinapasukan ko. Pabigla-bigla naman daw yata ang pagbabago ko ng personalidad. Parang may bipolar behavior. Dati kasi, estudyanteng model type nung grade school dahil nasa honor. And take note: Best in deportment ako noon (pero worst in penmanship, hehe!). Tapos naging tamad mag-aral at natanggal sa star section (pero naging neat naman ako noon). Pasosyal nung first year highschool. Jologs nung second year, minsan, trying-hard na komedyante dahil ginagaya ko non yung kakalase naming si Carpio. Tarantado na nung third year. Nag-opiser ng CAT nung fourth year – kaya astig-astigan kunwari. Tumakbo pang presidente pero landslide sa talo nung student council elections (pinasubo kasi ako nung mga kabrain-wave kong mga first year). Naghiphop (pero minsan, metal, depende sa kaharap). Tapos, biglang nagfeeling athlete at health-buff dahil sumali naman sa varsity ng swimming team... Haay... Tapos, mababalitaan na lang na naging banal na? ANG PUCHA!

Desisais anyos lang ako noon. Naghahanap pa ng “sarili.” Yung mild depression na sinasabi ko kanina ay normal na bahagi lang pala ng kontradiksyon ng yugtong ito -- bahagi ng pag-unlad ng kaisipan... ng pagsaliksik sa esensya at kahalagahan natin bilang tao. Yun nga lang, iba yung naging outlet ko.

Nagtataka ako noon kung bakit parang laging may kulang sa buhay ko. Bakit parang napaka-inferior ko? Panget ba ako? O bobo? Baka kailangan ko lang ng boypren. Di ko naman matukoy kung may mabigat akong problema, parang wala naman, pero parang ang bigat-bigat ng pakiramdam ko. May matinding lungkot na gusto kong isigaw... gusto kong ihagulgol hanggang sa maubos... At namalayan ko na lang na yun nga ang ginagawa ko....

Hala, sige, hagulhol. Ang sarap sa pakiramdam ‘pag inilalabas ito... Tapos, singa, singhot, hikbi, sandal sa dinding, slight na iumpog ang ulo (slight lang sabi, e!), hinihika-hika pa kunwari, sambitin ang ilang sikat na linyang maalala mo mula sa mga pelikulang heavy drama (tulad ng “Hayup! Hayup!! Hayuuup!!!” ni Nora Aunor), at magkuyom pa ng kamao na parang may gustong banatan...

Pero, teka... At bakheet?! Ano ba ang problema ko? Ano na namang kabalbalan ‘tong ginagawa ko? Astig nga ako, pare, diba? O, e, anong meron dito sa pag-iyak-iyak? Baliw! Whaahh! Baliw! Niyaahahaaa!!! ..............

Mabuti pa yung iba, (hikbi) nadedepress dahil sa ganito at ganyang problema. Kaya nilang resolbahin dahil alam nila maski papano ang dapat ayusin sa buhay nila. Pero ako, umiiyak nang walang dahilan. Kabaliwan nga ba ito? (Dont dare to answer.)

Pero dahil sadyang loner ako, hindi ko naging outlet ang barkada. May mga naging kaibigan naman ako noon pero napapanatili ko ang border kung hanggang saan lang sila dapat sa buhay ko. Kaya naman, napagbalingan ko tuloy ang bibliya at pagsama sa mga grupong pundamentalista. Baka kasi dun, may kalutasan... Baka kasi dun, masasagot ko ang lahat ng katanungan ko at ng iba...

------------------------------------------------------------

II.

Naalala ko nung unang beses akong isinama ng kapitbahay namin sa pagsamba nila. Maliit lang ang bahay-sambahan. Lahat ng tao dun ay parang magkakakilala na kaya alam na alam nila kung may bagong salta.

Pakiramdam ko ay welcome na welcome ako. Di ko naman sila kilala pero ang init ng kanilang pagtanggap. Shake hands dito, kaway dun... Para akong celebrity. Di na nga ko at ease nung napansin kong pinagtitinginan ako. Nakamaong pants ako noon. Lahat ng babae’y nakabestida o palda. Baka kako taboo sa kanila ang suot ko. Pero nakangiti naman sila tuwing magtatagpo ang aming mga paningin. Inisip kong kung di sila friendly ay may balak sila sa akin. Lalo tuloy akong di napakali. Ayoko kasing laging napapansin. Kung pwede lang sana akong maging tagong fungi o hunyango na lang noon.

Pero naaliw naman ako sa kakaiba nilang style sa pagsamba. Masisigla ang kantahan, may banda at tamborine girls pa nga na nagpeperform sa harap. Kakaiba. Sa nakasanayan ko kasi, nakakabagot. Kaya tumatakas ako noon, kung di naman ay dedma lang, sa required first Friday mass sa skul namin. Bigay todo sa pagkanta at pag-indak ang mga datihan na. May nagcha-chacaha, may mag-asawang nagtanggo, yung iba, parang nagshoshow down sa animo’y dance floor sa harap, yung ibang di marunong sumayaw ay parang gorilla dance na lang ang ginagawa – pero carry pa rin! May mga nakataas pa ang kamay na parang may sinasagap na radio waves mula sa ere. At mamula-mula ako sa hiya nung kinantahan pa nila ako ng welcome song. Touched din naman ako. Feeling ko ay kapamilya na ako at di na ko babalik sa dati kong t.v. channel. May kalulugaran na ko.

Pagkatapos magbigay ng pangaral ang pastor, bilang bahagi siguro ng seremonya kapag may baguhan, nagtanong siya sa audience kung sino daw ang nais tumanggap sa mga sandaling iyon kay Kristo.

Tulad ng isang typical passive audience na nanonood ng tv, nakatanga lang din ako sa kanya. Inulit niya ang tanong at dinugtungan ng inspiring words. Habang nakatingin ang lahat sa akin. Nililingon pa nga ako nung mga nasa harap, e. As usual, pa-cute na ngiti lang ako sa kanila. Ako yung huling taong nakaalam na sakin pala nakapatungkol yung tanong. Natural, ako lang naman ang bago dun, at lahat sila ruon ay “nakatanggap” na diumano kay Kristo.

Sinubukan kong dumedma, ikundisyon ang sarili na wala ako sa lugar na yun: “I do not exist in this room. I do not exist in this room. I do-- (Huh?)” habang tumatango yung isang nakangiting matanda nung magkasalubong ang aming paningin -- tangong may pangungumbinsi sa kanyang maamong mukha. (Hindi kaya reincarnation ni Papa Jesus yun? Pero hindi, imposible. Walang reinkarnasyon sa doktrina ng Kristiyano. Nasa langit daw ngayon si Kristo.) Try ko pa yung isang paraan, paniwalain ang sarili ko na hindi ako yung tinatanong -- may iba, okey?

At nung nasabi na ng pastor yung ispiring words sa sinumang tumanggap kay Kristo bilang kanyang panginoon, yung classic na panakot naman sa mga hindi tatanggap. Ano pa kundi yung sensitibong isyu ng “kaligtasan.” Siyempre, gusto ko noong maligtas. Kaya nung muli niyang itinanong kung sino ang nais tumanggap. Nagtaas na ko ng kamay (kalahati lang naman, hanggang balikat ko lang yung palad ko at parang may nakaipit sa kilikili). Nakatungo ako. At least, sumagot na ko, pero sana wag niya mapansin.

Napansin nga nung pastor yung pagtaas ko ng kamay. Obvious naman dahil nakatingin talaga siya sakin tuwing itatanong niya yun. At pinapunta pa niya ko sa harap para ipray-over. Center of distraction ako ngayon. Kinapalan ko na lang ang mukha ko. Inisip ko na lang, lahat naman sila ay dumaan sa ganitong proseso nung unang araw nila doon. (Kaya minsan, nagsama rin ako dun ng neophyte na tatanggap din ng ganitong initiation para makabawi.)

Dito, okey lang na maingay ka magworship. Pwede kang biglang sumabat ng “Amen! Praise the Lord!” habang nagsasalita pa ang pastor. Amen lang nang amen kahit di pa tapos ang dasal. Mas matutuwa pa nga yung lider na nagdadasal kaysa mainis dahil ipinapakita mong super-dooper sang-ayon ka sa dasal niya. Pwede kang magbigay ng testimony sa harap kahit di ikaw yung nakatakdang speaker. Yung sa iba nga lang, parang kwentong barbero, basta may masabi lang. Yung iba, showbiz na epal. Pwede mong sabayan ng sayaw ang kanta at walang tatawa sayo (maliban sakin) -- pero siguraduhing masaya ang kanta bago ka bumanat ng sayaw. Dyahe naman kung itataon mo sa senti.

‘Pag dating dun sa mga senting kanta, bumababa ang energy ng lahat. Sumeseryoso na. Taimtim na dinadama ang lyrics. Karamihan ay nakapikit habang nakataas ang kamay. Yung iba, umiiyak. Wala na yung kantang “Magpuri sa tuwa para sa Panginoon” o yung “Celebrate Jesus, celebrate!” o kahit na yung “Alive, alive!” Kung pwede ko lang sana ibreak ang pagbaba ng momentum sa pamamagitan ng pagsigaw ng “Everybody, one more time! Whoooo!!!” kaso, hindi e. Nakakabitin kasi, e. Gusto ko pa sanang mapa-head bang o makipag-slamming pa.

Sa huling bahagi ng programa ng pagsamba (siyempre, pagkatapos na yun ng napakaimportanteng part na offering at iba pang kaeklatan), parang lasing na lasing pa rin ako sa lahat ng mga bagong naganap. Sa ipinadama nila, pakiramdam ko ay close-na-close ko na sila kahit di naman. Sa huling kanta ay lumilibot ang lahat para kamayan ang bawat isa, yung iba nagbebeso-beso pa, habang kumakanta ng “Oh, I love you with the love of the Lord...” At titiyakin nilang babalik ka pa...

Nasa labas na ko ng simbahan pero parang umuulit-ulit pa sa pandinig ko ang mga awitin dun... “This is the day, this is the day that the Lord has made...” (fade)

-------------------------------------------------------------

III.

Sabog ba siya o nagpapapansin lang?! Ano daw? Bakit kung anu-anong salita ang lumalabas sa bibig niya?

Di ko naiwasang itanong iyon sa kalagitnaan ng aming worship... sa kalagitnaan ng nakakikilabot na kapaligiran ng mga panatikong high-na-high at sabay-sabay na nagdarasal, nagli-lift hands, at nag-iiyakan... Ang momentum na nilikha ng sunod-sunod na mga pagkanta ay nagdala diumano sa amin sa next level ng pakikipagtalastasan sa diyos. Napuspos daw ng banal na espiritu ang loob ng simbahan kung kaya nararamdaman iyon ng mga pinagpala at “may lalim”.

Yung ilan, may gift of tongue diumano. Ito daw ang kakayahang magsalita sa lengguwahe ng diyos. Pero ang nakakapagtaka, alanganing Bisaya o German o gay lingo, wala akong maintindihan!

Parang ganito yung narinig ko, e: “Kierra ni ma shandra ni ma shandra namashi.... * $ # @ ^ % * #....” Ah, ewan! Basta hindi ko siya maintindihan! May ilang tao lang din daw na “gifted” ang makakaunawa dito. E, bakit naman kasi kailangan pa ng ganyang eklaboo? Mahirap ba talagang unawain ang diyos dahil sadyang ayaw niyang maunawaan siya?

Sa pagkakaalam ko sa kuwento sa bibliya, pinagkaloob nga ng diyos sa mga apostoles ang gift of tongue para hindi maging hadlang ang language barrier sa paglaganap ng salita ng diyos sa iba’t ibang panig ng mundo. Isa dapat itong biyaya para sa higit na pagkakaunawaan. Pero itong sinasabi ng papansin na nag-iispeaking-in-tongues na ito, nagpapaka-hard-to-get masyado!

Naisip ko sa mga sandaling iyon, hindi kaya ibang espiritu ang naririto? Baka hindi yan galing sa diyos kung kaya ganito na lang ang kilabot ko...

Ah! Sabog nga yan! --- Sabog-sabog nga pagmumukha niyan ‘pag nabuking ng mga tao... Lokohan na ‘to!

------------------------------------------------------------

IV.

May napanood akong prayer rally sa t.v. kung saan parang EDSA uprising ang kapal ng mga dumagsa. (Hindi naman, mga tipong EDSA 3 lang ang dami.) Mamamangha ka sa kantahan, hiyawan at iyakan ng madla. Ano kayang makapangyarihang charisma ang meron sa taong may makulay na barong para makapaglunsad ng malakihang acting workshop na ito?

Madali niyang napapasunod ang mga tao. Kapag binanggit niya ang password na “Amen!”, awtomatikong sasagot din sa kanya ang mga tao ng “Amen!” Kapag pinataas niya ang kanang kamay, taas-kamay with confidence talaga ang mga audience. Kapag sinabi niyang tumalon sa galak, lundagan naman sila. Kapag sinabi niyang bumili ng panyo, bili. Kapag pinagdala ng itlog, e, di magdala. Kapag pinag-utos niyang itaas ang mga itlog, hindi na magtatanong ang mga tao kung alin, awtomatik na yun. Kapag pinababaligtad niya ang mga payong para masalo diumano ang biyaya ng diyos, yun nga ang gagawin nila.

Nakakaaliw. Pero nagtaka ako nung sa gitna ng kanyang sermon hinggil sa karma ay pinag-utos niya na tumingala ang mga tao. “Tingala...” anya. Tapos, “Dura!” (Huh?!) Aba, bakit ganon? ...Yun naman pala, gusto niya lang ipaliwanag sa mga tao na anumang gawin nilang masama ay babalik sa kanilang pagmumukha – at kadalasan, amoy-tae pa. Aahh... ngayon alam ko na...

Meron rin akong kilalang komedyante na sumikat na sa panggagaya sa isang kilalang lider-relihiyoso na may motto na: “Ang lahat ay nasusulat... Basa!” Kung siya nga ay nakajackpot dahil lang sa pang-i-ispup, ano pa kaya ang orig? Alien?

(“ALIEN!!! Raise the roof!”)

Hindi ba’t kaya na nitong magbayad ng mahabang air time sa telebisyon para lamang makipagsagutan sa I.N.C. (Iglesia ni Culafu) na nasa kabilang istasyon? Alien? (ALIEN!!!)

At, pramis, nakakatuwa sila panoorin. Babatikos ang isa; pagkalipat mo naman sa kabilang istasyon, dumedepensa na kaagad ang isa. Pupulot yung isa ng berso sa bibliya para magpatunay, pabubulaanan naman ito sa kabila sa pamamagitan din ng bersong tsinanè sa bibliya. Minsan, nagkakapikunan din sila. Sekta laban sa sekta. Bibliya laban sa bibliya... Nagbabangayan sa di mo malamang dahilan... Sarap pag-untugin... (Boooo...)

Ang hirap paniwalaan na ang penomenang ito ay nanggaling sa iisang mayor na paniniwala. Pare-parehong bibliya naman ang pinagbabatayan pero di pa magkasundo. Ano pa kaya kung makitungo sila sa mga taong Koran ang pinaniniwalaan?

Hiwa-hiwalay ng diskarte, kanya-kanyang raket. Nagpapakulo ang mga ito ng kung anu-anong mga gimik para makapanghikayat... Nakakaenganyo sa mga taong nasa proseso ng paghahanap ng sarili, nahihirapan, napapagal at nangangapa ng kasagutan.

May nagbabahay-bahay para magtinda ng kanilang mga babasahin matapos sermonan ang inistorbo, may namimigay ng tracks sa kalsada na may nakasulat na: “Ligtas ka na ba?” (na kalimitang sinasagot naman ng: “Ligtasin mo your face!!”), may umaakyat ng bus para mag-speech at mangolekta ng “love offering,” merong kumakanta sa bangketa, merong may signboard na nakasabit sa leeg na naglalaman ng babalang: “Jesus is coming!” so ya better watch out and ya better not cry, merong sinasapian diumano ng ispiritu ng Sto. Niño na nagboboses ipis, merong peyk healers, merong katabi mo lang sa tambayan na pasimpleng chichika sayo tapos ang tunay na pakay pala ay mag-“share ng Word” (ah, para lumawak pa siguro ang vocabulary ko), at merong wala lang...

Iba-iba man ng style, araw ng pagsamba, pagtuturo, pagkain, pananamit, at iba pa; pare-pareho lang ang kanilang motibasyon --- ang ipalaganap diumano ang salita ng diyos, kumbinsihin kayong magsisi sa inyong mga kasalanan, i-recruit at kunan ng donasyon. Lahat ay nagtuturo diumano sa “tamang daan”... Lahat ay nagsasabing sila ang tama.... Tama?! Baka lakas-tama!

Parang drogang nakaka-high ang relihiyon. Hinahanap-hanap ito ng mga tao sa panahon ng kanilang matinding pangangailangan – bangag sa paniniwalang may magliligtas pa rin anu’t-anupaman.

Karamihan sa mga biktima nito ay ang mga naghihikahos. Lalo na ang mga desperadong tatawag ng sinumang santo at superhero para lamang makaahon sa kumunoy ng kahirapan, para makahanap ng matinong trabaho, para di mapalayas sa kanilang tahanan, para makabayad sa pagkaka-utang, para mapagaling ang kanilang karamdaman nang di nagbabayad ng mahal, para may ipambayad sa matrikula, para may maipakain sa pamilya , para may ipambili ng unlimited load kahit di na kumain, para lumakas ang signal, para tumama sa lotto, para makapag-abroad, para pumasa sa eksam kahit di nag-aral, para sagutin ng nililigawan, para malagpasan ang trapik, para mamatay na ang kanyang biyenan, para humiling ng kayamanan o kagandahan, etcetera... etcetera... Nagmimistulang genie, fairy godmother, wishing well, o suggestion box ang kinikilala nilang diyos.

Ano kaya kung sumagot ang diyos?: “LECHE!!! Naririndi na ko sa mga demands nyo! Daig nyo pa ang KMU!!!”

Paniniwalang Nakaka-High (Part II)

2007-04-11T04:57:00.000-07:00

Masasabi natin na ang paglaganap ng relihiyon ay isang penomena ng krisis pang-ekonomiya at pampulitika – isang indikasyon ng kawalang-pag-asa sa umiiral na sistema kung kaya’t naghihintay na lang ang madla ng supernatural na interbensyon. Layunin nitong ibaling ang mga atensyon mula sa matinding kahirapan patungong huwad na pag-asa sa indibidwal na kaligtasan; nais nitong itransporma ang mga damdaming napopoot tungo sa pagiging kimi at mapagtiis na nagpapanatili kasalukuyang mapang-aping kaayusan.

Malalim na nakabaon ang kanilang impluwensya sa lahat ng aspeto ng buhay ng tao. Hindi lang sa kultura natin sila namamayagpag, kahit maging sa pulitika. Matatagpuan natin ito sa preambulo pa lamang ng ating konstitusyon at kahit sa lahat ng mga oath taking ng mga pinunong mangungurakot sa bayan... “So, help me God!”

Sa tinakbo ng kasaysayan, makikita natin na halos lahat ng hakbang tungo sa pag-unlad -- ng pag-iisip, ng siyensya, ng batas, ng abolisyon sa sistemang alipin, ng pagbuwag sa diskriminasyon, ng pagpapalaya sa kababaihan, ng sekswal at personal na kaligayahan, ng family planning, ng kalusugan, ng mga isyung pang-ekonomiya, at ng radikal na pagbabagong panlipunan -- ay laging tinututulan ng mga organisasyunal na simbahan ng mundo.

Asahan na natin ang kanilang pagpanig sa kasalukuyang bulok na kairalan pagkat dito sila nakikinabang.

Kaya huwag na tayong magulat kung mapanood natin na nagpamisa ang pinakawalangyang buwaya sa gobyerno at may mga kakampi pang mga pari. Kahit siguro si Lucifer ay hindi banned sa simbahan. Mas pinag-iisipan ko pa kung ano naman kaya ang ipinapanalangin ng mga taong walang balak gumawa ng mabuti. Eto kaya?: “Lord, patawad sha mga naging kashalanan ko at sha mga gagawin ko pa... It’sh only becozh of lack of judgement... I- am – s-shoorry...” Nananalangin din kaya sila na tamarin tayong magpeople power o biglang magkaroon ng kalamidad o sensationalized event para mapagtakpan sa media ang isyu hinggil sa kanilang mga anomalya?

(If so, it seems na malakas nga sila sa diyos...)

Huwag na rin nating hintayin na magkaroon pa ng isang tindig ang mga simbahan na patalsikin ang pangulo. Bo-malabs yun, pare... Meron kasing mga obispong nabibili. Ooops! Bato-bato sa langit... ang tamaan mamatay na sana, este, mabukulan lang pala... (sabay ngising-aso).

Kahit kelan, kontra-pagbabago sa pangkalahatan ang mga relihiyon (siyempre, may ilan ding “black sheeps” sa loob na may kritikal na pag-iisip -- katulad ng mga pasaway na madreng nakilala ko sa larangan ng pagrarally... pero madalang at malapit na sigurong maging extinct sa katandaan [joke lang yun, sisters... Peace!]). Kadalasan, sumasama lang sila sa pagkilos ng mga tao kapag may matindi nang presyur -- para maki-“in” lamang. ‘Pag wala na sa uso, magpapalit lamang ito ng bihis...

Nagpopostura silang makatao pero nabubuhay ng marangya ang mga nasa mataas na katungkulan. Ang kanilang mga doktrina ay tila ekslusibo sa ilang elitista dahil sadyang mahirap intindihin ng masa.

Naggagandahan ang kanilang mga simbahan sa gitna ng mga barung-barong, masansang na amoy ng kapaligiran at naghihirap na mamamayan.

Magtataka ka na kahit sa gilid ng tambakan sa Payatas, sa tanawin ng mga mga nagkakalahig at kumakain ng “pagpag” (pagkaing galing sa basura), at sa alaala ng mga daan-daang nasawi sa pagguho ng bundok ng basura; may matatagpuang simbahan na nagngangalang “Breath of Life” (tila pinapahiwatig pa nito na masarap mabuhay at lumanghap ng hanging may methane gas dito).

Milagrong napagpupuri pa nila sa diyos ang mga mangangalahig sa kabila ng kanilang kadusta-dustang kalagayan. Kung minsan, kahit isusubo na lang nila ay iaabuloy pa nila sa altar. Pero mas hindi ko maubos-maisip na nagagawa pa ng simbahan na pagkakitaan ang matinding kahirapan sa pamamagitan ng paglalako ng mga project proposals sa mga lokal at internasyunal na funding agencies. Tip: Malakas na raket ‘to sa mga nagbabalak yumaman... Pero mukhang mas maginhawa kung mangungumisyon ka na lang.

Mas madalas pang inaatupag ng mga simbahan na ‘yan ang pangongolekta ng donasyon (kahit katas pa ng jueteng) para pagandahin ang mga batong istrukturang tinawag nilang “simbahan,” samantalang ang mga tao, na siyang tunay na tahanan daw ng diyos, ay giba-giba ang integridad.

Hindi daw tayo pinipilit pero sinasabi nilang obligasyon natin ang pagbibigay ng ikapo sa simbahan – isang sagradong porma ng Value-added tax na dagdag pahirap sa mamamayan. Samantalang itinuturo nila na masama ang magwelga at magprotesta laban sa mga sugapang kumpanya at mga polisiya ng gobyerno para igiit ang nakabubuhay na sahod at benepisyo. Dapat nga sana ay sinusuportahan nila ang mga kampanya sa pagpapataas ng sahod kung gusto nilang mas lumaki ang makolektang ikapo.

Masama rin daw ang magrebelde...

Sa halip, dapat daw ay sumunod at gumalang tayo sa mga “pinili ng diyos” (diyos siguro ng kadiliman) na mamuno sa atin. Matutong magtimpi dahil ang nahuhuli ay nauuna sa mata raw ng diyos. “Mapalad” diumano ang mahihirap... (at sila naman, “malalapad” na sa panghuhuthot mula sa mga mahihirap.)

Sa mga kababaihang katulad ko, dapat daw ay maging kimi, mahinhin, busilak ang kalooban, at laging handang magpasakop sa awtoridad tulad diumano ni Inang Maria. Puchang Inang Maria na yan! I object, your honor!

Dahil ang nakilala kong Maria na ina ni Kristo (kung totoo man yun) ay babaeng malakas at palaban... dahil pinanindigan niyang maging ina kahit binabato hanggang kamatayan noon ang mga babaeng nabuntisan nang walang asawa. Isang pagsalungat ito sa dikta ng “normal” na kaugalian. Astig yun, diba? ...and cool!

(Saka isa pa, hindi siya yung tipong mestisa, flawless at harmless tulad ng nasa rebulto, noh! Exotic dapat ang beauty niya dahil Asyano siya at mula rin sa uring magsasaka -- maitim, magaspang at maugat siguro ang kanyang pangangatawang pesante na hinubog ng kahirapan. Mas nai-imagine ko siyang may hawak na karit o itak kaysa sa rosaryo.)

Ang mga kababaihan diumano ay nararapat tumahimik, maging sa loob ng kanyang simbahan, sa mga usaping hindi naman siya dapat kasali. (Nasa Corinthians... Pustahan pa tayo.) Kala siguro nila matitiis nating di magsalita, noh? Hah! Dalawa yata bibig ng mga babae!

At sinong balé ang magtatapon pa ng tinapay sa taong nanakit sa kanya? Ang mahal na nga ng tinapay ngayon, noh! Sino rin ang pasasampal muli sa kabilang pisngi kapag nasampal na ang isa niyang pisngi? Adik ba siya?

Hindi na nakakapagtaka ang kontra-masa at reaksyunaryong katangian ng relihiyon dahil mababakas naman ito sa kanyang kasaysayan – isang mahabang kasaysayan ng kalupitan, karahasan at bulag na pagsunod sa mga lumitaw na awtoridad.

Ang Pagpipilian

2007-04-11T04:55:00.000-07:00

Marami sa mga kasalukuyang Kristiyano ang hindi sumasang-ayon sa kalupitan ng mga Krusada, Inquisition at panununog ng mga mangkukulam. Pinagpapalagay nila na wala nang gagawa nito ngayong may mga batas na hinggil sa digmaan at sa karapatang-pantao.

Sapagkat marami sa kanila ang nagnanais na maging mabuti, nais rin nilang maniwala na mabuti rin ang diyos… kahit na taliwas ito sa ilang nakasulat sa mismong bibliya.

Gustuhin man nila o hindi, kinasusuklaman ng diyos ang mga hindi nananampalataya; pinag-uutos niya ang pagpatay sa mga mangkukulam at mga bakla; binabasbasan niya ang mga giyerang mapanupil at pang-aalipin… Ito ay ayon sa bibliya — at depende kung paniniwalaan mo ang librong ito…

At kapag pinaniniwalaan mong salita ng diyos ang bibliya, gustuhin mo man o hindi, sinusuportahan mo ang mga “pagbibintang” ng krimen laban sa diyos. Kung nananawagan ka para sa kapayapaan at pagkakakaisa, samantalang sinasabi mo pa ring ang bibliya ay may banal na awtoridad, sinasabi mo ring tiwala kang salita ito ng diyos pero di mo laging pinaniniwalaan.

Malabo? Ganun kalabo ang paninindigan ng kasalukuyang mga Kristiyano.

Karaniwan na nating maririnig ang mga pagtatanggol ng mga relihiyoso sa bibliya; kesyo hindi daw dapat literal na paniwalaan ang ilang nakasulat; kesyo may ilang depekto lang sa pagsasalin sa wika; kesyo ang ilang mga berso ay aplikable lamang sa panahong isinulat ito; kesyo kumikilos daw ang diyos “in strange ways,” at kesyo pananampalataya lamang at hindi ang pag-iisip ang makakaintindi sa kapangyarihan ng diyos.

At paano naman natin maiintindihan yun?

Paano natin makikita ang kaibahan ng literal at malikhaing pigura ng pananalita? Paano natin malalaman kung alin ang depektibo at aplikable pa rin? Paano natin iintindihin ang diyos kung misteryoso siya makipag-usap?

At dahil hindi naman tayo mga “banal na ahente ng bibliya,” paano naman natin ito maiintindihan kung hindi ito gagamitan ng isip?

Kung ipagpapalagay natin (katulad ng mga pinunong relihiyoso) na kaya nating alamin ang kaisipan ng diyos sa pamamagitan ng pagiging puspos ng “banal na espiritu”; hindi ba’t kayabangan yun? Bukod sa kayabangan, mapanganib ito.

Kung may “banal na interbensyon” nga, bakit mag-aabala pang basahin ang bibliya kung kaya mo nang damhin at isipin ang kagustuhan ng diyos?

Kung pipiliin lang din natin ang mga bersong kailangan natin, walang pinag-iba ito sa paghahanap ng sariwang isda mula sa mga bilasa sa palengke. Sa ganitong paraan, tayo ang nagtatakda ng dapat nating paniwalaan at hindi ang diyos – patunay na walang kinalaman ang relihiyon sa kagustuhan ng diyos.

Sa gitna ng lahat ng ito, dalawa lang ang usapin:

· Ang bibliya ay salita ng diyos, o

· Ang bibliya ay hindi salita ng diyos…

Walang pangatlong pagpipilian. Walang kalahating totoo, walang kalahating kasinungalingan.

Kapag inamin natin na may ilang mali sa mga nasusulat, maapektuhan din ang kredibilidad ng buong libro.

Labas man dito ang usapin kung totoong may diyos o wala; ipinapakita lang din ng intelektwal na lente natin na ang bibliya at relihiyon ay dalawa sa mga bagay na di natin maaasahan.

O, ngayon? Siguradong-siguradong-sigurado ka pa rin ba? O napapraning na rin?

Pero di sapat ang magpakapraning lamang. Kailangang maninindigan sa alam mong tama. At kapag ikaw ay nanindigan para sa isang panig, awtomatikong kalaban mo ang isa pang panig – kahit di mo sinasadya…

Kailangan ba natin ng relihiyon?

2007-04-11T04:52:00.000-07:00

Sa kabila ng mga litaw na kahinaan ng relihiyon, marami pa rin (mga nanampalataya o hindi) ang magtatanggol dito. Ayon sa kanila, kailangang panatilihin ang organisadong relihiyon para mapanatili ang moralidad at kaayusan ng lipunan. Isa diumano itong ispiritwal na kapital sa pag-unlad. Kapag wala daw nito, malululong tayo sa kasamaan at anarkiya.

Pero sasagutin lamang ito (ng mabilis pa sa digital) ng mga sosyolohista: hindi mahalagang salik ang relihiyon sa pag-unlad gaya ng pinamalas ng mga sekular na bansang Japan, Sweden at Great Britain. Bakit naman ang Pilipinas, sa kabila ng pagiging relihiyoso nito, ay nananatiling mahirap?

Ang kawalan ng pananampalataya ay hindi nangangahulugang imoralidad; gayundin, ang pagkakaroon nito ay di katumbas ng moralidad.

Sa madaling salita, walang kinalaman ang relihiyon sa moralidad – at lalong wala sa pag-unlad.

Walang direktang relasyon, bagkus magkasalungat, ang relihiyon at moralidad… Sapagkat ang moralidad ay ang paggawa ng tama at nararapat, anuman ang tinuro sa iyo. Samantalang ang relihiyon ay ang paggawa ng itinuro sa iyo, anuman ang nararapat at tamang gawin.

Kung ang diyos ay huhusga batay sa gawa ng tao, nangangahulugang hindi siya kayang suhulan ng ating pambobola, pagsamba at pananampalataya. Hindi counted ang loyalty at faith lang dahil di naman masusukat at mapapakinabangan yun. Hindi rin uubra ang mga sipsep at palakasan dahil sa output lamang siya titingin. Ang bibilangin niya lang ay ang lahat ng mga magagandang nagawa natin para sa ating kapwa. Kung ganito, asahan nating magiging patas at makatarungan siya sa mga Hindu, Buddhist, Muslim, Saksi ni Batman, at iba pa.

Kung hindi titingin ang diyos sa pananampalataya at pare-pareho namang sukatan ang gagamitin sa lahat ng tao anuman ang kanyang relihiyon, para saan pa ang relihiyon? At kung makapangyarihan na siya, aanhin pa niya ang relihiyon para maging instrumento ng pagsamba?

Kung ang diyos naman ay huhusga batay sa ating pananampalataya, iwanan na natin ang pagpapalagay na ang diyos ay makatarungan at patas sa lahat. Exclusive lang ito sa mga Kristiyano… For the rest ay anong malay niya’t pakialam niya?

Ayon sa pananampalatayang Kristiyano, ang “langit” ay gantimpala sa lahat ng nananampalataya; sa kabilang banda, ang “impiyerno” naman ay banta. Ito ay makapangyarihang motibasyon para makapanghimok at manakot; subalit hindi ito nagpapakita ng anumang tanda ng moralidad o katinuan sa kinikilalang diyos ng mga Kristiyano…

Sinumang diyos na nag-uutos sa tao na sambahin siya, kapalit ng langit at sa pagbabanta ng impiyerno, ay hindi karapat-dapat sambahin. Anong moralidad ang makikita natin sa kanya? Inilalarawan lamang nito ang isang diyos na isip-bata (na nag-aakala na mabibili ang pagmamahal ng suhol o pananakot), at diyos na ano pa nga ba kundi demonyo (na malupit na maglalagay sa atin sa panghabambuhay na tortyur kapag hindi natin siya minahal). Bakit natin pagsisilbihan ang diyos na ito?

Anuman ang maging sukatan ng diyos (gawa man o pananampalataya), ito ang dilemma natin:

· Kung ang diyos ay makatarungan, ano ang kailangang katakutan ng di-nananampalataya?

· Kung ang diyos ay di-makatarungan, ano ang dapat pagsilbihan ng nananampalataya?

Samakatwid, ano pa ang pangangailangan natin ng relihiyon? Yun lang naman…

BINYAG

2007-04-11T04:50:00.000-07:00

Karamihan sa atin ay walang kamalay-malay nung napasubo tayo sa mundo ng Kristyanismo. Ikaw ba ang nagpasya kung saan at kailan ka bininyagan?

Bakit kailangan ng ganitong seremonya para magkaroon lang ng pangalan? Dati pa nga, pangalan lang ng mga santo ang binibigay sa mga bata. Kung sekular man ang napiling pangalan ng mga magulang, dapat dugtungan pa rin ng Maria, Ma., Jose, Angelo, atbp. para maging banal. Ang hahaba tuloy ng mga pangalan kung isusulat. Malamang magrebelde ang bata ‘pag nag-aral sa pre-school.

Bakit rin kailangan ng mga ninong at ninang na hahabulin tuwing pasko? Kung inaalat ka, biglang magiging desaparacidos sila kung kailan mo sila kailangan.

Bakit yung ibang binyagan, kailangan pang bongga? Hindi mawawala ang handaan at inuman kahit mabaon sa utang, pagbibigay ng regalo o pakimkim, pahabaan ng listahan ng mga sponsors (na parang wish list ng mga magulang). Ang nakakainis, masama raw tumanggi kapag kinuha kang ninong o ninang. Buti sana kung talagang mga magkakaibigan kayo, e, kaso, kalimitan ng inililista ay yung mga may-kaya at may prestihiyosong pangalan kahit di nila ka-close. Kaya, traditionally, ang seremonya ng baptismo ay nagiging status symbol na lang o fund-raising campaign para pambayad ng utang.

Bakit daw magiging sakitin o lapitin ng masamang espiritu ang bata ‘pag hindi bininyagan? May mga kasabihan pa nga na ang mga sanggol na namatay na di pa napapabaptismuhan ay hindi makararating sa langit. E, anung naging kasalanan nung mga yun?! Kung ganun kalupit sa kanila ang diyos, mabuti pa ngang maging tiyanak na lang sila para lapain kung sino man yung nagpa-uso ng ganitong kabalbalan.

Bakit kailangan din natin ng baptismal certificate sa ilan nating transaksyon? Mapagtitibay ba ng kapirasong papel na yun ang ating pagkatao? ‘Ba! ‘Laki na ng kinikita ng simbahan diyan, huh? -- sa dami ba naman ng mga ipinapanganak ngayon. Kaya pala ayaw nila ng birth control.

Bakit laging tinatanong ang relihiyon sa bio-data, application forms, at pati ba naman slum books?!

Bakit tila obligado tayong magkaroon ng relihiyon? Ano ba ang silbi nito sa praktikal na buhay natin?

E, ano ngayon kung bininyagan ka? Ang tanong ay kung maisasabuhay mo ba at mapapanindigan ang iyong pananampalataya.

E, ano rin ngayon kung Kristiyano ka? Mapapatunayan mo ba na mas mahusay kang nilalang kaysa sa iba?

Ang bigat ng pagpapatotoo ay nasa iyong panig...

Sobenismong Kristiyano at ang Mundo ng mga Macho

2007-04-11T04:00:00.000-07:00

“Thou shall not commit adultery…”

Dati, ang buong pag-aakala ko ay sa babae lang ito inuutos. Para kasing hindi bawal yun sa mga lalaki… ‘Pag babae daw kasi ang nangaliwa, “adultery.” Kapag lalaki naman, “concubinage.” Pero bakit adultery lang ang isinulat sa bibliya? Unfair naman yun.

Pero kung titignan natin sa diksyunaryo ang salitang “adultery,” hindi naman ito nakapartikular lang sa mga babae. Ginagamit ang salitang ito sa lahat ng kasarian, kahit sa mga bading at lesbiyana.

Palibhasa, patriyarkal ang kultura noong isinulat ang bibliya, kung kaya hindi masyadong mahigpit sa mga lalaking nakiki-apid. Tulad halimbawa ng pagsiping ni Abraham sa kanyang babaeng alipin dahil hindi sila magkaanak ng kanyang asawa. Kapag ang babae ang gumawa nito, babatuhin siya ng buong komunidad hanggang mamatay.

Ang salarin siguro sa lahat ng ito ay ang kwento tungkol kay Eba at Adan. Si Eba diumano ang pinagsimulan ng kasalanan kung kaya naging makasalanan daw ang tao. Naniniwala tuloy ang ibang Kristiyano na ang panganganak ay isang parusa sa babae imbis na isang kapangyarihang magluwal ng buhay.

Sa bibliya, may mga bersong direktang nagsasaad na walang karapatan ang kababaihan sa lipunan:

Gen. 3:16: “And thy desire shall be to thy husband, and he shall rule over thee.”

Sa Timoteo 2:12 nakasulat na ang babae ay hindi dapat magturo kundi manahimik at magpailalim sa asawa. Ganundin sa 1 Corinthians 14:34 at 1 Peter 3:6.

Marami ang nagdududa sa mga apostoles kung bakit nila pinagdidiinan ang superioridad ng lalaki sa babae. Hindi kaya may kinalalaman ito sa tsismis tungkol kay Maria Magdalena?

Nabasa ko kasi sa Da Vinci Code na may power struggle pala sa pagitan nina Pedro at Magdalena. Kung matatandaan kasi natin, si Pedro daw ang pinaghabilinan ni Hesus ng susi sa langit. Pinangalanan siyang Peter na nangangahulugang “bato” bilang pundasyon ng simbahan ni Kristo. Kaya pwedeng “The Rock” sana ang alyas niya. Pang-WWF sana diba?

Pero balakid sa kanyang ambisyon ang pagiging malapit ni Magdalena kay Hesus. May mga nagpapalagay na siya ang kabiyak ni Hesus na itinago at siniraan ng simbahang Katoliko. Nakilala siya bilang isang prostityut o isang babaeng sinaniban ng pitong demonyo. Siya rin ang nagpahid ng mamahaling langis sa paa ni Hesus at naglinis nito sa pamamagitan ng kanyang buhok. Sabi ng iba, simbulo daw ito ng paghingi niya ng tawad sa kanyang mga kasalanan. Pero sabi naman ng iba, simbulo daw ito ng “intimacy” kay Hesus.

Ayon sa Gospel of Philip – bahagi ng Gnostic Gospels na hindi naisama sa bibliya – madalas kasama ni Hesus si Magdalena. May mga classified information na kay Magdalena lang niya nabanggit. Inilarawan doon ang pagiging malapit nila sa isa’t isa. Lagi pa daw ngang hinahalikan siya ni Hesus sa bandang.... --- sayang, sinensord na ito ng mga anay at langgam na kumain sa pahinang iyon.

Sinubaybayan ni Magdalena ang martsa ni Hesus patungong kamatayan, nangahas siyang punasan ang duguang mukha ng kanyang panginoon. Hanggang sa nalagutan ng hininga si Hesus, naroon siya sa paanan ng krus; samantalang ang mga magagaling na apostoles ay nagsitago. Matapang siyang bumisita sa libingan kahit may panganib na madamay siya sa kasong ipinataw ng Roma laban kay Hesus.

Kung kaya, siya rin daw ang kauna-unahang nakasaksi sa resureksyon diumano ni Hesus at ang pinagbilinan na ipamalita ang importanteng pangyayaring ito. Ang interpretasyon ng iba, kababaang-loob daw ito ni Hesus kung bakit sa babae “lang” siya unang nagpakita nung kanyang resureksyon. Pero ayon naman sa mga kritikal, magagawa lang ito ni Hesus sa pinakamalapit na pinagkakatiwalaang tao.

Kung siya nga ay asawa at mahigpit na katuwang ni Hesus, malaki ang papel niya sa kilusang Kristiyano bilang First Lady. Kung di naman at malisyoso lang tayo, masasabi pa rin natin na isa siya sa mga outstanding student at disipulo ni Hesus na pinagkatiwalaang mamahagi ng “mabuting balita.” Makikita dito na binibigyan siyang kapangyarihan ni Hesus na magpahayag, magturo at mamuno... Kung ganon... makipagkumpetensya nga kay Pedro!

Hindi na siguro kailangang ipaghiyawan pa na pantay dapat ang karapatan ng mga lalaki at babae. Marami ang nagsasabing tanggap daw nila ang prinsipyong ito maliban sa mga fundamentalist at may sayad. Pero iba pang usapin ang pagsasabuhay ng prinsipyong ito.

Lumilitaw pa rin kahit saan ang diskriminasyong ito – sa bahay, sa paaralan, sa trabaho, sa simbahan, sa media, sa showbiz, sa pulitika, sa lipunan...

Marami pa rin ang mga domestikadong ina na wala nang kilalang mundo kundi ang bahay, ang asawa at ang mga anak. Maraming babae tuloy ang nag-aalangang magtapos pa ng pag-aaral dahil sa bahay din naman ang bagsak niya. Marami sa kanila ang hirap maghanap ng trabahong mapapasukan dahil umiiwas ang mga kumpanya sa maternity benefits. Marami sa mga babaeng artista ang biktima ng mataas na klase ng prostitusyon ng showbiz kung saan hindi man sila direktang nagbebenta ng laman sa mga lalaki, inuuto naman sila na kailangang magpaseksi para maging mabenta (hindi ba’t parang katawan din ang binebenta dun?). Marami sa mga babae ang nadedenggoy sa mga produktong pampaganda dahil inaakala nilang ang kanilang alindog ang magtatakda ng halaga nila bilang tao. Marami sa mga madre ng simbahan ang hanggang dun na lamang dahil hindi sila pwedeng maging arsobispo, kardinal o papa (mama pa, pwede!). Marami pa rin ang nag-aakala na pampagulo lang ang babae sa pulitika pagkat wala naman daw itong alam (kung sa bagay, kahihiyan nga sa kababaihan ang mga tulad ng pangulo... pero huwag naman lahatin).

Nagpapatuloy pa rin ang burges at pyudal na pagtingin sa kababaihan kung saan parang komodidad na ibinebenta ang babae at sinisiil ang karapatan. Ang nagpapalubha pa rito ay ang mismong pagtingin ng mga babae sa kanyang sarili... Magsisimula lamang mabago ito kung matututo siyang lumaban para sa nararapat.

Hinasa ng Karahasan at Arogansya

2007-04-11T03:58:00.000-07:00

Seryoso na talaga ‘to, pramis. Maninilip tayo…

May dalawang lente ng pananaw ang gagamitin natin sa paninilip. Ang isa ay moral, at ang isa pa ay intelektwal. Ang una ay tumutuligsa sa kultura ng karahasang matatagpuan sa relihiyon; at ang huli ay kumekwestiyon ng pangangailangan nito sa buhay ng tao at kung gaano ito katotoo.

Sige nga, testingin natin kung epektib nga yung lente. Sa moral na pamantayan natin ngayon, halimbawa, malupit ang mga kautusan at kaparusahang nakasaad sa Lumang Tipan (“Torah” para sa mga Hudyo).

Lisensyado noon ang pagkitil sa buhay ng tao bilang kaparusahan, samantalang ngayon ay mahigpit na kritiko ang simbahan laban sa death penalty. Kung ibabatay natin ngayon sa Universal Declaration of Human Rights, hindi makatao ang mga tipo ng pagpaparusang matagal na nagpapahirap sa tao bago patawan ng kamatayan --- tulad na lang ng pamamato at pagsunog. (Isama na rin natin kaya ang pagtuli na pauso nila? Ang sakit nun, a! Pero di naman pala yun parusa, bahagi lang pala ng kanilang “banal” na voodoo ritual.)

Tulad ng ostiyang nakita kong isinawsaw ng pari sa alak bago pulutanin; maraming beses isinawsaw sa dugo ang Kristiyanismo bago ito naging dominanteng relihiyon.

Kahit ang pagluwal sa paboritong bansang Israel ay dumaan sa napakaraming pagdanak ng dugo sa ngalan ng kinikilala nilang diyos. Katumbas pala ng inaasam na “gatas at pulot” ay “karne at dugo” ng mga nasawi. Kapalit ng “pangakong lupa” ay pangangamkam ng lupain at paglipol ng ibang lahi --- na siyang ugat ng kasalukuyang kaguluhan sa pagitan ng mga bansa sa Gitnang Silangan.

Ayon sa bibliya, sina Moses at Joshua ay mga batikang kriminal ng digmaan. Matinding pinsala ang dinala nila sa 60 syudad na humarang sa landas nila patungong Canaan. Ang mismong templo ng Jerusalem (pulitikal at relihiyosong sentro ng pinagkaisang Israel at Judah) ay naitayo ni Haring David mula sa mga abo ng mga nilupig na komunidad ng mga Palestino.

Napakahabang kasaysayan ng karahasan ang humubog sa bansang modelo ng relihiyong Kristyano. Ilan sa mga ito ay ang mga sumusunod:

• Paglipol sa mga Amalekites (Ex. 17:13)
• Paglipol sa mga Canaanites (Num. 21:3)
• Paglipol sa mga Bashanites (Num. 21:35)
• Paglipol sa mga Heshbonites (Deut. 2: 34)
• Paglipol ulit (?) sa mga Bashanites [Ilan ba ang buhay nila?] (Deut. 3:6)
• Pagsalakay sa Jericho (Josh. 6:21)
• Pagmasaker sa syudad ng Ai (Josh. 8:22-26)
• Pagsalakay sa Gibeonites (pero dahil matatalino daw sila, hindi na sila pinatawan ng kamatayan, pwersahang kinuha lang naman sila para gawing alipin) (Josh. 9:23)
• Pagmasaker sa Amorites (Josh. 10:10-13)
• Paglipol sa pitong kaharian (Josh. 10:28-40)
• Paglipol sa mga Hazorites (Josh. 11:11)
• Palipol sa mga Anakims (Josh. 11:21)
• Paglipol sa mga Canaanites (uli?) at sa mga Perizzites (Judges 1:5)
• Pagmasaker sa Jerusalem (Judges 1:8)
• Marami pang pagmasaker sa Zephath (Judges 1:17)
• Pagmasaker sa Bathel (Judges 1:25)
• Pagpaslang sa lahat ng kalalakihan ng Succoth
(Judges 8:17)
• Paglipol sa mga Ammonites (Judges 11:33)
• Pagwasak ni Samson sa Palestinya (Judges 16:30)
• Pagmasaker sa mga mamamayan ng Laish na walang kamalay-malay sa kanilang pagsalakay (Judges 18)
• Pagdakip at panghahalay sa mga birhen ng Jabesh-Gilead [ang mga kalalakihan at di birhen ay minasaker]; nung nagkulang pa ang mga birhen para sa kanila, naghanap pa sila sa Shiloh (Judges 21)
• Pamamaslang ni Saul sa Ammonnites (1stSam 15:7-8)
• Labanan ni David at Saul (1st Sam 18:6-7)
• Pagmasaker (sa pangatlong beses) sa mga Amalekites (1st Sam. 30:17)
• Pagpaslang ni David sa 2/3 ng populasyon ng Moabites, ang natira ay inalipin (2nd Sam 8:2)
• Pagpapamasaker ni David sa mga syudad ng mga anak ni Ammon (2nd Sam. 12:31)
• Pagpapapatay ni Amaziah sa 10,000 Edomites
(2nd Kings 14:7)
• Pagmasaker sa Tirzah, morbid na pinatay pati ang mga buntis (2nd Kings 15:16)
• Pagmasaker sa mga Ethopian na syudad sa paligid ng Gerar (2nd Chron. 14:14)

Whew! Ang tindi! Mauubusan na ako ng space. Pero marami pa yan. Dito pa lang, sa tantya ay milyon-milyon na ang namatay. Pero kung gusto natin ng mas malapit na tantya, paki basa na lang ang EvilBible.com website. Ayon dito, 371,186 katao ang direktang pinatay ng diyos at 1,862,265 ang ipinag-utos niyang ipapatay.

Ginusto ba talaga ng diyos ang mga giyerang pananakop na ito? O ng mga kinikilalang awtoridad ng panahong iyon?

Anupaman, pinaboran daw ito ng diyos ayon sa punto-de-bista ng mga Hudyo. At ang bibliya ay obvious na naisulat sa punto-de-bista rin ng kanilang kultura at kasaysayang mala-Iliad at Odyssey (na hindi lang natin tiyak kung puro kahambugan). Natural, sila ang bidang-bida sa kanilang kwento, at bilib-na-bilib naman tayo. “Chosen people” daw, e.

Naging adik sa giyera, masisibang pulitiko, mayayabang at mahahalay ang mga naging hari ng Israel – the perfect TRAPO model. Kung kaya, hinayaan diumano sila ng diyos na magkagulo at mahirapan. Nawasak ang pagkakaisa ng kaharian at nahati sa dalawa – ang Israel at Judah. Nasakop sila ng iba’t ibang emperyo na halos sumira sa identidad nila bilang nasyon. Nagkawatak-watak, karamihan ay nabihag at ang iba’y lumikas sa mas ligtas na lugar.

Dahil banta sa kanilang relihiyon ang pagsanib ng iba’t ibang kultura, posibleng mawalan ng trabaho ang mga hukom (judges) at propeta ng Judaismo. Kapag ganitong humihina ang raket, kelangang magpapansin. Kaya binigyang diin nila ang konsepto ng “pagiging matwid” --- o “righteousness” -- na para sa kanila ay nangangahulugang pagsunod sa kautusan ngTorah, para mapreserba ang kanilang mga katuruan...

Kasuklam-suklam para sa kanila ang mga sumasampalataya sa ibang diyos-diyosan. Sa kanilang pananaw, hindi pagiging matwid ang may ibang kaugalian, at kung gayon ay nararapat iwaksi ang eksternal na kulturang nakapalibot sa kanila. Maging ang pag-aasawa sa di-kalahi ay dapat iwasan.

Sa suma-total, righteousness is = religious intolerance.

Hanggang sa panahon ng pananakop ng Emperyong Romano, napanatili ng mga Hudyo ang kanilang kulturang ethnocentric. Hindi naman ganong pinapakialaman ng kanilang mananakop ang kanilang paniniwala sa “One, True God” basta’t kinikilala pa rin nila ang kapangyarihan ng hari ng Roma at nagbibigay sila ng tamang buwis. Business partners din sila ng hierkiya ng simbahan at ng papet na hari ng Israel sa pagkontrol at pagpiga sa mamamayan.

Dahil sa mas tuminding pang-aapi at pagsasamantala mula sa kamay ng mga dayuhan, umusbong ang pag-asa sa “Messiah” o tagapag-ligtas --- ngunit hindi tagapagligtas ng sambayanang Israel mula sa kahirapan, kolonyalismo at pang-aalipin... kundi, personal na tagapagligtas sa bawat “kaluluwa” na nanampalataya... Exclusive privilege lang ‘to para lang sa mga hard core members ng Judai club! (Judaism, diba?)

Mabuti pa ang mga superheroes nina Mars Ravelo, Carlo J. Caparas, Marvel, Warner Brothers, at iba pang mga produser at manunulat. Buong mundo ang gustong iligtas. Instant pa ang hustisya at pagpaparusa sa mga kriminal. Sa Kristiyanismo, buntot-mo-hila-mo; buhay-ko-ligtas-ko... Wis fakels ako sa’yo!

At sinabi pa diumano ni Kristo na siya ang daan, ang katotohanan at ang buhay. Walang makakarating sa kanyang “ama” kundi sa pamamagitan niya (John 14:6).

Paano na kung gayon ang mga mabubuting tao na iba ang relihiyon? Paano na si Mahatma Gandhi? Si Mohammed? Si Gautama Buddha? ...O si -- ... si Bob Marley?!

Tinuturuan tayo ng relihiyong ito na maging eksklusibista at makasarili... Maging lango sa pagliligtas ng ating kanya-kanyang kaluluwa habang tinitiis ang kabulukan ng lipunan... Isang Kristiyanong walang pakialam sa takbo ng ekonomiya, pulitika at kultura ng kanyang bansa... Isang pananampalataya na walang malasakit sa kinabukasan ng susunod na henerasyon...

Ang lagay ba, e, “Give to Ceasar what is Ceasar’s” na lang? Hayaan na lang ba natin ang pangungurakot ng gobyerno at ng mga dayuhan, basta’t naibibigay naman natin sa diyos ang para sa kanya?

Kaya nilang tanggapin na lumalala ang kahirapan, korapsyon, mga hidwaan, pagkasira ng kalikasan at iba pang nakapanlulumong isyu dahil ito diumano ay nasusulat sa bibliya. Karamihan sa kanila’y may pagtingin na wala na tayong magagawa roon at darating naman daw talaga ang pagkagunaw ng mundo. (Mukhang excited pa nga sila rito).

Bagamat meron namang mga liberal na Kristiyano sa kasalukuyan na may bokasyong tumulong sa mga kapus-palad; marami pa rin ang sektaryan. May iba nga na parang autistic na dahil gusto nilang humiwalay sa tinatawag nilang “sanlibutan” (o mundo ng mga tao -- alien siguro sila).

Meron ding mga mayayabang dahil sila lang daw ang maliligtas.

“Magsisi na kayo habang may panahon pa! Kailangang muli tayong ipanganak upang maligtas... Ilan lang ang mapapalad na makakasama sa kaharian ng diyos...” (kaya sa madaling salita, sumapi ka na daw sa maliit na grupo nila, mukhang hindi sa mainstream pipili ang diyos).

Diyos ko naman! Ipapanganak na naman ba ako uli, e, baka lalo lang ako kumulit? Saka magastos yun lalo na kung ceasarean.

Meron sa kanilang nagsasabi na ilang daan lang ang nakareserved sa “langit.” Pero ang bilang ng narekrut nila ay umabot na sa libo-libo. Kahit pala miyembro nila ay hindi siguradong maliligtas. Bakit nagrerecruit pa rin sila ng mga kasapi kung di naman pala sigurado ang flight ng mga ito papuntang langit? Aha!!! Mga illegal recruiters!!!

Kung meron ngang ganitong tao na humihikayat sayo, ano naman kaya ang masasabi mo sa kanila?

Ako? Nasagot ko ng pabalang: “...Huu! Kung kayo lang maliligtas, di na ko sasama. Siguradong badtrip at korni dun ‘pag nandun kayo!”

Hihirit pa sila, siyempre... Tatakutin ka ng mga paglalarawan nila sa impiyerno (na parang alam na alam na nila ang itsura nito dahil nanggaling na sila roon)...

Mamimilosopo naman ako: “Kung karamihan ng mga mahal ko sa buhay sa impiyerno mapupunta, dun na lang din ako...” Totoo yun, dahil wala na yatang mas impiyerno pa sa pag-atim na habambuhay silang magdurusa habang kasama ko ang mga mayayabang na yun sa “langit”. At least, baka makasama ko dun si Bob Marley saka yung mga yumaong astig na bayani, siyentipiko at pilosopo na inekskomunikado ng simbahan noon. Maari kaming magtayo ng unyon duon, magrally, magrebolusyon, at pwede rin naming patalsikin sa pamunuan si Satanas.

Kung mapupunta nga ko sa “langit”, habambuhay ko ring iisipin kung ano ang naging sintensya ng mga taong malapit sa akin --- susunugin ba sila sa impiyerno, tatalupan saka bubuhusan ng alkohol, papakainin nang papakainin hanggang pumutok ang tiyan, ibababad ang katawan sa dagat ng tae habang kumakanta ng “Wag kang aalon” RNB, regae, or rock n’ roll version? Tsk! Tsk!

--- Habang ako, habambuhay ding kakanta sa langit ng “Halleluiah!” ala-Bossa Nova, nakaputing damit (nakakataba pa namang tignan ang puti), tumutugtog ng harp, trying hard magpakabuti, bawal magmura, bawal magpower-trip, bawal mag-yosi, wala nang green jokes, walang unyon, walang rally, walang tunggalian… (yawn…) – boring!

Sa mga pamimilosopong iyon, asahan mong tatawagin kang demonyo ng mga pundamentalista. Pero huwag kang umasa na matutuldukan na ang walang kwenta niyong usapan nang ganun-ganon lang. Lalo lang silang naproprovoke. Pakiramdam nila, sila yung tinutukoy sa bersong: “Blessed are the persecuted...” Gustong- gusto lalo nila yun. Laging sila ang huling katwiran na maririnig... Kapag ganito ang kausap mo, malamang tatalikod ka na lang... at bubulong ng: (“Gago!”)

COPY CAT!

2007-04-11T03:52:00.000-07:00

Arogante at hindi kailanman makatwirang sabihing ang Kristiyanismo lang ang tunay na relihiyon. Hinahamak na kagad nito ang ibang paniniwala, samantalang humalaw din naman ito ng mga ideya at kaugalian mula sa iba.

Dahil sa kakulangan ng mas angkop na termino, “Paganismo” ang tawag ng mga Kristiyano sa ibang pananampalataya. Mula ito sa salitang Latin (“paganus”) na simpleng pumapatungkol noon sa sinumang nakatira sa labas ng siyudad. Mas nauna kasing lumaganap noon ang Kristiyanismo sa mga siyudad kaysa sa mga kanayunan. Pero ngayon, kaakibat na lagi ng salitang “pagano” ang mapanghating kultural na pader at diskriminasyon sa pagitan ng tao-sa-tao...

Di makakaila na ang pundasyon ng Kristiyanismo ay Judaismo – na mistulang chopsey na kumuha ng iba’t-ibang sangkap mula sa mga tinagurian nilang “pagano” ng prehistorikong relihiyon... At ang Kristiyanismo na hinango na nga sa Judaismo ay nag-recycle pa ng mga kanluraning tradisyon ng Europa para isanib sa kanya.

Ika nga, “second rate, trying hard copycat!”

Wala naman akong isyu sa mga pirata. Lalo na kung nais mo lang palaganapin kung ano ang mabuti. Mahirap lang dun ay yung parang balite. Yung punong madalas katakutan noon dahil may mga engkanto daw na nakatira. Ugali kasi ng mga balite na makigapang muna sa ibang puno habang umuusbong pa at di pa niya kayang suportahan ang kanyang katawan. Kaso pag malaki na, siya na ang buong puno! – at tinatanggalan na nito ng esensya ang dating puno.

…Ang Kristiyanismo nung lumaki na ay parang balite. Ipinangangalandakan na nito na siya ang tunay na relihiyon…

Mga Prehistorikong Relihiyon

Wala pang katiyakan kung kailan nga ba nagsimulang magkaroon ng relihiyon. Pero may nadiskubre ang mga arkeyologo na sa panahong Paleolithic (50,000 BC – 30,000 BC), naisasapraktika na ng mga Neanderthal homo sapiens ang ritwal ng paglibing kung saan pinababaunan ng mga pagkain at kagamitan ang yumao – indikasyon ito ng posibleng paniniwala nila sa kabilang-buhay. Posibleng ito ang pinakamatandang ekspresyon ng relihiyosong paniniwala bukod sa pagsamba sa mga hayop at ispiritu ng halaman.

Ang Ehipto ay kilala sa paggawa ng mummy. Bahagi kasi ng kanilang relihiyosong paniniwala ang “kabilang-buhay” kung kaya noon ay inililibing nila ang mga yumao, lalo na yung may mga katungkulan, na may mga pabaon ring kagamitan, pagkain at kayamanan. Kung uso na siguro ang cellphone noon, tiyak pababaunan din sila ng maraming load para tuloy-tuloy pa rin ang ugnayan nila.

6000 BC, noong nagsisismula pa lang umusbong ang sibilisasyon sa Tsina, naisasapraktika na rito ang bone divination o mga kulto para sa mga yumao bilang relihiyon. Hanggang ngayon ay na-isasapraktika pa rin nila ang ancestral worship tulad ng napanood natin sa Mulan.

Ang Hinduism at Buddhism naman, na parehong nagmula sa Vedic religion ng Indus Valley noong mga 2500 BC, ay naniniwala sa walang katapusang siklo ng buhay mula kapanganakan, pagbabago, kamatayan at muling-kapanganakan.

Sa mga nabanggit na prehistorikong mga praktika, makikita natin na maaring ang takot ng tao sa kamatayan at ang misteryo nito ang nagtulak sa pagkakatatag ng mga unang relihiyon. Pare-parehong nagmula sa emosyunal na pagpapahalaga sa mga kasamang yumao at halos lahat ay may paniniwalang may pinupuntahang kabilang-buhay ang isang pumanaw.

Kung kaya siguro may konsepto ng “afterlife” sa halos lahat ng matatandang kultura at relihiyon:

Sa Hindu ay may karma, reinkarnasyon at Naraka (underworld); sa Griyego ay may Hades o Tartarus; sa Roma ay Avernus, Hades o Pluto; sa Ehipto ay Duat; sa Sumeria ay Dilmun, Kur o Ki-Gal; sa Babylon ay Kurnugia; sa Buddhist ay Naraka; sa Tsina ay Diyu; sa Japan ay Yomi at Jigoku; sa Norse (German) ay Hel o Niflheim; sa Aztec ay Mictlan; sa Inca ay Uku Pacha; sa Mayan ay Xibalba (watch Apocalypto); sa Hebrew ay Sheol o Gehenna; at marami pa... (Di ko yan stored knowledge. Wikipedia lang yan!)

Sa Kristiyanismo naman ngayon: hell, impiyerno, kasanaan, purgatoryo, interim state, limbo, langit, heaven, paradise, cloud 9, euphoria, ecstacy, orgasm (ay di pala kasali yun!), at kung ano pang “anik-anik” ang tawag sa kabilang-buhay...

Ang mga mitolohikal na tagapamahala ng underworld tulad ni Hades, Utnapishtim (nasa Gilgamesh), Mot (Canaanite), Set, Osiris, Horus at Isis (Ehipto) atbp. ay nirevive sa katauhan ni Lucifer, Satanas, Demon, Diyablo, Taning, God, Yahweh, Jehova, San Pedro, etc...

Malaking salik din ang pamumuhay ng mga tao noon sa kanilang relihiyosong paniniwala. Noong 8,000 BC sa mga kulturang umusbong sa disyerto ng Hilagang Amerika, ang relihiyon ay may kaugnayan sa pangangalap ng pagkaing halaman. Gayundin noong umunlad na ang agrikultura sa Central America noong 5,000 BC; itinatag ang mga settlements o mga sentro ng ritwal para sa kanilang pagsamba sa mga ispiritu ng halaman at ilang sagradong pinuno.

Sa paghahanap ng tao ng pinagmulan, halos lahat ng mga antigong sibilisasyon ay may kanya-kanya ring mito (myths) tungkol sa paglikha ng mundo. Ang iba’y nakakaaliw, yung iba nakakatawa. Meron ding x-rated ang dating (walang stir) – sa kuwentong Ennead (Egypt), nagmasturbate daw si Atum para maibsan ang lungkot. At yung semilya daw niya at hininga ang salarin kung bakit may buhay sa balat ng lupa. Hehe!

Ang pinakamalapit sa paniniwalang Judeo-Christian ay isa sa tatlong mga mito ng Ehipto kung saan si Ptah (Osiris, sa ibang bersyon, Atum-Ra) na tagapaglikha ay meron ding walang-hanggang kapangyarihan. Sa pamamagitan din diumano ng kanyang “salita”, nilikha niya ang mundo at iba pang diyos. Maari ring ito ang pinirata ng Genesis.

Ang “Eridu Genesis” ng Sumeria (matatagpuan din sa epikong Gilgamesh), ang pinakamatandang mitolohiyang isinulat sa bato (clay tablet) noong mga 1800 BC, ay nagsasaad din ng kuwento hinggil sa pagkakalikha ng mundo at sa dambuhalang baha na halos katulad din ng kuwento ni Noah at ng kanyang arko. (Eto na nga yung kuwento, mga bata!):

Ang diyos daw na si Enki (Ea sa Akkadian version) ay nagbigay diumano ng babala kay Athra-hasis (Zi-ud-sura / Gilgamesh) tungkol sa magaganap na paglipol sa sangkatauhan sa pamamagitan ng baha. Ipinag-utos niya ang paglikha ng isang arko para masagip ang buhay ng bida, ng kanyang pamilya at ng ilang mga hayop. Tumagal ang pag-ulan ng pitong araw at pitong gabi. Matapos nito ay nag-alay ang bida ng sakripisyo para sa mga diyos.

Bukod sa Eridu Genesis, mahigit 175 mito tungkol sa delubyong baha na maririnig sa iba’t ibang panig ng mundo na may iba’t ibang bersyon. Kabilang sa mga sikat ay ang Matsya (Hindu Puranas); Oxyges, Decaulion at Dardanus (Greek); 1st Book of Enoch at Book of Jubilees (ilan sa mga Dead Sea Scrolls pero iba ang bersyon nito kaya di isinama sa bibliya); at Shujing (China).

Di malayong ang kwento sa Genesis hinggil sa pagkakalikha ng mundo at hinggil sa dambuhalang baha ay hinalaw sa mga mitong nabanggit. Pero di lang yun ang pirated. Maging ang ilang batayang doktrina ng Judeo-Kristiyanismo ay maraming pagkakahalintulad sa mga paniniwala ng ibang kultura’t relihiyon. Yun nga lang, sinasabi nilang sila pa rin ang tunay at ang maliligtas… Ang taray!

Konsepto ng Diyos, Imortalidad at Moralidad

Tulad ng mga Griegong diyos, “anthropomorphic” din ang karakter ng kinikilalang diyos ng mga Kristiyano at Hudyo --- yung tipong naglalakad, nakikipag-usap, nagseselos, tinotopak, nagagagalit, nagmamahal, natutuwa, nangungulit, nagpopower-trip, napapagod, namamahinga, nagkaka-anak, etc...

Kahalintulad ng sa tao -- may personalidad at may emosyon ang diyos. Dinagdagan lang ng konti pang sangkap para maging kakaiba at mas mangibabaw --- mas binudburan pa ito ng misteryo kung saan hindi nakikita ang kanyang imahe, ginawang mas “makapangyarihan” dahil solo flight lang siya, at hindi daw maaaring magkamali. Siya ay omnicient at omnipresent, ang Alpha at Omega at ang “One, True God.”

May mga arkeolohikal na ebidensya na may mga nauna pang tao o sibilisasyon na naniniwala sa imortalidad ng kaluluwa tulad ng Tsina, India at Ehipto. Pero si Plato ng Greece ang isa sa mga unang nagsadokumento at nag-angat nito sa pilosopikal na lebel na may kaugnayan sa pagtatatag ng isang ideyal at moral na lipunan -- ang “Republic”. Mula ito sa mga ideya ng kanyang guro na si Socrates (469-399 BC). Isa ito sa mga klasikong pilosopiya na lumaganap mula Macedonia, Greece patungong Ehipto, Persia, India at iba pang bansa noong Hellenistic period (336 – 30 BC) mula sa mga matatagumpay na pananakop ni Alexander the Great.

Nabuo ni Socrates ang teoryang ito sa konteksto ng krisis sa moralidad ng mga Griego. Dito siguro siya nakakita ng desperadong pag-asa ng kaligtasan mula sa kalupitan ng lipunan. Kung baga, kung wala na tayong magagawa para isalba ang ating lipunan sa bulok na sistema, di bale nang mahawa rin sa pagkabulok ang ating katawan... may kaluluwa naman daw tayo na pwede pang maligtas. Itinuro niya rin noon sa mga tao na pag-isipan ang “masama” at “mabuti.” Binanggit niya rin ang isang ideyal na pagpapatakbo ng lipunan na mainam diumanong ipalit sa sistema noon. Hindi ito trip ng ibang mga tao noon kaya pinuwersa siyang uminom ng lason para mamatay.

Nabanggit kanina na maaring sa panahong Neanderthal pa lang ay may konsepto na ng diyos at imortalidad ng kaluluwa. Pero may mga pag-aaral na ang konsepto ng moralidad ay maaring mula pa nung nagkaroon ng tao. Kung baga, inborn sa atin. Natural ito sa ating esensya bilang tao na binunsod ng mga bayolohikal na kadahilanan -- ng ating mas maunlad na utak --- at hindi pinauso lang ng mga relihiyon.

Ang moralidad – isang abstraktong konsepto na binubuo ng ating emotional instincts o ng mga pakiramdam na guilt, awa, tuwa, pagkadismaya, pagmamalasakit, pagtangi, pagpapahalaga at responsibilidad o pananagutan -- ay ang pinagmulan ng lahat ng moral na batas. Bago pa man lumaganap ang relihiyon ay may mga simpleng batas na gumagabay na sa mga grupo ng tao.

May mga eksperimento rin na nagpapatunay na kahit sa mga hayop, lalo na sa hanay ng mga unggoy, ay kakakitaan rin ng emosyon at sosyal na responsibilidad sa kanyang kauri. Kaya malay ba natin kung mayron din silang kinikilalang diyos o may isinasapraktika rin silang relihiyon? O baka iniisip rin nila na sila ang chosen species?

Nailatag na ng mga sinaunang pilosopo, o ng mga taong nauna pa sa kanila, ang mga batayang prinsipyo ng ispiritwalidad at pagiging matwid ayon sa pag-aaral nila sa kaibahan ng masama at mabuti. Meron na rin noong konsepto ng moralidad bago pa man lumaganap ang Judeo-Kristiyanismo o ang Ten Commandments.

Nakakabilib na umabot din ang pilosopiya ni Confucius sa katuruan ni Kristo. Pamilyar ba sa iyo ang, “Huwag mong gawin sa iba ang di mo gustong gawin sa iyo ng iyong kapwa”? Reciprocity daw ang tawag sa pilosopiyang ito. Mahirap man alamin ang absolutong tama at nararapat gawin, ang prinsipyong ito ang maaring maging gabay para malaman nating masakit rin para sa iba ang mga bagay na nakakasakit sa atin, kaya iwas-trobol. Simple pero rock, diba? Hindi yung ang daming “Thou shall not” dito at “Thou shall not” doon na mahirap namang kabisaduhin at intindihin.

Back to the Originals!

Ayon sa mga pananaliksik at sa mismong bibliya, si Abraham na kaunaunahang “patriarch” ng nasyunalidad at paniniwalang Hudyo, ay nagmula sa siyudad ng Ur at nagtungo sa “Canaan” (isang lugar sa pagitan diumano ng Syria at Egypt sa kasalukuyan) noong mga 1850 BC. Nangangahulugan ito na isa siyang Sumerian, ang lahing pinagmulan yata ni Sadam Hussein.

Maaring nagsimula ang sinaunang Judaismo sa tradisyong Sumerian na, bagamat polytheistic, ay sumasamba sa isang City Diety na pinaniniwalaang kumukontrol ng kalikasan at pang-araw-araw na pamumuhay ng siyudad. Mukhang dito nag-evolve ang paniniwalang monoteyistiko mula sa henoteyistiko – ang paniniwala sa maraming diyos pero isa lang ang pinakamakapangyarihan. (Tatalakayin sa ibang chapter na maaring polytheistic o henotheistic ang sinaunang Judaismo at ilang teorya kung paano naging monotheistic ang Judeo-Kristiyanismo. ‘Wag lang kayo masyadong mainip, dude.)

Pinatayo ni haring Ur-Nammu (hindi yun mura, hari siya ng Ur) ang ziggurat o hagdan-hagdang templo para sa moon god na si Nanna noong 2100 BC. Napakahalaga sa mga taga-Ur na mapasaya ang kanilang diyos sa pamamagitan ng araw-araw na pagdarasal at pag-aalay; at kung hinde, lagot silang lahat! Maari daw magpadala ng delubyo, sakit at digmaan. Siyempre, sa kanila rin galing ang epikong Gilgamesh na naglalaman ng maraming pamilyar na kuwento na may tema higgil sa imortalidad, dambuhalang baha at pagpaparusa ng diyos sa kasamaan.

Sa panahon ni haring Naram-Sin (hindi related kay Cardinal Sin) ng Mesopotamia noong 2254 BC, ambisyosong dineklara niya ang kanyang sarili bilang isang diyos. Pero hindi yun ang naging mahalagang kontribusyon niya sa kasaysayan ng relihiyon kung bakit natin siya binanggit. Itrinansporma niya ang pangkalahatang relihiyon ng kanyang nasasakupan mula sa pagsamba sa isang partikular na City Diety (dahil lahat ng mga siyudad noon sa Mesopotamia ay may kanya-kanyang diyos) patungong paniniwala sa isang “unibersal” na diyos na gumagabay sa lahat.

Kung kaya bago pa man sa panahon ni Abraham, meron na noong konsepto ng pagsamba at pag-aalay sa diyos na unibersal, makapanyarihan sa lahat, tagapagbigay-biyaya, at namumuhi sa kasamaan ng tao. Nagpasa-pasa ang tradisyong ito sa kanyang anak na si Isaac (may anak rin siya sa labas na si Ishmael – ninuno ng mga Muslim), apo na si Jacob, at labindalawang apo-sa-tuhod na pinagmulan ng 12 tribes ng Israel. Kasabay ng paglipas ng panahon ay ang ebolusyon at pag-unlad ng Judaismo bilang isang mayor na paniniwalang pangrelihiyon.

Noong 1364-1347 BC, ipinatupad ni Haring Akhenaton ng Ehipto ang monoteyistikong pagsamba sa diyos ng araw na si Aton. Isa itong radikal na pagsalungat sa nakagawiang poleyistiko ng Ehipto kung kaya hindi rin ito nagtagal. Mawawalan siyempre ng raket ang mga pari ng iba’t ibang diyos-diyosan. Anu’t-ano pa man, naitala ito sa kasaysayan bilang kaunaunahang monoteyistikong relihiyon na maaring nakaimpluwensya sa mga Hudyong naninirahan sa Ehipto bago diumano ang panahon ni Moses.

Bagama’t maraming pagkakapareho sa ibang relihiyosong tradisyon, isa sa naiiba sa Judaismo noong panahon nina Moses ay ang paniniwala sa “one, true god” na walang pangalan. Basta “I am who I am” o “Diyos ni Abraham, Isaac at Jacob” lang ang tawag nila. Kailan lang naman daw naisulat ang bibliya na may pangalan nang Elohim, Baalim, Jehova o Yahweh ang diyos (kontrobersyal pa dahil sa iba’t ibang saling-wika).

Ayon sa tantya ng ilang historyador, mga panahong 1300 - 1290 BC pinamunuan ni Moses ang mga Hudyo palabas ng Ehipto (bagamat kontrobersyal din ito dahil walang nakitang ganung pangyayari sa kasaysayan ng Ehipto kung pagbabatayan ang mga heiroglipiko at noon lamang 900-500 o 400 BC, at yung iba nagsasabi pang 140 BC lamang ito naisulat sa Torah). Noong mga panahon din daw na ito nila natanggap ang Ten Commandments. (Oo na, pati yun kontrobersyal na nga din!)

Sa panahon ng kanilang pagpapalabuy-laboy sa disyerto, merong naisaad na insidente ng pagsamba ng mga tao kay Baal kung kaya nagalit si Moses. Maaring indikasyon ito ng tunggalian sa loob ng Judaismo sa pagitan ng luma at bagong mga tradisyon. Maaring hindi pa ganap na natratransporma ang paniniwala ng lahat sa isang monoteyistikong relihiyon kung kaya binigyang-diin ito sa unang batas ng 10 Commandments.

At kahit na noong panahon ng mga hari at propeta sa Israel noong 1013 – 750 BC, laging ipinagdidiinan ng mga pinuno ng Judaismo ang pagsamba sa “One, True God” marahil para baguhin ang nakagisnang nang lumang tradisyong Judaismo na henoteistiko, at pumapangalawa ay bigyang proteksyon ito laban sa impluwensya ng mga eksternal na kulturang sumakop sa kanila.

Noong 721 BC, sinakop ng Assyria ang Samaria na nagpalubog sa sampung Jewish Tribes sa hilaga. At noong 586 BC ay nasakop din ng Babilonya ang katimugang kaharian ng Judea. Nawasak ang unang Templo ng Judaismo sa Jerusalem at marami sa mga Hudyo ang dinala sa Babilonya bilang alipin.

Sa gitna ng kaptibidad at kalayuan sa kanilang bayan, marami sa mga Hudyo ang napilitang sumunod sa mga katutubong kagawian at ritwal ng pagsamba sa mga idolo ng kanilang mananakop. Kung kaya sinikap ng mga nag-aalalang mga deboto na organisahin ang mga naunang sulatin tungkol sa kanilang kasaysayan, tradisyon, pananampalataya at mga napulot na aral mula sa “pagbawi ng diyos” sa “pinagkaloob” niyang tahanan. Niluwal nito ang Hebrew Scriptures (kalimitang tinatawag na Five Books of Moses, Torah o Pentateuch).

Noong 539 BC, nasakop ng Persia ang Babylonia sa pamumuno ng haring si Cyrus II. Pinayagan ang mga Hudyo na bumalik sa kanilang lupain at muling itatag ang nasirang templo. Kalaunan ay natipon at naisulat na rin ng mga deboto ang mga pangaral ng mga naunang propeta at mga propeta ng Post-exilic period. Ang komplilasyon na ito – “The Prophets” – ay naging bahagi ng Jewish Scriptures na pumapangalawa lamang ang importansya sa Torah. Ang ibang mga natitirang libro ng bibliyang Hudyo tulad ng Psalms, Proverbs, Job, Ecclesiastes, Daniel, Ruth at Esther ay tinagurian bilang “Writings.” Ito ang huling grupo ng mga sulatin na tinanggap ng mga Hudyo bilang bahagi ng kanilang Scriptures.

Matapos nito ay ang paglaganap ng kulturang Griyego dala ng Hellenistic period. Noong 147 – 146 BC, naging bahagi ng Emperyong Romano ang Greece at sinakop rin nito ang Judah – isang malaking pagkasaysayang agos na nagdala ng malaking impluwensya sa Judaismo.

Naisalin ang Hebrew bible sa Septuagint noong 1st – 2nd century BC para mas maraming Greek-speaking na mga Hudyo ang makaintindi (naging second language na kasi nila ang Greek). Naidagdag dito ang mga Apocrypal na librong isinulat noong 300 BC hanggang 70 BC (hindi kinukunsidera ng Protestant canon bilang bahagi ng banal na kasulatan).

Ang mga pinuno ng simbahan na kabilang sa elitistang uri ay nakapag-aral at naimpluwensyahan ng pilosopiyang Griyego. Kung kaya ibayong nagpalalim at nagpabilis ito sa pagsasanib ng dalawang magkaibang kultura at paniniwala.

Big deal nga, sa katunayan, para kay Apostle Paul ang kumplikasyon ng paghahalong-kalamay ng kulturang Griyego at Hudyo. Masasalamin ito sa Acts (nung may naka-engkwentro siyang mga pilosopong Epicurian at Stoic), sa 1st Corinthians at Colossians 2:8 na naglalaman ng babala laban sa pilosopiyang Griego na nangingibabaw sa kanilang relihiyon.

Pagkalipas ng maraming taon, marami na rin ang naging bersyon at saling-wika ang bibliya tulad ng Latin (Vulgate), Gothic, Armenian, Albanian, Georgian, Old Slavonic, English, Español, at halos lahat nang wika. Meron ring King James Version, English Revised Version, American Revised Version, The Revised Standard Version, New Revised Standard Version, at sandamakmak pang iba. Hinihintay ko na lang na magka-comics o di kaya’y gay lingo version. Tadtad din ng kontrobersiya ang natamo ng bawat pagsasalin dahil sa diumano’y paglilihis nito sa mga orihinal na texto.

Nakita natin na sa panahon pa lang ng pag-usbong ng sinaunang Judaismo, samu’t saring tradisyon at paniniwala ang nag-ambag sa paghuhubog nito hanggang sa magkaroon ito ng sariling identidad… Identidad na patuloy na prinoprotektahan at ginigiit ng ilan dahil nagpapatuloy rin ang panganib na malamon ito ng ibang kultura…

Hanggang sa panahon ng pagluwal at paglaki ng Kristiyanismo (at maging hanggang sa kasalukuyan), nagpapatuloy ang “dagdag-bawas” sa mga doktrina…

Impluwensyang Pagano sa panahon ng Bagong Tipan

Nagtataka ka ba kung bakit may mga tradisyong Kristiyano na wala naman sa bibliya? Ang pasko, ang easter egg, ang araw ng mga santo, ang mga ritwal sa pagmimisa, ang celibacy, ang santo papa at ang kanyang eleganteng gayak at pamumuhay, ang paghalik sa kanyang singsing, ang pagsamba sa mga rebulto, ang halo sa ulo ng mga santo at anghel, ang mga piyesta, at iba pa – san kaya nanggaling ang mga ito?

Aminado naman ang ilan sa atin na bihira tayo magbuklat ng bibliya. Magresearch pa kaya! Kasi nakakaloka, ang hirap intindihin. Saka pwede namang umasa sa papatchi-patching mga berso na tinatalakay ng mga pari o pastor kapag araw ng pagsamba. Pero may kasabihan nga: “Little knowledge is dangerous…”

True yan. Pero dangerous din pala ang marami mong natutuklasan… Ewan ko nga kung bakit napagtripan ko pang saliksikin ito. Bukod sa nakakakulot ng utak, lalo lang akong nadidismaya sa relihiyong kinabibilangan ko. At higit sa lahat, hindi ko matapos-tapos ang pagreresearch! Kaya hindi lahat ng katanungan ko, na maaring katanungan mo rin, ay may kasagutan. Kung sabagay, wala namang katapusan ang pag-aaral – ‘wag lang tayo matigok kaagad.

1. Pasko

Isa sa mga malaking katanungan ay ang tradisyon ng Pasko na ipinagdiriwang ng mga Kristiyano at di-Kristiyanong bansa. Hindi ba’t kaya nga “Christmas” (pinaiksing Christ’s mass) ay dahil nakasentro ang okasyong ito kay Kristo? E, bakit lahat na lang nakiki-celebrate? Ano ang importansya nito sa kanila?

E, bakit rin pala Pasko ang tawag natin dito sa Tagalog? Wala namang matatagpuang “Kristo” sa salitang ito? Bakit rin kung minsan ay “Xmas” na lang ang tawag dito? Minsan naman ay Yuletide. Ano rin kaya ang kinalalaman ng mga Christmas tree, palamuti, Santa Claus, Rudolph the red-nosed reindeer, Noche Buena, queso de bola, carolling at iba pang magastos na simbulo sa Pasko? At bakit nangangarap sila ng “White Christmas” gayong wala namang snow dito o sa bansang pinanganakan ni Kristo?

Daming tanong, noh? May internet naman. At ayon nga dito, “Christ’s mass” o “Christos missa” (griego at latin) ang pinanggalingang salita nito. At ang “X” (“chi”) ay ang unang letra ng “Christos” sa alpabetong Griyego kung kaya kalimitang ginagamit ang “Xmas” bilang pinaikling “Christmas.” (Pero sabi ng mga pundamentalista, anti-Kristo daw ang mga gumagawa nito. Hala!) Ang Tagalog na salitang “pasko” naman ay minana natin sa mga Kastilang mahilig magpiyesta. Ang “Pascua” para sa kanila ay nangangahulugan ding fiesta o kasiyahan.

Isa ito sa mga pinakapopular na winter festival na ipinagdiriwang ng iba’t ibang kultura lalo na yung may winter siyempre. Sa mga panahong ito kasi, walang gaanong agrikultural na gawain, walang pasok, at walang magawa. Masarap din mag-inuman ‘pag ganitong malamig na nangangahulugang tagay-&-pulutan celebration na! Tradisyon ito sa Europa bago pa man dumating ang Kristiyanismo rito.

Sa Scandinavia, isa itong festival na kung tawagin ay “Yule” o “Yule Tide” –mula sa salitang Anglo-saxon na “geol” – na ipinagdiriwang mula huling bahagi ng Disyembre hanggang maagang bahagi ng Enero. Nagsusunog sila ng “Yule logs” sa loob ng labing-dalawang araw para parangalan ang diyos ng kidlat na si Thor at para na rin sa kahilingan nilang kasaganahan pagkatapos ng tag-yelo. (Ito siguro ang pinagmulan ng simbulong mistletoe na dinadaanan ni Santa Claus at ng mga magnanakaw) Sinasabayan nila ito ng kasiyahan at pagsasalo-salo sa pagkain.

Gayundin sa Pagan Germania, ang katumbas ng pagdiriwang na ito ay ang “Mid-winter night” na sinusundan ng “12 wildnights” -- talaga sigurong wild dahil kinatatangian ito ng pagbabaha ng alak at pagkain, merry-making (kaya pala “Merry Christmas” ang batian natin), at walang humpay na pagpa-party. Dito nanggaling ang konsepto ng 12 days of Christmas (Dec. 25-Jan. 5) na mahirap kantahin. Malapit ito sa pagdiriwang ng mga Romano sa Saturnalia kung saan galing ang pagpapalamuti ng mga berdeng dahon (Christmas tree at wreath), mga pa-ilaw at pagbibigayan ng regalo.

Sinasabing nilikha ng simbahan ang “Christmas holidays” para enganyuhin ang mga pagano na maging Kristiyano nang hindi naisasantabi ang kanilang mahahalagang tradisyon. Kung bakit ika-25 ng Disyembre itinakda ang okasyong ito ay dahil ipinagdiriwang din sa araw na ito ang mga tradisyunal na kaarawan ng ilang mga paganong diyos tulad nina Ishtar (diyosa ng pertilidad, pag-ibig at digmaan ng mga Babylonian), Sol Invictus (solar diety ng mga Romano at Syrian) at Mithras (soldiers’ god ng Persia).

Napopularisa ito sa Europa noong iginawad sa araw na ito ang korona kay Charlemagne noong taong 800 at nung binasbasan bilang hari si Edmund the Martyr noong 855. Mula nung Middle ages, nakagawian nang sakyan ng mga pulitiko ang popularidad ng pasko para mapalapit sila sa masa. Karaniwang itinataon nila ang kanilang “big day” sa pasko.

Noong 1377, naglunsad ng isang malaking Christmas Party si King Richard II ng Inglatera kung saan dalawangpu’t walong baka at tatlong-daang tupa ang itinumba. Siyempre, hindi mawawala ang “Yule boar” o litson na isa sa mga simbulo ng masaganang handaan. Nakatatak na rin sa mga ganitong okasyon ang riot, kalasingan, kahalayan, pagsususgal at iba pang anti-sosyal na gawain na maiuugnay pa rin sa tradisyon ng Saturnalia at Yule. Meron ding mga bayarang grupo ng mga mang-aawit at mananayaw na umaaliw sa madla. Dito nagsimula ang pangangaroling na paulit-ulit at nakakayamot.

Masyadong nagagamit din ang okasyong ito sa tumitinding komersiyalisasyon sa sistemang pandaigdig. Promotion ito ng mga kapitalista para mabili ang bumabahang mga produkto sa pamilihan. Buti sana kung malaki ang Christmas bonus (Merry Christmas, boss! Hehe!).

2. Easter Egg Hunt

Hindi ko rin maiugnay kung ano ang kaugnayan ng Mahal na Araw sa Easter Bunny at egg hunt. Parang ang layo.

Ang nalalaman ko lang ay ang mahigit 2,500 taon nang tradisyon ng mga Persian sa kanilang pagdiriwang ng bagong taon o “Nowrooz” kung saan pinipintahan nila ang mga itlog na iaalay sa kanilang hari. Kung paano naman lumitaw ang simbulong kuneho ay isa pang malaking palaisipan.

Merong naitala sa kasaysayan tungkol kay Eoster kung saan nanggaling ang katagang “easter.” Isa siyang Germanic goddess na wala namang kinalalaman sa mga itlog at kuneho.

3. All Souls’/Saints’ Day

Ewan ko lang. Pero sa pagkakaalam ko ay hindi naman tayo inobliga ni Kristo o ng Ten Commandments na ipagdiwang ang All Souls’ / Saints’ Day. Pauso na naman ito ng kung sino-sino.

Katulad ng mga prehistorikong relihiyon, bahagi ito ng pagpapahalaga sa ating mga yumao na maganda rin naman sana kung tutuusin. Pero paano kaya ito inangkupan ng simbahang Katoliko kung wala ito sa kanilang orihinal na doktrina? Hindi kaya katulad rin ito ng pakiki-ride-on nila sa pasko para yakapin sila ng masa? O baka naman may negosyo rin silang mga kandila?

Ginugunita rin sa araw na ito ang mga martir na santo kahit di naman natin kilala kung sinu-sino ang mga ito. At karaniwang wala rin naman tayong paki kung sino yung mga banyagang santo na yun, diba? Basta mga huwaran daw sila. At sa kung paanong paraan sila naging santo ay wis fakels din tayo. Basta’t sa araw na ito ay buhay na buhay ang mga negosyong bulaklak at mga kandila, bakasyon, matrapik at masayang magkita-kita’t magtong-its sa puntod.

Ang nakakabahala lang ay ang higit pang paglala ng komersyalisasyon nito sa pagpasok ng konsepto ng “Holloween” sa ating tradisyon. Bukod sa magastos na mga gimik, costume parties at nakabubuwisit na “trick-or-treat”, naghahasik lang ito ng walang kwentang katatakutan sa mga kabataan.

Imbis na parangalan tuloy natin ang ating mga yumao ay pinalitan natin sila ng mga multo, white lady, bampira, tikbalang, aswang at kung anu-ano pang engkanto sa ating isipan.

4. Iba pang tradisyon

Marami pa sa mga tradisyong Kristiyano ang nais ko pang saliksikin. Marami pang mga tampok na ritwal ang mahirap kakitaan ng importansya kaugnay ng pananampalataya.

Tulad, halimbawa, ng mga de-numerong ritwal ng pagmimisa na may pagkakahawig sa sinaunang mga ritwal ng antigong Ehipto. Kung merong chants ang huli, tayo naman ay parang loro ring sumasagot sa pari… Gayundin ang pagkakaroon ng mga rebulto. Hindi ba’t lagi rin itong laman ng mga debate sa pagitan ng Katoliko at mga pundamentalista?

Palaisipan din sa akin yung bilog na halo sa ulunan ng mga santo… Bakit bilog at hindi na lang parisukat? Sabi nila, eternity daw ang sinisimbulo ng bilog. Pinagpapalagay nga ng mga deboto na ito nga ang gantimpala sa mga banal. Pero meron akong tsismis na narinig na simbulo daw ito ng Sun God ng Roma at kalimitang ginagamit nila ito para iugnay o pag-isahin ang kanilang luma at kasalukuyang tradisyon. Tulad daw ng pinintang imahe ni Kristo na pinangalanang “Christo Sole” (nangangahulugang “Christ the Sun”) sa St. Peter’s Basilica sa Roma.

Ang pagsamba rin, halimbawa, sa krus… Hindi naman daw ito isang Kristiyanong simbulo, bagkus ay ng panunupil ng isang makapangyarihang mananakop. Isa itong simbulo ng paghahasik ng lagim at opresyon ng Emperyong Romano sa mga sumasalungat sa kanila.

Hinango naman sa kultura ng Ehipto ang pagsamba sa banal na ina at anak. Si Isis ang ina at si Horus ang anak sa kanilang bersyon; si Maria at si Hesus naman ang sa Katoliko.

Ang banal na ina/babae ay komon din kasi sa mga paganong tribo ng Europa kung saan tinitingala ang kababaihan dahil sa misteryo ng kakayanan niyang magluwal ng buhay. Pinagpalagay din nilang babae ang kasarian ng kalikasan. Manipestasyon nito ay ang mga nililok na imahe ng ari ng babae o “sacred feminine” mula sa kahoy o bato na ginagamit noon sa pagsamba. (Kung ganun, maaaring banal din pala ang turing natin sa ari ng lalaki dahil sa dami ng makikitang vandal at drowing nito sa mga pader, desk, pintuan ng public toilet, upuan ng bus, at kung saan-saan pa.)

"Voodoo Bless You!"

2007-04-11T03:50:00.000-07:00

Meron ding mga kakaiba at nakakatawang mga voodoo-style rituals (as in bizarre talaga!) na hinalaw sa paganong kultura. Tulad, halimbawa, ng paggamot sa ketong (Leviticus 14:1-33):

Sinabi daw ng diyos kay Moses ang kautusan tungkol sa may ketong. Kailangang dalhin daw ang ketongin sa saserdote (pari) at patignan. Kailangan din niyang magdala sa pari ng dalawang buhay at malinis na ibon, kahoy ng cedro (cedar), grana (scarlet) at hisopo (hyssop) -- di ko rin alam kung ano yung mga yun, e.

Ipag-uutos daw ng pari na patayin ang isa sa mga ibon sa “isang sisidlang-lupa” (e di, bangang gawa sa clay!) sa ibabaw ng “tubig na umaagos” (Tama! Ilog nga.). Pero di pa yun tapos...

Tungkol naman sa ibong buhay, isasawsaw daw ito kasama ng cedro, grana at hisopo (kung anuman yun) sa dugo ng ibong pinatay sa ibabaw ng tubig na umaagos... At iwiwisik niya ito sa kanya nang pitong beses at idedeklarang malinis na siya. Tapos, papakawalan na ang kawawang ibon.

Kailangan niya rin palang maglaba at mag-ahit ng lahat ng kanyang buhok. At marami pa siyang gagawin hanggang ikapitong araw, meron pa rin sa pangwalo, tapos... Basahin mo na lang kaya sa Leviticus kung interesado kang gumaling?! Basta sunding mabuti ang instruksyon.

Makikita mo rin dun ang mga ritwalistikong kautusan tungkol sa “paglilinis ng bahay na may sakit” (meron bang bahay na may sakit?) (Lev. 14:34-57); “paglilinis ng mga babae” (...at bakhet naman?!) (Lev. 12:1-8); batas sa pagpatay ng hayop (Lev. 17:1-9); mga utos sa pagtupad ng batas ng kalinisan (Lev. 20:22-27); mga paraan ng paghahandog para sa mga nagkasala (Lev. 7:1-10), para sa nagnanais ng kapayapaan (Lev. 7:11-26), para sa wala lang, at marami pang iba.

Kung gusto mo rin daw malaman kung pinagtataksilan ka ng iyong asawa, sumangguni sa pinakamalapit na pari... o basahin mo ito:

Num. 5:15-28: Ay dadalhin nga ng lalake sa saserdote ang kanyang asawa at ipagdadala ng alay ang babae ng ikasampung bahagi ng isang epa ng harina ng sebada (ephah of barley meal), hindi niya bubuhusan ng langis o lalagyan ng kamangyan (frankincense)... At ang saserdote ay kukuha ng banal na tubig sa isang sisidlang lupa: at sa alabok na nasa lapag ng tabernakulo...at ilalagay sa tubig.

At pahaharapin ng saserdote ang babae sa Panginoon, at ipalulugay ang buhok ng babae, at ilalagay ang handog na harina na alaala sa kanyang kamay... At siya’y papanumpain ng saserdote, at sasabihin sa babae: “Kung walang sumiping sa iyo na ibang lalake, at kung di ka nalisya sa karumihan sa isang di mo asawa, ay maliligtas ka sa mapait na tubig na ito na nagbubugso ng sumpa. Datapwa’t kung ikaw ay tunay na nalisya sa iba na di mo asawa, at kung ikaw ay nadumhan... ilagay ka ng panginoon na pinakasumpa at pinakapula sa gitna ng iyong bayan... papanglumuhin ng Panginoon ang iyong hita at pamagain ang iyong tiyan. At ang tubig na ito na nagbubugso ng sumpa ay tatalab sa iyong tiyan, at ang iyong katawan ay pamamagain at ang iyong hita ay panglulumuhin.” At ang babae ay magsasabi, “Siya nawa, siya nawa.”

In short, matapos ang mga de-numerong ritwal at painumin ang babae ng “sinumpang” tubig na kinontamina ng mikrobyo ng alikabok, mapapatunayang nangaliwa siya kung nagkasakit siya. Lolobo nga ang kanyang tiyan dahil sa bulate at kung anong pesteng nanggaling sa alikabok; at natural, manlulumo di lang ang hita niya kundi pati buong katawan dahil sa malnutrisyon o pagtatae. Kapag di ito nangyari, siya daw ay tapat, o di kaya, malakas ang immune system.

Sa tingin niyo ba ay naaayon pa ang mga ito sa katwiran ng diyos? Sasabihin mo pa rin bang: “Siya nawa, siya nawa”?

Prehistorikong Imbensiyon

2007-04-11T03:49:00.000-07:00

Kapag binaybay natin ang kasaysayan ng paglikha ng relihiyon, makikita natin na hindi diyos ang lumikha nito kundi ang mga tao batay sa kayang abutin ng kanyang katwiran -- ng kanyang mga takot at interes, ng kanyang kalagayan, ng kanyang panahon... Inimbento ang relihiyon mula sa atrasadong kultura at despotismo.

Ito ang magpapaliwanag kung bakit hindi makapagbigay ang bibliya ng mga eksaktong patotoo hinggil sa pagkakalikha ng mundo, hinggil sa hitsura ng ating planeta at ng kalawakan, hinggil sa ebolusyon ng mga nilalang, hinggil sa tunay na katangian ng mga karamdaman (demonyo daw kasi ang sanhi ng mga sakit), at iba pang hinggil sa natural na mundo nang naaayon din sa siyensya.

Mababaw ba talaga ang kaalaman ng diyos? O dahil hindi ito galing sa “diyos na may-likha at nakakaalam ng lahat” kundi sa mga prehistorikong tao na salat pa sa kaalaman?

Kung inimbento lang ng mga tao ang relihiyon, sadyang mahirap depensahan ang katumpakan nito at ang pangangailangan natin ng ganitong paniniwala. Di ko alam kung bakit kayang makipagpatayan ng ilan para lamang dito.

Pagsusuri sa "Salita ng Diyos"

2007-04-11T03:40:00.000-07:00

I. ANG “REBELASYON”

Kung ang batayan ng paniniwala ng Kristiyanismo ay nakasulat sa bibliya, gaano ba kapanipaniwala ang librong ito? Paano din natin matitiyak na diyos ang may salita nito gayong sa ilang mapapalad na tao lang diumano siya nakikipag-usap? Paano kaya natin mapapatunayan na hindi tayo inuuto?

Sa anumang sistema ng kaalaman, lagi nating hinahanap kung saan at kanino nanggaling ang kaisipan. Sa lahat ng librong binabasa natin, lagi rin nating sinusuri ang kredibilidad ng may-akda. Kahit sabihin ko sa inyo ngayon na ibinulong sa akin ng diyos itong sinulat ko, natural lang na hindi kayo maniwala. Malamang pagkamalan nyo pa akong sinto-sinto.

Nakakapagduda ang sinumang nangangalandakang alam na alam nila ang nais ipagawa ng diyos. Mapapansin nating naayon din sa kanilang interes ang kagustuhan diumano ng diyos. Marami nang yumaman dahil diyan.

Sa panahon ngayon, hindi na ganon kadali paniwalain ang mga tao sa mga aparisyon at himala. Kahit ang simbahang Katoliko ay mahigpit na nagsusuri muna kung ito’y totoo o huwad. Pero kung nangyari siguro ito noong dalawa o higit pang libong taong nakalilipas, malamang nakasulat na rin ito sa bibliya. At kung nabuhay na ko noong panahon iyon, malamang hindi lang ako paniwalaan ng marami --- naging santo pa sana ako ... Double-standard nga!

Noong nagpapakabaliw pa ako sa pagbabasa ng bibliya (Oo naman, halos ginawa kong coloring book ito dahil sa dami ng highlights na iba-ibang kulay), iilang tao lang dun sa nabasa ko ang nagkaroon ng pagkakataong makausap diumano ang diyos.

Ilan sa kanila ay sina Adan, Cain, Noah, Abraham, Jacob, Moses, Joshua, Gideon, Samuel, David, Solomon, Jehu, Elijah, Job, Isaiah, Jeremiah, Ezekiel, Hosea, Joel, Jonah, Micah, Zephaniah at Zechariah. Sa ilang pagkakataon naman ay umasenso na siya dahil may messenger na siyang angel. Pero mas madalas ay mga simbulo na lang ang pinapadala niyang mensahe kapag siguro tinatamad siya --tulad ng bahag-hari, ulap, sulat sa dingding, liwanag, hangin... at kung may grafitti at smiley na noon, malamang gamitin niya rin ito.

Ito daw ang mga pamamaraan ng rebelasyon o pagpapahiwatig ng diyos sa tao. At ang mga nakasagap diumano ng first hand information ang siyang naging spokesperson ng diyos. Naks! Parang burukrasya sa gobyerno. Kailangan pa ng mga galamay para makakilos.

Bakit kailangan pa ng diyos ang mga propeta para makipag-usap sa atin? Bakit hindi na lang siya magpublic speech (at mas madaling gawin yun ngayon dahil meron nang media na pwedeng magcover ng “live na live worldwide!” ? Iba ba ang lengguwahe niya kaya gumagamit siya ng interpreter? O nahihhiya kaya siya sa kanyang hitsura?

At totoo naman kayang nakipagchat talaga ang diyos sa iilang mga taong iyon?

Sakaling isantabi muna natin ang usapin kung totoong rebelasyon ito ng diyos o may sayad lang ang mga taong iyon; lumalabas pa rin na banal na tsismis itong nagpasalin-salin sa bibig ng mga tao dahil hindi naman ikaw ang mismong nakausap ng diyos. Kung naranasan mo nang makapaglaro ng “Pass the Message” lalo na kapag may mga senior citizen na kasali, matutuklasan mo na pagdating sa huling tao ay iba na ang mensahe.

E, bakit ligtas ang bibliya sa kritisismo? Hindi naman ito ang mismong diyos. Kung dito nanggaling ang isang makapangyaring paniniwalang nagpapatakbo ng ating buhay, dapat man lang, una, sa minimum ay alamin natin kung sino-sino ang mga totoong nagsulat nito, ang mga posibleng motibo nila at kanino nakapatungkol ito.

Pangalawa, mahalaga ring malaman ang konteksto ng pagkakasulat nito. Ito ay ang kalagayan ng lipunan, ng grupo o ng mga taong kasangkot noong isinusulat ito. Backgrounder, kung baga.

Pangatlo, ang mga pamantayan ng pagkakabuo nito bilang isang “banal” na libro --- sino-sino ang mga nagtakda ng pamantayang iyon, saan nanggaling ang mga hiwa-hiwalay na kasulatan na bumuo sa bibliya, paano ito nabuo, kung anu-ano ang mga batayan para mapatunayang ito nga ay galing sa diyos.

Sa proseso ng pag-aaral natin dito, matutuklasan natin na lubhang mahirap alamin ang mga ito dahil sa kasalatan sa mga detalye ng kasaysayan...

II. ANG MAY-AKDA

Ang bibliya ay isang kompilasyon ng iba’t ibang libro na may iba’t-ibang may-akda. Karamihan sa mga kinikilalang sumulat ay hindi tiyak.

Ang unang limang libro ng bibliya (Pentateuch), halimbawa, ay pinaniniwalaan ayon sa tradisyon na si Moses ang nagsulat noong 1300 BC. Subalit, may mga pag-aaral na noon lamang 900-500 BC o 400 BC ito naisulat. Patay na sa mga panahong iyon si Moses.

Malamang ang mga sumulat nito, kung hindi multo ni Moses, ay iba’t ibang mga pinunong pari mula sa Jahwist, Elohist, Deuteronomist at Priestly groups. May iba namang pag-aaral (Biblical minimalism) na nagsasabing noon lamang 140 BC ito naisulat noong panahong Hasmonean.

Ang mga librong Joshua, Judges, Ruth, 1 Samuel, 2 Samuel, 1 Kings at 2 Kings; ayon sa mga makabagong pag-aaral, ay isinulat ng mga di-kilalang Deuteronomist; at siguradong hindi sina Joshua, Samuel, Gad, Nathan at Ezra ang mga may-akda.

Isang mamamahayag naman na hindi nakapagpakilala ang nagsulat ng 1 Chronicles, 2 Chronicles, Ezra at Nehemiah noong 450-435 BC matapos ang pananakop ng Babylonia. Iisa lamang daw ang sumulat nito batay sa istilo ng pagsusulat at pag-aaral sa edad ng orihinal na sulatin. Malabo daw na sina Ezra at Nehemiah ang sumulat nito.

Ang Tobit ay naisulat lamang daw noong 200 BC. Ang Esther naman daw ay mula sa di-kilalang awtor ng 460-331 BC. Habang ang mga librong Maccabees, na pinaniniwalaang isinulat nina Jason ng Cyrene at Josephus, ay isinulat ng magkakaibang tao sa salitang Griego noong 100 BC.

Ang mga all-time-favorite na librong Psalms, Proverbs, Ecclesiastes, Song of Solomon at Wisdom ay mga tinipong tula, kasabihan at salawikain na hindi dati nakasulat. Ayon sa simbahan, galing ito kina Moses, David, Asaph, Heman the Ezrahite, Ethan the Ezrahite at Haring Solomon. Ngunit di natin kilala kung sino ang nagtipon nito at kung ano ba ang trip niya.

Si Jeremiah daw ang sumulat ng Jeremiah, Lamentations at Letter of Jeremiah; pero may nagsasabing si Baruch ben Neriah ang nagsulat ng una. Habang ang Lamentations ay ginaya naman daw sa “ Lament of Ur” (Ang Ur ay isang syudad sa antigong Mesopotamia) at ang huli ay isinulat diumano ng isang Hudyong naninirahan sa Alexandria, Egypt.

Ang iba pang mga libro sa Lumang Tipan ay pinagtatalunan pa ng mga mananaliksik kung sino ang mga may-akda.

Maging sa mga libro sa Bagong Tipan ay hindi pa rin tayo nakakasiguro. Ang unang Gospel, halimbawa, na naisulat ay ang Gospel of Mark. Subalit naisulat lamang ito noong kalagitnaan o katapusan ng unang siglo ng isang nagngangalang Mark na tagasunod ni Peter. Bukod doon, wala na tayong ibang alam tungkol kay Mark.

Mga di-kilalalang awtor din, ayon sa pananaliksik, ang sumulat ng Matthew, Luke, John at Acts of the Apostles. Ang sumulat ng una ay humalaw sa Mark, ang pangalawa at huli ay maaring isinulat ni Luke na kasamahan ni Paul o maaring iba. Ang John (ang huling gospel na naisulat), ayon sa mga kritiko, ay isinulat ng dalawang tao na walang direktang koneksyon kay Hesus – ang pangunahing may-akda ay hanggang John 20 lamang ang naisulat, tinapos ng pangalawang awtor ang John 21.

Si Paul ang sumulat ng Romans, 1 & 2 Corinthians, Galatians, Philippians, 1 Thessalonians, Epistle to Philemon at Ephesians. Pero hindi sigurado kung siya ang sumulat ng Colossians, 2 Thessalonians, 1 & 2 Timothy, Titus at Hebrews.

Hindi rin daw si James the Just ang sumulat ng James, kundi isang manunulat noong mga huling taon ng unang siglo o maagang bahagi ng pangalawang siglo (patay na rin noong mga panahong iyon si James).

Imposible din na si Pedro ang sumulat ng Peter gayong matagal na rin siyang bangkay nung naisulat ito noong 150 AD. Ito ang huling naisulat na libro ng bibliya.

Kahit ang simbahan ay hindi tiyak kung si Jude the Apostle o Jude na kapatid ni Kristo ang nagsulat ng librong Jude. Pero sigurado naman daw na hindi si Hudas Escariote o yung nasa kantang “Hey Jude”. Samantalang ayon sa mga kritiko, isinulat ito noong katapusan ng unang siglo o hanggang unang kwarto ng pangalawang siglo ng mga tagasunod ni “Jude”.

Ang pangunahing awtor ng John ay siya rin daw sumulat ng 1 John. At ang tumapos naman daw ng John 21 ang nagsulat ng 2 John at 3 John. Pero wala sa kanila ang sumulat ng Book of Revelation. Isang nagngangalang John ng Patmos ang patnugot nito. Noong panahong iyon, ang Patmos ay isang islang bilangguan na saklaw ng Emperyong Romano.

Marahil, si John na sumulat ng Rebelasyon ay isang bilanggo... (kaya pwede rin siyang tawaging John Kosa) at marahil, ang mga halimaw at mga pangyayaring marahas na inilarawan niya sa kanyang libro ay ang kalupitan ng Emperyong Romano sa kanilang panahon na siya ring nagkulong sa kanya -- at hindi nakapatungkol sa year 2000+. Gumamit siya ng mga nakakodang salita na naiintindihan ng grupong sinusulatan niya para di madagdagan ng libel ang kaso niya.

Patuloy na nagpapalalim pa ang mga mananaliksik hinggil sa mga katauhan sa likod ng bibliya. Habang inaantabayanan natin ang mga susunod na tsismis, di makatwirang ipagpalagay kaagad natin na diyos ang punong may-akda nito nang hindi pa natin alam kung sinu-sino ang mga totoong sumulat at ang mga motibo nila.

Pero paano kung may sadyang pumipigil sa pagtuklas nito?... (Dyan-dyan-dyan-dyaaan!!!....) Abangan...

III. PAANO NABUO ANG BIBLIYA?

Aba, malay ko! Hindi natin alam kung ano ang mga naging pamantayan sa pagbubuo ng bibliya. Mahirap alamin kung paano nalalaman ang inspired at di-inspired ng diyos. Ang alam lang natin, Vatican ang awtoridad na nag-apruba ng mga librong isinali sa kasalukuyang bibliya.

Ang Deuterocanonical Books ng Lumang Tipan -- Tobit, Judith, ilang bahagi ng Esther, Wisdom, Sirach o Ecclessiasticus, Baruch (kasama ang Letter of Jeremiah), ilang bahagi ng Daniel, at 1 & 2 Macabees -- ay pinagtalunan ng Council of Trent kung isasama o hindi. Bagama’t dineklarang “canonical” ng kanlurang simbahang Katoliko, hindi ito isinama ng mga nasa silangan. Hindi rin ito kinukonsiderang “inspired” ng mga Protestante noong panahon ng malaking biyakan sa hanay ng Kristiyanismo.

Bukod pa rito ang tatlong librong napabilang sa Apocrypha section ng King James version bible --- ang 1 & 2 Esdras at Prayer of Manasses. Dahil hindi ito dineklarang “canonical,” hindi ito matatagpuan sa ibang bersyon ng bibliya. (Packing-sheet! Ang gugulo niyo!)

Habang kontrobersyal naman ang Gnostic Gospels -- mga sulatin nina Mary [Magdalene], Thomas, Philip, Judas at Valentinius (Gospel of Truth) -- dahil hindi ito napasama sa bibliya. Itinago ito sa kaalaman ng lahat sapagkat dineklara itong heretikal ng Niceaen Council sa pamumuno ni Constantine noong 4th century.

Kung nabasa nyo na ang Da Vinci Code ni Dan Brown, sinasabing inipit ni Constantine ang lahat ng mga dokumentong nagpapatungkol kay Hesus. Ang apat na gospel na matatagpuan ngayon sa Bagong Tipan ay arbitraryong pinili mula sa mahigit 80 gospels. Sistematikong binago ang ilang deskripsyon hinggil kay Hesus upang muling-maimbento ang katauhan niya bilang perpektong diyos at hindi isang komon na tao.

Malinaw pa sa sikat ng araw ang posibleng motibo ni Constantine. Ginamit niya ang Kristiyanismo sa kanyang mga pananakop. Sa kalagitnaan ng kanyang pakikidigma, nakita niya diumano ang signus – isang kumikislap na imahe ng krus sa kalangitan kung saan nakasulat ang “Conquer by this.” Mula daw noon ay naging Kristiyano siya at ginamit niya ang simbolong ito sa kanilang mga martsa patungong digmaan. Sa pamamagitan diumano ng “krus,” nakontrol niya ang buong Emperyo.

Kung kaya, hindi nalalayo sa karanasan ni Constantine ang motibo ng pagkakalikha ng bibliya...

Bukod sa mga lumitaw na motibo sa proseso ng pag-unlad ng Kristiyanismo, makikita natin dito ang mga di-pagkakasunduan sa usapin ng mga pamantayan ng mga nagposturang lider ng relihiyon.

Kung iba-iba ang mga pagtingin ng mga mismong nagbuo ng bibliya, ano pa kaya sa mga tagapagbasa? Kung sa pagbubuo pa lamang ng bibliya ay may mga bangayan na, ano pa kaya ngayon?

IV. “FLIP-FLOP” BIBLE

Silipin naman natin ngayon ang ilang nilalaman ng “banal na kasulatan”... May bibliya ka na bang hawak?

Ang nakakaaliw sa librong ito ay ang katotohanang ginagamit ito ng lahat ng sektang Kristiyano. Pero imbis na maging batayan ng pagkakaisa, nagiging sanhi pa ito ng pagkawatak-watak dahil sa iba’t-ibang interpretasyon. Sadya bang ginawang inkonsistente at malabo ang mensahe ng bibliya para laging may lusot na katwiran sa anumang usapin?

Kakayanin nating bigyang-katwiran ang kahit anong opinyon at aksyon hangga’t alam lang natin kung saan pupulot ng berso at paano ito ipaliliwanag.

Ang artikulo ni Steve Wells (The Skeptics Annotate Bible) ay nakapagdokumento ng mahigit 350 pares ng mga bersong magkakasalungat mula sa mga simpleng kautusan kung dapat ba o hindi mag-ahit, magpagupit, kumain ng baboy, magpatuli, gumawa kapag sabbath, magnakaw, pumatay, etc. hanggang sa mga mayor na teolohikal na doktrina.

Maaari siguro nating palagpasin ang mga malilit na kontradiksyon hinggil sa mga ritwal, kaugalian, numero o simpleng detalye ng kasaysayan; pero napakalaking usapin ang tungkol sa mayor na doktrina sapagkat dito diumano nakasalalay ang inyong kaligtasan. Biruin mo, “kaluluwa” ang nakasalang dito. Kaya ‘wag kayong luloko-loko!

Isa dito ay kung maliligtas ba tayo sa pamamagitan ng pananampalataya o ng gawa.

Sinasabi sa Mark 16:16 na yaong naniniwala at nagpabinyag ay maliligtas, at ang hindi naniniwala ay parurusahan. Sinang-ayunan ito ni Kristo nung sinabi niyang, “Maliban na ang tao’y ipinanganak ng tubig at ng ispiritu ay hindi siya makakapasok sa kaharian ng diyos (John 3:5).” Binigyang-diin din ito sa Titus 3:5 --- hindi raw sa pamamagitan ng matwid na gawain ang kaligtasan. (Basahin din ang Jn. 3:16, 3:18, 3:36, 5:24 & 6:37, Acts 2:21, 16:30-31, Rom 1:16-17, 5:1 & 10:9, Gal. 2:16, & Eph 2:8-9)

Sa kabilang banda, nakasaad sa Matthew 16:27, Romans 2:16 at Revelations 20:12 & 22:12 na susukatin tayo ayon sa ating gawa.

Ano ba talaga? Para daw sigurado, parehong “faith and practice” ang kailangan. Pero paano naman ang may ibang paniniwala? Huwag nilang sabihing sa impiyerno mapupunta lahat ng mga Muslim, Hudyo, Buddhist, agnostics, atheists at Satanists? Well... err...

Ang isa pang mayor na usapin ay ang pagkakakilala mismo natin sa diyos. Siyempre naman! Dapat kilala natin kung sino yung sinasamba natin. Baka mamaya, ma-wrong-send pa yung mga dasal natin.

Mapapansin nating mistulang dumaan din sa ebolusyon ang diyos batay sa paglalarawan sa bibliya.

Sa Genesis, habang nililikha diumano ng diyos ang tao, parang ang dami nilang nag-uusap. “Lets us make man in our image, after our likeness.” Obvious na may kausap siya maliban na lang kung schizophrenic din siya.

Makikita rin natin na sa panahon ng tribal Judaism, ipinagpapalagay na marami ang diyos subalit isa lang ang pinakamakapangyarihan (“henotheism” ang tawag dito). Patunay dito ang mga sumusunod:

Ex. 12:12: “... gagawa ako ng kahatulan laban sa lahat ng
mga diyos sa Ehipto, ako ang Panginoon.”

Ex. 15:11: “Sinong gaya mo, oh Panginoon, sa mga diyos?”

Ex. 23:32: “Huwag kang makikipagtipan sa kanila,
ni sa kanilang diyos.”

Num. 33:4: “...na pati ang kanilang diyos ay hinatulan
ng Panginoon.”

Sa katunayan, kahit si Satanas ay tinawag na “diyos” sa bibliya:

2nd Corinthians 4:4: “Na binulag ng diyos ng sanlibutang ito ang mga pag-iisip ng mga hindi nagsisisampalataya...”

May mga nagsasabi na maaaring “polytheistic” (sumasamba sa maraming diyos) pa nga ang sinaunang Hudyo sapagkat masasalamin ito sa mga pangalang ibinigay nila sa diyos. Ang mga pangalang ito ay pumapatungkol sa maramihang (plural) diyos: “Elohim”, “Baalim” at “Adonai” – na kumakatawan sa parehong babae at lalaking diyos (Acharya S, “The Christ Conspiracy: The Greatest Story Ever Sold,” Kempton, Illinois, 1999, p. 91).

Para daw palabasing “monotheistic” (sumasamba sa nag-iisang diyos) ang mga Hudyo, isinaayos diumano ng mga tagapagsalin ng bibliya ang pangalan ng diyos sa isahan o “singular” na porma.

Usapin din kung paano natin itratrato si Hesus: isa ba siyang propeta o diyos?

Kung diyos nga si Kristo, nilalabag ng Kristiyanismo ang unang kautusan ng diyos: “Thou shalt not have no other gods before me...” (Ex. 20:3) Malinaw na NO GODS BEFORE --- kahit na “SIDEKICK.” Binigyang-diin niya ito sa Isaiah 43:11-12: “....beside me there is no saviour...”

Kung diyos naman si Hesus, siya ba ang mismong diyos na nagkatawang-tao, o isang hiwalay na persona?

Sa librong John, mas pinapaburan ang ideyang si Hesus ay isang reinkarnasyon ng diyos:

John 1:1-14: “In the beginning was the Word, and the Word was with God, and the Word was God... And the Word was made flesh and dwelt among us...”

John 10:30: “(Jesus said) I and my Father are one.”

John 10:38: “(Jesus said) ...that the Father is in me,
and I in Him.”

Rev. 22:13: “I (Jesus) am the Alpha and Omega,
the beginning and the end, the first and the last.”

(Paki basa na rin ang John 20:28-29, Philippians 2:6, at 1st Thimothy 3:16 kung sinisipag ka.)

Pero nakakatawa namang isipin kung bakit kailangan pang magdasal ni Hesus sa diyos kung siya nga ito. Bakit kailangan niyang ialay ang kanyang sarili “sa kanyang sarili”?

Kung siya ang diyos, hindi niya sana sinabing: “Ama, ama; bakit niyo ako pinabayaan?... (Mark 15:34).”

Eto sana ang sinabi niya: “Ako, ako! Bakit ko pinabayaan ang sarili ko? (Bakit ba ako napasubo dito?)”

Dahil nga naman malaking usapin ito, nagkaroon ng solusyon dito ang Council of Nicea noong 325 AD. Ito ang konsepto ng “Trinity” o three-in-one god na parang kape (No sugar, please!): Ang Ama, Anak at ang Espiritu Santo (di kasama si Amen).

Subalit hindi pa rin napigilan nito ang mga debate sa hanay ng Kristiyanismo…

V. HORROR BIBLE

Iwanan na rin natin ang usapin kung totoo o hindi ang nakasulat sa bibliya... Ipagpalagay kunwari natin na totoo.

Kung paniniwalaan ko ang bibliya, sa mga unang pahina pa lang, hindi ko na maubos-maisip kung bakit kailangang ilagay ang “puno ng karunungan” sa Hardin ng Eden bilang pain kina Eba at Adan. Entrapment operation ba ito para maparusahan sila ng matindi?

Bakit kailangan parusahan din ang mga susunod na henerasyon dahil sa “kasalanan” nila? (Gen. 2:16-47) Anong paki natin dun?

Hindi ba’t ang paboratismo ng diyos kay Abel kaysa kay Cain ang nagtulak ng unang madugong hidwaan sa mundo? (Gen. 4:3-5) ...At ang paboratismo rin niya sa mga Hudyo ang nagtulak ng maraming digmaan sa mga bansa sa Gitnang Silangan? Pwes, siya pala ang sanhi ng gulo dahil sa kanyang di-patas na pagtingin.

Bakit kailangang sunugin ang buong syudad dahil lang sa homophobic ang diyos? (Gen. 19:23-25) Over yun, ha! Ang diyos pala ang unang nang-alipusta sa mga bakla at lesbiyana. Tsugiin siya! Chukchakin ang diskriminasyon!!!

Bakit pinatay ng diyos si Onan dahil tumanggi siyang asawahin ang kanyang hipag? (Gen. 38:10) Diba incest yun?

Bakit kailangang madamay pa ang mga mamamayan ng Ehipto, pati mga inosenteng bata, sa sampung salot na pinadala ng diyos para lamang mapilitan si Rameses palayain ang mga Israelita? (Exodus 12:29) Kung makapangyarihan nga siya, bakit di na lang niya pinatay si Rameses para game over na? Sinadya niya kaya ito para gumanda ang plot ng pelikulang “Ten Commandments”?

Bakit hindi lang hinahayaan, bagkus ay ineendorso pa ng diyos ang pang-aalipin -- mula sa pagkakaroon ng batas pabor dito hanggang sa pagtatakda ng presyo ng bawat tao? Shocking, no?! Nakadetalye talaga ang mga presyo na parang menu sa restaurant. Bakit OK lang din sa kanya noon ang pagbebenta ng mga anak na babae bilang sex slave? (Ex. 21:2-11) Pabor din kaya siya sa modernong prostitusyon?

Bakit kailangan pang magsakripisyo ng hayop, maging ng tao, para sa ikasasaya nya? Gusto ba talaga nya ang amoy ng dugo? Hindi kaya blood maniac siya?

Bakit kailangan pa niyang ipag-utos kay Abraham na isakripisyo sa altar si Isaac? Tapos, nagpopower-trip lang pala siya. Kahit sinubukan nya lang si Abraham kung kaya nyang patayin ang kaisa-isang anak, hindi matinong gawain ang mangtortyur ng isip... (Gen. 22:1-18) Hindi ba siya naaawa dun sa matanda? Kung ngayon ginawa ni Abraham yun, tiyak frustrated murder ang kaso niya – at di siya kukupkupin ng Witness Protection Program kung ituturo niyang mastermind ang diyos.

Bakit rin kailangan nyang ialay ang kanyang anak na si Kristo para tubusin ang mga tao sa kasalanan? Ano bang ka-ek-ekan na yan kung bakit kailangan pa ng ganito kadugong ritwal para lang magpatawad? Kung ang diyos nga, ganito katigas ang puso, ano pa kaya ang tao?

Bakit rin kaya napaka-obsessed ng diyos sa mga panganay na anak? Ano bang meron sa mga pinagpraktisang binhi? Bukod kasi sa pagpatay sa lahat ng mga panganay sa Ehipto, meron ring nakasulat sa Exodus 13:2 na:

“Consecrate to me every first-born that opens the womb among Israelites, both man and beast, for it belongs to me...”

Ibig sabihin, sa kanya ang lahat ng panganay. Pero kung ayaw mong ialay ang alaga mong hayop o ang sarili mong anak, OK rin daw kasi meron namang katumbas na halaga o hayop na pangransom. Bakit legal ang extorsion na ito?

Bakit sa pananaw ng macho at sobenista nakasulat ang bibliya kung saan walang karapatan ang kababaihan? Naku, ha! Magagalit ang Gabriela niyan! Lalaki din ba ang diyos?

Bakit sa isang lahi lang nagmula ang bibliya gayong kaya naman niyang ihayag ito sa iba kung omnipotent at omnipresent nga talaga siya? Kaya niyang sumulpot sa Israel habang nagchechess siya sa Russia at nagpapa-salon sa Thailand o nanonood ng laban ni Pacquiao sa Las Vegas. Pwede rin naman siyang magpasulat ng bibliya sa ibang wika kung gugustuhin niya, e. At pwedeng kahit sa anong panahon, hindi lang noong panahon ng Luma at Bagong Tipan.

Kung makapangyarihan siya talaga, bakit obligado pa tayong sambahin siya? Ano pa ang kailangan niyang patunayan sa kanyang sarili at kailangan pang bola-bolahin natin siya? Hindi ba’t pagiging insecured ito?

Kailangan pa ba nating mag-alay ng kung anu-ano sa diyos kung kaya niya namang gumawa nito? At bakit kailangan pa nating magdasal sa kanya kung nalalaman naman niya ang ating kalooban?

Bakit napakaseloso din niya? Kung nag-iisa lang talaga siyang diyos, walang dahilan para manibugho sa wala. Isa ba siyang topaking diyos na dapat katakutan? O isang maamong tupa na dapat pang ipagtanggol laban sa mga sumasaula sa kanya?

Bakit pinagbabawal nya pero pinag-uutos nya pa rin ang pagpatay ng kapwa?

Bakit may inhustisya sa sistema ng kanyang hustisya?

Bakit hindi kwestiyonable kung siya ang nag-utos ng mga ito?:

• sunugin ang hindi nananampalataya
(Deut. 13:13-19),
• patayin ang di nakikinig sa mga pari
(Deut. 17:12),
• patayin ang mga manghuhula at gumagamit ng salamangka (Exodus 22:17, Lev. 20:27),
• patayin ang mga bakla (Lev. 20:13),
• patayin ang lumapit sa tabernakulo
(Num. 1:48-51),
• patayin ang nagtrabaho sa araw ng Sabbath
(Ex. 31:12-15),
• patayin ang suwail sa magulang (Lev. 20:9-10, Ex. 21:15),
• patayin ang mga batang nang-asar sa kalbo (2 Kings 2:23-24),
• patayin ang hindi na “virgin” (Deut. 22:20-21),
• patayin ang nagtaksil sa asawa (Lev. 20:10),
• patayin ang mga huwad na propeta
(Zechariah 13:3),
• patayin ang mga anak ng makasalanan
(Isaiah 14:21),
• patayin si Moses dahil ang anak niya ay di tuli
(Ex. 4:24-26),
• patayin ang mausisa (1Samuel 6:19-20),
• magmasaker at mangreyp (Ex. 32:27, Deut. 20:10-14, 21:10-14, 22:28-29, 22:23-24, Joshua 6:20-21, Judges 21:10-24, Num. 31:7-18, Samuel 12:11-14, Isaiah 13:15-18, Lev. 26:21-22, at halos lahat ng parte ng lumang tipan!),
• manghalay ng kababaihan (Deut. 22:28-29, 21:10-14),
• mang-alipin (Lev. 25:44-46, Ex. 21:2-6, 21:7-11, 21:20-21, Ephesians 6:5, Timothy 6:1-2, Luke 12:47-48)
• mangkastigo ng alipin (Ex. 21:20-21),
• manakit ng bata (Prov. 13:24),
• kumain ng tae (Ezekiel 4:12-15), at marami pang iba!

Kung iisa-isahin natin ang lahat ng mga di-makatwirang talata sa bibliya, aabutin tayo ng “Paghuhukom.”

Ipinapakita lamang dito na ang konsepto ng pananampalataya sa diyos ay mula sa prehistorikong oryental na despotismo (ibig sabihin; atrasado, malupit, di-sibilisado, etc.) na hindi nababagay sa mga taong malaya.

Kung paniniwalaan ko nga ang bibliya, alinman dito ang maaring mangyari: kasuklaman ko ang diyos; o hindi na ko maniwala na may diyos...

Mas paniniwalaan ko pa siguro na may diyos kung di ko paniniwalaan ang bibliya... Maari pa siguro akong makumbinsi ng mga argumento hinggil sa “First Cause” o natural na batas ng kalikasan; ngunit hindi ng misteryo at horror stories ng bibliya.

Sabi nga mismo sa Malachi 2:3:

“Behold, I (the Lord) will...spread DUNG upon your faces...”

Biruin mo yun?! Lalagyan daw tayo ng tae sa mukha! Icheck mo pa sa bibliya para makasigurado kang di kita inuuto. Shit nga talaga!

...Maari nga... kung patuloy pa rin akong magpapainsulto sa pagsunod sa agos ng “normal” na paniniwala...

Paano Ba Tayo Susukatin?

2007-04-11T03:30:00.000-07:00

Puro na lang utos! Pati ba naman pamamahinga ay kailangang ipag-utos pa? Hindi ba’t mas mainam gamitin ang kapangyarihan ng pag-uutos para pakilusin ang mga tamad na tao? Kung gayon ay para saan yun?

Kung likas na sa tao ang kanyang dapat gawin para mabuhay at maayos na makipamuhay, bakit kailangang paulit-ulit pang utusan na parang robot? Saka isa pa, ang “pag-uutos” ay para lamang sa isang superyor na nangingibabaw. Hindi magandang isiping sumusunod tayo dahil takot tayo o sadyang nagpapaubaya ang mga insignificant creatures sa superyor na yun. Mas maganda siguro kung “guidelines” ang gagamitin nating kataga. Sosyal pa.

May kaibahan yun kahit papaano, ha. Magkaiba ang “commandments above us” at “guidelines among us”...

Ang “commandments” ay ginagamit kadalasan sa mga di madaling makaintindi. Yung tipong mentally challenged. May awtoridad o kumander na kailangang magtulak ng mga direktiba dahil walang kakayahang mag-isip ang mga nasasakupan. At karaniwang ginagamit ito sa pagitan ng isang hindi-pantay na relasyon tulad ng sa panginoon at alipin.

Ang “guidelines” naman ay ang opisyal na rekomendasyon ng isang grupo ng mga tao hinggil sa kung ano ang tamang pamamaraan na gagabay at magbubuklod sa kanila. Mga prinsipyo ito mula sa consensus o pagkakaisa ng pananaw ng mga tao o grupo na kadalasan ay may equal footing o pantay-pantay na katayuan. (Pero pag-aralan mo na rin sana sa dictionary dahil imbento ko lang yun. So next time, wag ka na magpauto sa akin.)

Ang isa pa, madalas nasa negative form ang mga kautusan. Puro “Thou shall not” o “Do not.” Sinasabi lagi nito ang mga hindi pwedeng gawin. E, ano naman kaya ang dapat gawin?

Ewan ko ba kung anu-anong mga batas ang kinatatakutan natin, at anu-ano ring karampatang parusa sa paglabag nito. Pero sa mga katulad kong napapagal na sa mga lumang “do’s & dont’s,” ito marahil ang mga prinsipyong “swa-swak” sa mga pasaway tulad natin:

1. Thou shall not worship gods but your reason.
2. Thou shall not use your brain in vain.
3. Remember to keep your mind working even on Sabbath day.
4. Honor no authority, recognize only what is righteous.
5. Love thy life.
6. Thou shall not kill the truth.
7. Thou shall not steal properties and ideas of others,
but do take and promulgate it if it’s for common good.
8. Thou shall not covet what your neighbors enjoy
for most of them live in vain.
9. Have an open mind. Accept that there’s no such thing as absolute.
10. Thou shall not be afraid of being eccentric. Always be yourself.

(Nota: Inspired ito hindi ng diyos kundi ng librong “Freethinkers.”)

Time out muna bago ako tamaan ng kidlat...

Wala po akong ambisyong palitan ang Ten Commandments ni Moses... Ten Commandments pa rin iyon para sa mga Kristiyano... (tonong bait-baitan)

Ang lahat ng nakalahad po dito ay isinulat sa konteksto ng pilosopikal na talakayan at paghahananap ng maaaring maging pangkalahatang gabay para sa lahat ng tao anuman ang relihiyon... Kung magiging katanggap-tanggap ito sa karamihan, posibleng magkaroon dito ng basis or points of unity na pwedeng pagsimulan ng mga malulusog na dialogo sa pagitan ng mga taong may iba’t-ibang pananampalataya.

Pinag-iisipan ko rin naman kasi kung paano ako magkakaroon ng pakinabang kahit paminsan-minsan... Hindi lang para gisingin ang utak kong naging taho na yata dahil sa pagprefriendster at paglalaro ng Jewel Quest... Ngayon, mas may kabuluhan na ang kompyuter na gamit ko. Mas marami na akong games na napirata at may flixter account na rin ako, mwehehe!

Katulad ng pangangahas kong guluhin ang isip nyo, kahit sino ay malaya ring hamakin ang aking mga ideya... Ganyan lang talaga ang buhay... (Okrayan lang talaga... Ang mapikon, dorky.) Kung wala kasing mga puna o komento, walang mga buwiset na pampagulo, walang mga hayop na pakialamero, walang mga gagong mananabotahe, at walang mga son-of-a-bitch na nagdudunong-dunungan, tigas-mukhang mga epal, at tumatarantadong kritiko (oi, di kita minumura, ha...); wala ring challenge na magtutulak ng pag-unlad ng mga sulatin at kaalaman... Ika nga, e, hindi lilitaw ang maganda kung walang mga panget sa mundo… Kaya salamat, in advance, sa inyong kritisismo... Welcome talaga kayo, pramis…

Pero bago kayo mag-react kung blasphemy ito laban sa kinikilala mong diyos, paki basa muna (...at intindihin din, siyempre!) ang mga sumusunod na paliwanag… Pagkatapos nito, maglolong test tayo. Please settle your balance at the cashier. No payment, no permit, no exams, no classes, yehey!

1. Thou shall not worship gods but your reason....

2007-03-17T02:53:00.000-07:00

(Huwag sumamba sa mga diyos-diyosan maliban sa iyong katwiran.)

--- Hindi sapat na pagkasyahin ang sarili sa kaisipang may mababaw na pag-unawa sa kairalan. Huwag ituro nang ituro lang sa kinikilala mong diyos ang lahat ng dahilan kung bakit may mga umiiral. Ang mga tinatamad lang tumuklas ang gumagawa nito.

Kadalasan, ang kasagutan sa lahat ng kataka-taka ay ang sinasabi nilang “pananampalataya.” Sinumang Kristyanong kumekwestyon ay hinuhusgahang “mahina ang ispiritu.” Itinuturo nito na ang pagdududa ay kasalanan. Sa ganitong konteksto, simpleng pinatatahimik o sinusupil ang mga matatalinong katanungan… Pinipiringan ang mga mata at ginagapos ang kalayaan ng diwa…

Ang pananampalataya ay naging isang artipisyal na mekanismong inimbento ng mga organisadong relihiyon, hindi upang maging daan para sa mas malalim na ispiritwal na kamulatan, kundi para maging instrumento ng pagkontrol. Ang instrumentong ito ay bumabangga sa likas na mapagtuklas nating isip – kung gayon, sumasalungat din ito sa ating kalikasan bilang tao.

Ang katwiran ba at pananampalataya ay lubhang magkasalungat? Palagay ko, hindi – kung ilulugar sa ayos. (…At kung hindi muna pangungunahan ng mga arbitraryong mga doktrina.)

Sinasabi ng mga relihiyosong doktrina na biyaya ng Diyos ang ating talino. Bakit nya tayo pagkakalooban ng rasyunal na isip para lang supilin ng pananampalataya? Hindi ba’t kalooban nya na gamitin ito ng lubos ng tao para tuklasin ang paligid at ang kanyang presensya? Insulto naman yata yun kapag binalewala natin ang regalo niya.

Sa pagkakaroon ng kalayaang tuklasin ang kalikasan, higit na nalalapit tayo (kung meron man) sa Diyos na lumikha nito. Makasasapat na sana ang ating buhay at kapaligiran para kumbinsihin ang tao na maaari ngang may ekselenteng arkitekto na lumikha nito. Pero O.A. at nakakadismaya lang talaga ang mga paliwanag ng mga relihiyon dahil sa mga obvious na motibo nito.

Binigyan niya diumano tayo ng kritikal na pag-iisip dahil nais niya sigurong mas papurihan siya ng tao sa matutuklasan niyang kamangha-manghang komplikadong sistema ng ating katawan, kalikasan at kalawakan.

Kung mas makikilala lang natin ang mundo at ang ating pagkatao, lalaya ang ating kaisipan...

Lalaya tayo kung babaklasin natin ang tanikala ng atrasadong paniniwala at karuwagan. Sa pagiging malaya, mas magkakaroon ng batayan at lalim ang “ispiritualidad” o pagpapahalaga natin sa kabutihan – kumpara sa mababaw na pagsamba sa di pa gaanong kilalang diyos nang dahil lang sa takot at kamangmangan.

Sabi nga ni Thomas Jefferson, “Question with boldness even the existence of a God; because, if there be one, he must more approve of the homage of reason than a blindfolded fear.”

Sa Tagalog, magtanong ka daw nang nakahubad kahit na tungkol sa pag-iral ng diyos, dahil kung meron nga, mas malakas sa kanya ang mga pilosopo kaysa sa mga sipsep… Er… Yun ba yun? In short, “Whatever!!!”